226. Eşbütünleşme: Engle-Granger, Johansen ve VECM etki-tepki ile varyans ayrışımı
Şablon kimliği: esbutunlesme_kirilmali · Kategori: zaman serisi · Dil: R · Dosya: pro/sablonlar/zaman_serisi/esbutunlesme_kirilmali.R (satır 1–397; üstbilgi 1–167) · Örnek veri: _ornek/esbutunlesme_kirilmali.csv · Paketler: urca 1.3-4, vars 1.6-1 (R 4.5.3)
226.1 Ne işe yarar
Birden çok zaman serisi tek tek bir birim kök taşıyabilir (I(1)); buna karşın bazı doğrusal birleşimleri durağan olabilir. Böyle bir birleşim varsa seriler eşbütünleşiktir: kısa dönemde ayrı ayrı sürüklenirler, ama uzun dönemde bir denge ilişkisinden ayrılmazlar (Engle ve Granger, 1987). Şablon bu soruyu üç basamakta, her biri ayrı onay kutusuyla açılıp kapanan üç yolla yanıtlar:
- Engle–Granger (EG) testi. Bağımlı seri y sabit (ve isteğe bağlı eğilim) ve açıklayıcı I(1) serilere EKK ile bağlanır; kalıntılara birim kök testi (ADF) uygulanır. Boş hipotez eşbütünleşme yoktur; kalıntıda birim kök reddedilirse eşbütünleşme vardır.
- Johansen testi. Serilerin tümünü bir VAR olarak ele alır; eşbütünleşme sayısını (rank r) iz testiyle belirler; eşbütünleşme vektörlerini (\beta) ve dengeye uyum hızlarını (\alpha) verir.
- VECM etki-tepki ve varyans ayrışımı. Johansen kestirimi düzey VAR'a çevrilir; bir değişkendeki bir standart sapmalık ortogonal şokun y üzerindeki izlerini (etki-tepki işlevi, isteğe bağlı bootstrap güven bandıyla) ve y'nin tahmin hatası varyansının şoklara dağılımını (FEVD) verir.
Ne zaman kullanılır? Birden çok I(1) seri için uzun dönem ilişkisi (talep–fiyat, kur–faiz gibi) sınanacaksa; yalnız tek denklem yetmez, dengeye uyum hızı ve şokların yayılması da isteniyorsa. Önce serilerin I(1) olduğu doğrulanmalıdır (Bölüm 225).
Ne zaman kullanılmaz?
- Seriler durağansa ya da I(2)'ye varıyorsa: durağan seride EG "eşbütünleşme var" der (225'teki sınama önce yapılmalıdır).
- İlişkide yapısal kırılma aranıyorsa: bu şablon kırılmayı modellemez; temel programdaki Cointegration with Breaks (Phillips-Ouliaris / Gregory-Hansen) analizi kullanılır.
- Çok birimli (panel) veri ise:
panel_esbutunlesme(Bölüm 136). - Uzun dönem ilişkisi değil, nedensellik isteniyorsa:
nedensellik_ailesi(Bölüm 227). - Asimetrik ya da eşikli eşbütünleşme (NARDL) ise:
ardl_nardl(Bölüm 95).
Temel programla ilişki. Temel programdaki Cointegration (Johansen / Engle-Granger) analizi aynı Johansen ve EG hesaplarını ve VECM kestirimini (\alpha, \beta, \Gamma) verir. Bu şablonun farkı: (i) Engle–Granger'de eğilim derecesi (sabit, doğrusal, karesel) ve dört ADF gecikme yöntemi; (ii) Johansen'de VECM gösterimi (longrun/transitory) seçimi; (iii) etki-tepki işlevleri ve tahmin hatası varyans ayrışımı (temel programda yoktur), bootstrap güven bandıyla.
226.2 Şablonun girdileri
Form yirmi [[param]] bloğundan kurulur (esbutunlesme_kirilmali.R:11–166).
| Alan (form etiketi) · ad | Tür · sekme | Varsayılan | Geçerli değerler | Kodda etkisi |
|---|---|---|---|---|
Bağımlı seri · y |
sayısal sütun · Değişkenler | ilk sayısal sütun | sayısal | EG bağımlısı; etki-tepkide ilk değişken (173). |
Açıklayıcı seriler · x |
sütunlar (sayısal, en az 1) · Değişkenler | boş | sayısal | En çok 5 (EG) ya da toplam 11 (Johansen) (178). |
Zaman etiketi · zaman |
sütun (isteğe bağlı) · Değişkenler | boş | herhangi | Yalnız etiket; sıralama yapılmaz (189–190). |
Engle-Granger · eg |
onay · Seçenekler | açık | açık/kapalı | 283. |
Johansen · johansen |
onay · Seçenekler | açık | açık/kapalı | 324. |
VECM · vecm |
onay · Seçenekler | açık | açık/kapalı | Johansen kapalı olsa da kestirim içeride yapılır (316, 349). |
ADF gecikme seçimi · gecikme_yontemi |
seçim · Model | aic |
aic, bic, downt, sabit |
EG'de (198, 220–237). |
En büyük ADF gecikmesi · en_cok_gecikme |
tamsayı · Model | 0 | 0–40 | 0 ise Schwert; sabit ise gecikmenin kendisi (199–201). |
t düzeyi · gecikme_alfa |
ondalık · Gelişmiş | 0,05 | 0,001–0,5 | Yalnız downt (202, 226). |
EG deterministik terim · eg_sabit |
seçim · Model | c |
c, ct, ctt |
EG regresyonunda terimler (288). |
Johansen K · jo_gecikme |
tamsayı · Model | 2 | 2–12 | Düzey VAR gecikmesi (312). |
Johansen belirleyici terim · jo_ecdet |
seçim · Model | const |
none, const, trend |
ca.jo(ecdet =) (313). |
VECM gösterimi · jo_spec |
seçim · Gelişmiş | longrun |
longrun, transitory |
ca.jo(spec =) (313). |
Johansen düzeyi · jo_alfa |
seçim · Model | 5pct |
10pct, 5pct, 1pct |
Rank kararı (320–322). |
VECM ranki · vecm_rank |
tamsayı · Model | 0 | 0–10 | 0 = iz testi ranki (350). |
Ufuk · ufuk |
tamsayı · Seçenekler | 10 | 1–60 | Etki-tepki ve FEVD dönemi (354). |
Bootstrap sayısı · irf_boot |
tamsayı · Gelişmiş | 100 | 0–2000 | 0 = güven bandı yok (354, 357). |
Güven düzeyi · guven_duzeyi |
ondalık · Gelişmiş | 0,95 | 0,5–0,999 | Bant (354). |
Etki-tepki şekli · irf_sekil |
onay · Çıktı | açık | açık/kapalı | 378. |
Tohum · tohum |
tamsayı · Gelişmiş | 0 | 0–2 147 483 647 | Bootstrap; 0 ise çalıştırma tohumu (279–280, 356). |
Örnek ayar (ornek_param, satır 9): y = y, x = [x1, x2], zaman = tarih, jo_gecikme = 2, vecm_rank = 1, ufuk = 8, irf_boot = 50. Varsayılandan farkı: ufuk 8 (varsayılan 10), bootstrap 50 (100) ve vecm_rank = 1: ardışık iz testi rank 0 verse de VECM rank 1 ile kurulur (226.7).
Şablonun kendi denetimleri (mq_hata):
| Koşul | İleti (özet) | Satır |
|---|---|---|
| Veri açık değil | "Önce Veri sekmesinde bir veri açın." | 171 |
| y seçilmemiş / açıklayıcı yok | "Bağımlı seri y seçin." / "En az bir açıklayıcı" | 174–175 |
| y açıklayıcılar arasında / yinelenen açıklayıcı | "…olamaz." / "yinelenmiş" | 176–177 |
| Toplam değişken sayısı >11 | "En çok 11 değişken…" | 178 |
| Sütun veride yok | "Veride '…' sütunu yok." | 179–180 |
| Tam gözlem <30 | "Yeterli tam gözlem yok (en az 30)." | 186 |
| Ortada eksik değer | "…ortasında eksik değer var…" | 188 |
| Sabit seri | "'…' sabit bir seri…" | 193 |
| EG regresyonu tam ranklı değil | "…eşdoğrusal" | 290 |
| EG artıkları sıfır | "Artıklar sıfır…" | 292 |
| Artık ADF kestirilemedi | "…kestirilemedi" | 294 |
| Johansen için gözlem yetersiz (n-K\le k(K-1)+k+6) | "Johansen için gözlem sayısı yetersiz…" | 317 |
ca.jo, vec2var, irf, fevd hataları |
"…hesaplanamadı: …" | 314, 355, 358, 359 |
Atlanan adımlar (hata değil, ileti): altı ya da daha çok açıklayıcıyla EG atlanır (MacKinnon p tabloları en çok 5 açıklayıcı içindir; 284–285); VECM, rank değişken sayısına eşit ya da büyükse ya da rank 0 ise kurulmaz (351–352).
Eksik değerler. Satırlar y ve bütün açıklayıcıların hepsinde dolu olan ilk ile son arasında alınır; ortada eksik hata verir (183–191). Zaman sütunu yalnız dönem etiketidir (189–190): veri sıralanmaz ve sıralı olup olmadığı denetlenmez. Tohum. Bootstrap'ta set.seed(tohum) çağrılır (356); formdaki tohum sıfırsa Kod panelinin tohumu, o da yoksa 1 kullanılır (279–280). Aynı tohum aynı güven bandını verir (226.6.2).
226.3 Örnek veri
esbutunlesme_kirilmali.csv: 160 üç aylık gözlem (1980Q1–2019Q4), eksiksiz, üç sayısal seri ve bir dönem etiketi; yapay olarak üretilmiştir (şablonla birlikte gelir; kaynak ayrıca belirtilmemiştir).
| Değişken | Rol | Tür (veri sekmesinin algıladığı) | Özet |
|---|---|---|---|
tarih |
zaman etiketi | tarih (Veri sekmesi çeyrek etiketini tarih sayar) | 1980Q1 … 2019Q4; çıktıda etiket olduğu gibi görünür |
y |
bağımlı | sayısal | ortalama 8,40; sd 3,26; 1,68 ile 16,95 arasında |
x1 |
açıklayıcı | sayısal | ortalama 9,70; sd 3,79; 1,18 ile 17,48 |
x2 |
açıklayıcı | sayısal | ortalama −2,54; sd 2,98; −10,65 ile 3,00 |
Verinin tasarımı önemlidir: y ile (x_1,x_2) arasındaki ilişki örnek boyunca sabit değildir. En küçük kareler katsayıları ilk 80 gözlemde y\approx0{,}87+0{,}63x_1+0{,}38x_2, son 80 gözlemde y\approx14{,}91-0{,}18x_1+0{,}89x_2'dir; kalıntı kareler toplamını en küçük yapan bölünme noktası 2005Q1'dir (kirilma_tarama.py; şablonun parçası değildir). Dolayısıyla örnek ayarın sonucu (EG ve Johansen'de eşbütünleşmenin bulunmaması) yapısal kırılmanın testlerin gücünü düşürmesinin bir örneğidir; şablon kırılmayı modellemez (226.8).
Karşıtlık için bir eşbütünleşik tasarım da denenmiştir (eb_esbutunlesik.csv; kitap için üretilmiş, şablonun parçası değil): 200 gözlem, x_1,x_2 bağımsız rassal yürüyüş, y=1+0{,}5x_1+0{,}3x_2+u, u AR(1) (0{,}5).
Bölümde kullanılan çalıştırmalar (dogrulama/cikti/): eb_ornek, eb_ornek_s5, eb_ornek_s5b, eb_ornek_s6 (örnek ayar; son üçünde Kod paneli tohumu 5, 5, 6); eb_ct, eb_ctt (EG eğilim terimleri); eb_bic, eb_downt, eb_sabit3 (ADF gecikme yöntemleri); eb_trend, eb_trans, eb_none, eb_k3, eb_a10, eb_rank2, eb_rank3, eb_noboot, eb_s5a, eb_s5b, eb_s6, eb_tohum9 (Johansen ve VECM seçenekleri); eb_esb (eşbütünleşik tasarım); eb_duragan (durağan seriler); eb_yedi (yedi değişken); sınır durumları eb_n29, eb_n40, eb_orta, eb_uc, eb_esz, eb_sbt.
226.4 Yöntem: formüller ve hesap adımları
Hesap sırası: veri okunur ve ardışıklığı denetlenir (182–194); EG açıksa regresyon ve kalıntı ADF testi (283–308); Johansen ya da VECM açıksa ca.jo (type = trace) ve ardışık iz testiyle rank (312–323); Johansen açıksa özdeğerler, \beta ve \alpha (324–346); VECM açıksa düzey VAR'a dönüşüm, etki-tepki ve FEVD (349–395).
226.4.1 Engle–Granger regresyonu ve artık ADF
- Köşeli terimler
eg_sabitseçimine göre:cyalnız sabit;ctsabit ve t;cttsabit, t ve t^2 (288). - \hat u_t: eşbütünleşme regresyonunun EKK kalıntısı; ikinci denklemde sabit yoktur.
- İstatistik t_\rho=\hat\rho/\widehat{se}(\hat\rho); sol kuyruk; H_0: \rho=0, yani kalıntıda birim kök, yani eşbütünleşme yok.
- m: açıklayıcı sayısı; MacKinnon'da değişken sayısı N=m+1.
Neden sıradan ADF tablosu kullanılmaz
Kalıntı, kestirilmiş bir birleşimdir; EKK onu durağan görünecek yönde ayarlar (kalıntı kareler toplamını en küçük yapar). Bu nedenle t_\rho'nun dağılımı Dickey-Fuller dağılımından sola kayar ve değişken sayısına bağlıdır. MacKinnon (1994, 2010) bu kaymayı hesaplayan yanıt yüzeyi kritik değerlerini verir (226.4.3).
Tablo yalnız kestirimleri verir; en küçük kareler standart hataları ve t istatistikleri, regresyon I(1) seriler arasında olduğundan geçerli değildir ve şablon bunları yazmaz (304). Normalleştirme y üzerindedir; y ile bir x'in yeri değiştirilirse test sonucu değişebilir (305–306).
226.4.2 ADF gecikme seçimi
Kalıntı ADF regresyonunda gecikme p dört yolla seçilir (220–237):
sabit: p =en_cok_gecikme(222).aic,bic: p=0,\dots,p_{\max} için ortak örneklemde (t=p_{\max}+2,\dots,T) \ln(\mathrm{KKT}_p/N)+(p+1)\,c_N/N; c_N=2 (AIC) ya da \ln N (BIC); en küçüğü seçilir, sonra istatistik tam örneklemde (T-1-p gözlem) yeniden hesaplanır (230–236).downt: p=p_{\max}'ten başlanır; son gecikme katsayısının iki yanlı t p-değerigecikme_alfa'dan küçük olunca durulur (223–229); p=0'da her koşulda durulur.
p_{\max}=\lfloor12(T/100)^{1/4}\rfloor (Schwert), en_cok_gecikme >0 ise o değer; sonra \min(p_{\max},\lfloor T/5\rfloor) (200–201). Adaylar p=0'dan başlar.
226.4.3 MacKinnon kritik değer ve p
Kritik değer, örneklem büyüklüğüne (T_e = etkin gözlem) ve N'ye bağlı yanıt yüzeyidir:
p değeri, istatistiğin \tau olmak üzere \Phi\bigl(\gamma_0+\gamma_1\tau+\gamma_2\tau^2[+\gamma_3\tau^3]\bigr) biçimindedir (\Phi: standart normal dağılım işlevi); \tau bir eşik \tau^*'ın altındaysa kuyruk için üç, üstündeyse dört katsayılı polinom; \tau tablodaki en büyük değerin üstünde ise p=1, en küçüğünün altında ise p=0 yazılır (260–266).
Koddaki tercih
Katsayılar statsmodels'in BSD lisanslı tablolarından, MacKinnon (1994, 2010) yanıt yüzeylerinden alınmıştır (239–256). eg_sabit c, ct, ctt için üç ayrı tablo vardır; sabitsiz durum yoktur (MacKinnon 2010'da bulunmaz). N=m+1, N\le12 için kritik değer tablosu; p tablosu yalnız N\le6 içindir (bu nedenle en çok 5 açıklayıcı).
226.4.4 Johansen: indirgenmiş rank regresyonu
k değişkenli Y_t için K gecikmeli düzey VAR, hata düzeltme biçiminde (\texttt{longrun}):
- \Gamma_i: kısa dönem dinamikleri; \Pi=\alpha\beta': uzun dönem etki matrisi (k\times k); \beta (k\times r) eşbütünleşme vektörleri; \alpha (k\times r) dengeye uyum hızları.
transitorygösteriminde düzey gecikmesi Y_{t-1}'dir; \Pi aynı, \Gamma_i yeniden tanımlıdır.- \mu ve belirleyici terimler
jo_ecdet'e göre:none— VAR'da kısıtsız sabit;const— sabit yalnız eşbütünleşme ilişkisinde (kısıtlı);trend— eğilim eşbütünleşmede (kısıtlı), kısıtsız sabit (şablon etiketleri: durum 3, 2, 4). - Etkin gözlem T=n-K.
Adımlar (Johansen, 1988, 1991): (i) \Delta Y_t ve Y_{t-K} (belirleyici sütunlarla), \Delta Y_{t-1},\dots ve kısıtsız terimlere EKK ile bağlanır; kalıntılar R_{0t} ve R_{Kt} alınır. (ii) S_{ij}=T^{-1}\sum R_{it}R_{jt}'. (iii) S_{K0}S_{00}^{-1}S_{0K} için |\lambda S_{KK}-S_{K0}S_{00}^{-1}S_{0K}|=0 genelleştirilmiş özdeğer sorunu çözülür; \hat\lambda_1>\dots>\hat\lambda_k özdeğerleri ve V'S_{KK}V=I koşullu özvektörler bulunur (urca ca.jo kaynağı: Cholesky ile simetrikleştirme).
İz testi. Rank r boş hipotez, k alternatif için:
Ardışık karar: r=0{,}1,\dots için \lambda_{iz}(r) Osterwald-Lenum (1992) kritik değerinden küçük olan ilk r rank'tır; hiçbiri küçük değilse r=k (tam rank: seriler durağan olabilir) (320–322).
\beta ve \alpha (1\le r<k ise): cajorls(r) ile \beta, ilk r değişkene göre normalleştirilir (\beta_{11}=1); \alpha, \Delta y_{i} denklemlerine hata düzeltme terimi \widehat{ECT}_{t}=\hat\beta'Y_{t-K}'nin EKK katsayısıdır; standart hata, t ve p o denklemlerin EKK çıktısındandır (330–345).
Koddaki tercih
ca.jo(Z, type = "trace", ecdet, K, spec) (313). Kritik değerler urca'nın içindeki Osterwald-Lenum (1992) tablolarıdır ve yuvarlanmıştır (iki ondalık); en çok 11 değişken için bulunur. type = "eigen" hiç çağrılmaz.
226.4.5 VECM, düzey VAR, etki-tepki ve FEVD
Rank r (=vecm_rank, sıfırsa iz testi ranki) için vec2var(jo, r) Johansen kestirimini düzey VAR'a çevirir. longrun ve K=2'de A_1=I+\Gamma_1, A_2=\Pi+I-A_1; genel K'de A_1=I+\Gamma_1, A_i=\Gamma_i-\Gamma_{i-1} (2\le i<K), A_K=\Pi-\Gamma_{K-1} (\texttt{transitory}'de A_1=\Gamma_1+\Pi+I, A_K=-\Gamma_{K-1}). Düzey VAR Y_t=\mu+\sum_iA_iY_{t-i}+\varepsilon_t olur ve:
- \Phi_s: s dönem sonraki kısaltılmış (birim şoka) tepki matrisi; P: \hat\Sigma'nın alt üçgen Cholesky çarpanı; \Psi_s=\Phi_sP: ortogonal şoka tepki.
- \Psi_s'in (i,j) öğesi: j. değişkenin ortogonal şokunun s dönem sonra i. değişken üzerindeki etkisi (bir standart sapmalık şok). Şablon yalnız i=y (ilk satır) tepkisini verir (365).
- \hat\Sigma böleni T (etkin gözlem), T-q değil (
vars:::Psi.vec2var).
Tahmin hatası varyans ayrışımı: y değişkeninin h dönem öncesinden tahmin hatası varyansında j. şokun payı
- h=1: yalnız anlık etki; Cholesky sırasından ötürü ilk değişkenin (y) payı 1'dir.
- Satır toplamı 1'dir. Tabloda h\in\{1{,}2{,}4{,}8{,}12,\text{ufuk}\} (371–375).
Neden Cholesky ve neden sıra önemli
Ortogonal şok, \hat\Sigma'nın bileşenlerindeki eşzamanlı korelasyonu bir sıralamaya göre dağıtır: ilk değişken ötekilere aynı dönemde etki eder ama ötekilerin etkisini aynı dönemde görmez. Şablon sırayı sütun sırasından alır (y, x_1, x_2, ...); sıra değişirse tepkiler ve varyans payları değişir. Örnek ayarda x_1 ve x_2 şoklarının y üzerindeki ufuk 0 tepkisi tanım gereği 0'dır.
226.4.6 Bootstrap güven bandı
vars::irf(ortho = TRUE, boot = TRUE, runs, ci) (Runkle, 1987 yöntemi): (i) düzey VAR'ın kalıntıları ortalamaları çıkarılarak ortalanır; (ii) her yeniden örneklemede T kalıntı yerine koyarak çekilir; (iii) ilk K gözlemden başlayarak veri Y^*_t=\mu^*+\sum A_iY^*_{t-i}+\varepsilon^*_t ile yinelenir (belirleyici terim aynı); (iv) yeni veride Johansen aynı K, ecdet ve spec'le, aynı rank r ile yeniden kestirilir ve etki-tepki yeniden hesaplanır; (v) \alpha/2 ve 1-\alpha/2 yüzdelikleri (tür 7) güven bandı olur. Her yeniden örneklemede rank r sabit tutulur (rank yeniden seçilmez); bu, bandın "kestirilen rank koşullu" olduğunu söyler. set.seed(tohum) yalnız bu aşamadan hemen önce çağrılır (356).
226.5 Kod adım adım
| Satırlar | Ne yapar | Neden / dikkat |
|---|---|---|
| 168–180 | .m; urca ve vars yüklenir; y, x denetimleri. |
En çok 11 değişken. |
| 182–196 | Sayısal okuma, tam satırlar, ardışıklık, Z matrisi; sabit seri denetimi; Z sütunları v1…vk adlanır. |
Adların make.names sorunları önlenir. |
| 198–202 | ADF gecikme yöntemi, p_{\max}, t düzeyi. | |
| 205–237 | .adf_reg (sabitsiz ADF), .adf_sec (dört gecikme yöntemi). |
AIC/BIC ortak örneklemde, sonra yeniden hesap. |
| 239–273 | MacKinnon tabloları, .mk_krit, .mk_p, .karar_sol. |
Katsayılar statsmodels'tan. |
| 275–280 | Konsol başlığı; tohum. | etiket yalnız metin. |
| 283–308 | EG: regresyon, rank ve kalıntı sıfır denetimi, ADF, MacKinnon, iki tablo, açıklama. | m+1>6 ise atlanır. |
| 311–323 | ca.jo (trace); ardışık iz testiyle rank. |
vecm açıksa Johansen kapalı olsa da çalışır. |
| 324–346 | Özdeğer tablosu, rank cümlesi; 1\le r<k ise \beta ve \alpha tabloları. | \alpha SE, t, p cajorls'tan. |
| 349–377 | VECM: vec2var, irf (bootstrap), fevd; etki-tepki ve FEVD tabloları. |
Rank vecm_rank ya da iz ranki. |
| 378–395 | Şekil: üç etki-tepki paneli (y\leftarrow her şok) ve y'nin varyans ayrışımı. | |
| 396–397 | Uyarı satırı (hiç doldurulmaz). |
226.6 Elle hesap: örnek veride bağımsız yeniden hesap
Bağımsız hesaplar şablonun, urca'nın ve vars'ın işlevleri kullanılmadan yapılmıştır. dogrulama/esbutunlesme_kirilmali/elle_hesap.py (numpy/scipy): EG'yi EKK ve kendi ADF regresyonuyla; Johansen'i artıkların momentlerinden genelleştirilmiş özdeğer problemiyle (scipy.linalg.eigh); düzey VAR dönüşümünü, Cholesky etki-tepkisini ve FEVD'yi kendi yazdığı matris yinelemesiyle yapar; bootstrap'ı vars algoritmasının bağımsız yeniden kuruluşuyla, R üretecinin Python'daki kuruluşu (dagilim_uydurma/r_rng.py) üzerinden yineler. MacKinnon kritik değer ve p için statsmodels.tsa.adfvalues kullanılır (şablonla aynı yayımlı katsayılar; bağımsız bir hesap değildir). r_dogrulama.R: EG için lm() ile yazılmış ADF; Johansen için urca::ca.jo (iz ve özdeğer), cajorls; VECM için vars::vec2var, irf (bootstrap'sız) ve fevd.
Adım 1 — EG regresyonu. Örnek ayar: \hat y_t=5{,}0292+0{,}36007x_{1t}+0{,}04922x_{2t} (tablo: 5{,}0291515044; 0{,}3600667391; 0{,}0492187999). Artık ADF, T=160, p_{\max}=\lfloor12(1{,}6)^{1/4}\rfloor=13 ile aday gecikmeler 0–3 için ortak örneklemde AIC =\ln(\mathrm{KKT}/N)+2(p+1)/N: 0{,}37682; 0{,}38410; 0{,}38798; 0{,}40022; en küçüğü p=0. Seçilen gecikmede T-1=159 gözlem, \hat\rho'nun t değeri -2{,}79002 (tablo: -2{,}7900169772).
Adım 2 — MacKinnon. N=3, sabit, T_e=159: %1 kritik değer -4{,}29374-14{,}4354/159-33{,}195/159^2+47{,}433/159^3=-4{,}38583; %5: -3{,}74066-8{,}5632/159-10{,}852/159^2+27{,}982/159^3=-3{,}79494; %10: -3{,}49141 (tablo: -4{,}3858299; -3{,}7949389; -3{,}4914107). p: \tau=-2{,}79, eşik -3{,}13'ün üstünde olduğundan dört katsayılı polinom, \Phi(2{,}5893+0{,}45168\tau-0{,}36529\tau^2-0{,}050074\tau^3)=\Phi(-0{,}4268)=0{,}3347 (tablo 0{,}33474). Karar: \tau=-2{,}79>-3{,}49: H0 reddedilemez.
Adım 3 — Johansen özdeğerleri. K=2, kısıtlı sabit, T=n-K=158: \hat\lambda=(0{,}097694;\ 0{,}034136;\ 0{,}012439) (tablo ile fark 10^{-15}). İz istatistikleri \lambda_{iz}(0{,}1{,}2)=-158\sum\ln(1-\hat\lambda_i): 23{,}708; 7{,}465; 1{,}978; %5 kritik değerler 34{,}91; 19{,}96; 9{,}24; hepsi altında: rank 0 (şablon çıktısındaki cümle). En büyük özdeğer istatistikleri 16{,}243; 5{,}488; 1{,}978.
Adım 4 — Rank 1 örneği (\texttt{jo\_ecdet}=\texttt{trend}). \hat\lambda=(0{,}14981;\ 0{,}09346;\ 0{,}03137); iz: 46{,}181; 20{,}538; 5{,}036; %5 kritik 42{,}44; 25{,}32; 12{,}25: 46{,}18>42{,}44 (r = 0 reddedilir), 20{,}54<25{,}32 (r \le1 reddedilemez): rank 1. \beta=(1;\,-0{,}31640;\,-1{,}31255;\,-0{,}09735)' (değişkenler y,x_1,x_2 ve eğilim; tablo ile fark 2\cdot10^{-14}); \alpha=(-0{,}18808;\ -0{,}00614;\ 0{,}07528)'; SH (0{,}05329;\ 0{,}03591;\ 0{,}03404); t=(-3{,}530;\ -0{,}171;\ 2{,}211); p=(0{,}00055;\ 0{,}8646;\ 0{,}0285). Yani y dengeden sapmaya hızla tepki verir (-0{,}188 çeyrekte), x_1 vermez.
Adım 5 — Düzey VAR ve Cholesky (örnek ayar, rank 1). Kalıntı kovaryansı \hat\Sigma (köşegen 1{,}7066; 0{,}6743; 0{,}6894; \hat\Sigma_{12}=0{,}6030). Cholesky çarpanının ilk sütunu P_{\cdot1}=(1{,}30636;\ 0{,}46159;\ 0{,}06826)'. Düzey VAR'ın ilk gecikme matrisinin ilk satırı A_1[1,\cdot]=(0{,}7794;\ 0{,}1215;\ 0{,}4103). Ufuk 0'da y'nin y şokuna tepkisi \Psi_0[1{,}1]=1{,}30636; ufuk 1'de \Psi_1[1{,}1]=A_1[1,\cdot]P_{\cdot1}=0{,}7794\cdot1{,}30636+0{,}1215\cdot0{,}46159+0{,}4103\cdot0{,}06826=1{,}1022 (tablo: 1{,}3063637; 1{,}1022091).
Adım 6 — FEVD. Ufuk 2'de y varyansının payları \Psi'den: y şoku 0{,}96051; x_1 şoku 0{,}00164; x_2 şoku 0{,}03785 (toplam 1).
Adım 7 — Bootstrap. Tohum 5, 50 yeniden örnekleme: üreteç set.seed(5) ile kurulur, her tekrarda T=158 kalıntı indisi sample(1:158, replace = TRUE) (bit sayısı \lceil\log_2 158\rceil=8; reddetmeli örnekleme) ile çekilir, veri yinelenir, Johansen yeniden kestirilir ve etki-tepki yeniden hesaplanır. Ufuk 1'de y\leftarrow y bandı (0{,}7250;\ 1{,}4569) (tablo ile fark 10^{-14}).
226.6.1 Doğrulama: MerQuR+, Python ve R
| Büyüklük | MerQuR+ | Python (bağımsız) | R (bağımsız) | En büyük fark | |
|---|---|---|---|---|---|
| Engle-Granger ADF istatistiği (sabit, AIC) | −2,79001698 | −2,79001698 | −2,79001698 | 1,6e−16 | ✓ |
| Engle-Granger ADF gecikmesi (sabit, AIC) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger gözlem sayısı (sabit, AIC) | 159 | 159 | 159 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %1 (sabit, AIC) | −4,38582992 | −4,38582992 | — | 4,1e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %5 (sabit, AIC) | −3,7949389 | −3,7949389 | — | 1,3e−15 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %10 (sabit, AIC) | −3,49141071 | −3,49141071 | — | 1,3e−16 | ✓ |
| Engle-Granger MacKinnon p (sabit, AIC) | 0,33473539 | 0,33473539 | — | 1,2e−15 | ✓ |
| Engle-Granger ADF istatistiği (sabit + eğilim, AIC) | −4,99545528 | −4,99545528 | −4,99545528 | 1,1e−15 | ✓ |
| Engle-Granger ADF gecikmesi (sabit + eğilim, AIC) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger gözlem sayısı (sabit + eğilim, AIC) | 159 | 159 | 159 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %1 (sabit + eğilim, AIC) | −4,78303642 | −4,78303642 | — | 3,7e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %5 (sabit + eğilim, AIC) | −4,19442725 | −4,19442725 | — | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %10 (sabit + eğilim, AIC) | −3,89249606 | −3,89249606 | — | 3,4e−16 | ✓ |
| Engle-Granger MacKinnon p (sabit + eğilim, AIC) | 0,003117 | 0,003117 | — | 9,9e−17 | ✓ |
| Engle-Granger ADF istatistiği (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | −5,05999174 | −5,05999174 | −5,05999174 | 3,5e−16 | ✓ |
| Engle-Granger ADF gecikmesi (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger gözlem sayısı (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | 159 | 159 | 159 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %1 (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | −5,14205459 | −5,14205459 | — | 3,5e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %5 (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | −4,55356026 | −4,55356026 | — | 9,8e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %10 (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | −4,25204692 | −4,25204692 | — | 8,4e−16 | ✓ |
| Engle-Granger MacKinnon p (sabit + doğrusal + karesel eğilim, AIC) | 0,00787099 | 0,00787099 | — | 5,2e−18 | ✓ |
| Engle-Granger ADF istatistiği (sabit, BIC) | −2,79001698 | −2,79001698 | −2,79001698 | 1,6e−16 | ✓ |
| Engle-Granger ADF gecikmesi (sabit, BIC) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger gözlem sayısı (sabit, BIC) | 159 | 159 | 159 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %1 (sabit, BIC) | −4,38582992 | −4,38582992 | — | 4,1e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %5 (sabit, BIC) | −3,7949389 | −3,7949389 | — | 1,3e−15 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %10 (sabit, BIC) | −3,49141071 | −3,49141071 | — | 1,3e−16 | ✓ |
| Engle-Granger MacKinnon p (sabit, BIC) | 0,33473539 | 0,33473539 | — | 1,2e−15 | ✓ |
| Engle-Granger ADF istatistiği (sabit, t-anlamlılık) | −1,70774894 | −1,70774894 | −1,70774894 | 2,2e−14 | ✓ |
| Engle-Granger ADF gecikmesi (sabit, t-anlamlılık) | 6 | 6 | 6 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger gözlem sayısı (sabit, t-anlamlılık) | 153 | 153 | 153 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %1 (sabit, t-anlamlılık) | −4,38949382 | −4,38949382 | — | 6,1e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %5 (sabit, t-anlamlılık) | −3,7970844 | −3,7970844 | — | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %10 (sabit, t-anlamlılık) | −3,49295517 | −3,49295517 | — | 1,0e−15 | ✓ |
| Engle-Granger MacKinnon p (sabit, t-anlamlılık) | 0,84182891 | 0,84182891 | — | 1,1e−14 | ✓ |
| Engle-Granger ADF istatistiği (sabit, gecikme 3) | −2,04678728 | −2,04678728 | −2,04678728 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger ADF gecikmesi (sabit, gecikme 3) | 3 | 3 | 3 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger gözlem sayısı (sabit, gecikme 3) | 156 | 156 | 156 | 0 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %1 (sabit, gecikme 3) | −4,38762615 | −4,38762615 | — | 2,0e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %5 (sabit, gecikme 3) | −3,79599086 | −3,79599086 | — | 2,3e−16 | ✓ |
| Engle-Granger kritik %10 (sabit, gecikme 3) | −3,49216803 | −3,49216803 | — | 1,1e−15 | ✓ |
| Engle-Granger MacKinnon p (sabit, gecikme 3) | 0,71357275 | 0,71357275 | — | 3,3e−16 | ✓ |
| Eşbütünleşme regresyonu kestirimi: sabit | 5,0291515 | 5,0291515 | — | 1,2e−15 | ✓ |
| Eşbütünleşme regresyonu kestirimi: x1 | 0,36006674 | 0,36006674 | — | 5,0e−16 | ✓ |
| Eşbütünleşme regresyonu kestirimi: x2 | 0,0492188 | 0,0492188 | — | 3,5e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,09769428 | 0,09769428 | 0,09769428 | 1,1e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_2 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,034136 | 0,034136 | 0,034136 | 1,4e−17 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_3 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,01243945 | 0,01243945 | 0,01243945 | 6,9e−18 | ✓ |
| Ardışık iz testi ranki, %5 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 1,30636371 | 1,30636371 | 1,30636371 | 3,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 1,10220913 | 1,10220913 | 1,10220913 | 2,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,89520773 | 0,89520773 | 0,89520773 | 4,9e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,70467598 | 0,70467598 | 0,70467598 | 8,1e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,07071608 | 0,07071608 | 0,07071608 | 3,1e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,04339257 | 0,04339257 | 0,04339257 | 1,5e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | −0,00982697 | −0,00982697 | −0,00982697 | 9,7e−17 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,33929162 | 0,33929162 | 0,33929162 | 1,1e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,36057657 | 0,36057657 | 0,36057657 | 1,1e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,36537061 | 0,36537061 | 0,36537061 | 1,1e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,8923252 | 0,8923252 | 0,8923252 | 6,7e−16 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,00209234 | 0,00209234 | 0,00209234 | 9,0e−17 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,10558246 | 0,10558246 | 0,10558246 | 9,3e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,31595903 | 0,31595903 | 0,31595903 | 1,7e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,68404097 | 0,68404097 | 0,68404097 | 1,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,13074976 | 0,13074976 | 0,13074976 | 8,6e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,764791 | 0,764791 | 0,764791 | 1,3e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,10445923 | 0,10445923 | 0,10445923 | 4,7e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,00675871 | 0,00675871 | 0,00675871 | 6,9e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,0011984 | 0,0011984 | 0,0011984 | 1,2e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,99204289 | 0,99204289 | 0,99204289 | 2,2e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,00259401 | 0,00259401 | 0,00259401 | 5,7e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,01044012 | 0,01044012 | 0,01044012 | 2,4e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=2, uzun dönem, rank 1) | 0,98696588 | 0,98696588 | 0,98696588 | 3,3e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,14981258 | 0,14981258 | 0,14981258 | 1,5e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_2 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,0934558 | 0,0934558 | 0,0934558 | 1,2e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_3 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,03136956 | 0,03136956 | 0,03136956 | 2,3e−16 | ✓ |
| Ardışık iz testi ranki, %5 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 1 | 1 | — | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 1,27869718 | 1,27869718 | 1,27869718 | 1,2e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 1,03625965 | 1,03625965 | 1,03625965 | 2,8e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,82768261 | 0,82768261 | 0,82768261 | 1,5e−14 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,76433696 | 0,76433696 | 0,76433696 | 1,7e−14 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,1527557 | 0,1527557 | 0,1527557 | 1,3e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,18153691 | 0,18153691 | 0,18153691 | 1,7e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,18913612 | 0,18913612 | 0,18913612 | 1,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,3891635 | 0,3891635 | 0,3891635 | 1,3e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,6522443 | 0,6522443 | 0,6522443 | 6,3e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,72096733 | 0,72096733 | 0,72096733 | 6,0e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,70123718 | 0,70123718 | 0,70123718 | 8,2e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,02248602 | 0,02248602 | 0,02248602 | 8,0e−17 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,27627681 | 0,27627681 | 0,27627681 | 8,7e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,36266849 | 0,36266849 | 0,36266849 | 4,1e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,63733151 | 0,63733151 | 0,63733151 | 4,2e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,35978064 | 0,35978064 | 0,35978064 | 1,6e−14 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,60245051 | 0,60245051 | 0,60245051 | 1,2e−14 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,03776885 | 0,03776885 | 0,03776885 | 4,8e−15 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,01634203 | 0,01634203 | 0,01634203 | 5,5e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,00796761 | 0,00796761 | 0,00796761 | 3,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,97569036 | 0,97569036 | 0,97569036 | 1,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,13254246 | 0,13254246 | 0,13254246 | 4,0e−15 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,00135331 | 0,00135331 | 0,00135331 | 1,4e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,86610423 | 0,86610423 | 0,86610423 | 4,4e−15 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: y (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: x1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −0,31640423 | −0,31640423 | −0,31640423 | 1,9e−14 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: x2 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −1,31254686 | −1,31254686 | −1,31254686 | 1,1e−14 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: eğilim (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −0,09735099 | −0,09735099 | −0,09735099 | 1,6e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltay (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −0,18807579 | −0,18807579 | −0,18807579 | 6,2e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltay (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,05328656 | 0,05328656 | 0,05328656 | 5,6e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (t): \Deltay (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −3,52951663 | −3,52951663 | −3,52951663 | 2,2e−14 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (p): \Deltay (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 5,501627·10−4 | 5,501627·10−4 | 5,501627·10−4 | 1,5e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −0,00613507 | −0,00613507 | −0,00613507 | 5,8e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,0359053 | 0,0359053 | 0,0359053 | 4,8e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (t): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | −0,17086816 | −0,17086816 | −0,17086816 | 1,6e−13 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (p): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,86455319 | 0,86455319 | 0,86455319 | 1,3e−13 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,07528075 | 0,07528075 | 0,07528075 | 1,7e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,03404201 | 0,03404201 | 0,03404201 | 4,1e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (t): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 2,21140726 | 2,21140726 | 2,21140726 | 9,6e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (p): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, K=2, rank 1) | 0,02849065 | 0,02849065 | 0,02849065 | 1,7e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,14981258 | 0,14981258 | 0,14981258 | 1,0e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_2 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,0934558 | 0,0934558 | 0,0934558 | 8,3e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_3 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,03136956 | 0,03136956 | 0,03136956 | 2,0e−16 | ✓ |
| Ardışık iz testi ranki, %5 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 1 | 1 | — | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 1,27869718 | 1,27869718 | 1,27869718 | 1,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 1,03625965 | 1,03625965 | 1,03625965 | 2,8e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,82768261 | 0,82768261 | 0,82768261 | 1,7e−14 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,76433696 | 0,76433696 | 0,76433696 | 1,8e−14 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,1527557 | 0,1527557 | 0,1527557 | 1,1e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,18153691 | 0,18153691 | 0,18153691 | 1,6e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,18913612 | 0,18913612 | 0,18913612 | 2,6e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,3891635 | 0,3891635 | 0,3891635 | 2,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,6522443 | 0,6522443 | 0,6522443 | 7,7e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,72096733 | 0,72096733 | 0,72096733 | 7,1e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,70123718 | 0,70123718 | 0,70123718 | 1,0e−14 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,02248602 | 0,02248602 | 0,02248602 | 8,3e−17 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,27627681 | 0,27627681 | 0,27627681 | 9,8e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,36266849 | 0,36266849 | 0,36266849 | 3,3e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,63733151 | 0,63733151 | 0,63733151 | 4,4e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,35978064 | 0,35978064 | 0,35978064 | 1,6e−14 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,60245051 | 0,60245051 | 0,60245051 | 1,1e−14 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,03776885 | 0,03776885 | 0,03776885 | 4,7e−15 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,01634203 | 0,01634203 | 0,01634203 | 5,6e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,00796761 | 0,00796761 | 0,00796761 | 3,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,97569036 | 0,97569036 | 0,97569036 | 1,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,13254246 | 0,13254246 | 0,13254246 | 5,5e−15 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,00135331 | 0,00135331 | 0,00135331 | 1,4e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,86610423 | 0,86610423 | 0,86610423 | 6,0e−15 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: y (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: x1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | −0,31640423 | −0,31640423 | −0,31640423 | 2,1e−14 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: x2 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | −1,31254686 | −1,31254686 | −1,31254686 | 1,0e−14 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: eğilim (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | −0,09735099 | −0,09735099 | −0,09735099 | 1,7e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltay (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | −0,18807579 | −0,18807579 | −0,18807579 | 7,1e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltay (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,05328656 | 0,05328656 | 0,05328656 | 5,9e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | −0,00613507 | −0,00613507 | −0,00613507 | 6,1e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,0359053 | 0,0359053 | 0,0359053 | 4,4e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,07528075 | 0,07528075 | 0,07528075 | 2,0e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, geçici gösterim, rank 1) | 0,03404201 | 0,03404201 | 0,03404201 | 3,7e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,09413961 | 0,09413961 | 0,09413961 | 1,3e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_2 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,03168107 | 0,03168107 | 0,03168107 | 1,5e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_3 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,01175389 | 0,01175389 | 0,01175389 | 8,7e−18 | ✓ |
| Ardışık iz testi ranki, %5 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 0 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 1,30601494 | 1,30601494 | 1,30601494 | 8,5e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 1,10085428 | 1,10085428 | 1,10085428 | 1,2e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 4 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,88542885 | 0,88542885 | 0,88542885 | 4,0e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,6861106 | 0,6861106 | 0,6861106 | 6,3e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 0 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,06976261 | 0,06976261 | 0,06976261 | 8,3e−17 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 4 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,04170303 | 0,04170303 | 0,04170303 | 4,6e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | −0,01222998 | −0,01222998 | −0,01222998 | 5,2e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 0 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,33758043 | 0,33758043 | 0,33758043 | 2,2e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 4 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,35308797 | 0,35308797 | 0,35308797 | 5,0e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,35332842 | 0,35332842 | 0,35332842 | 2,8e−16 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,89477473 | 0,89477473 | 0,89477473 | 1,1e−16 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,00203548 | 0,00203548 | 0,00203548 | 4,0e−17 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,1031898 | 0,1031898 | 0,1031898 | 5,8e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,31563652 | 0,31563652 | 0,31563652 | 5,6e−17 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,68436348 | 0,68436348 | 0,68436348 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,12944579 | 0,12944579 | 0,12944579 | 1,5e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,77127507 | 0,77127507 | 0,77127507 | 1,3e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,09927914 | 0,09927914 | 0,09927914 | 1,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,00663098 | 0,00663098 | 0,00663098 | 1,9e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,00132953 | 0,00132953 | 0,00132953 | 1,0e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,99203949 | 0,99203949 | 0,99203949 | 6,7e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,00140538 | 0,00140538 | 0,00140538 | 5,0e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,00913333 | 0,00913333 | 0,00913333 | 3,5e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (eşbütünleşmede terimsiz, rank 1) | 0,98946129 | 0,98946129 | 0,98946129 | 2,2e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,08715316 | 0,08715316 | 0,08715316 | 2,4e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_2 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,03988182 | 0,03988182 | 0,03988182 | 1,7e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_3 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,01227434 | 0,01227434 | 0,01227434 | 2,9e−17 | ✓ |
| Ardışık iz testi ranki, %5 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 1,30388299 | 1,30388299 | 1,30388299 | 1,7e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 1,07670134 | 1,07670134 | 1,07670134 | 4,1e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,87965429 | 0,87965429 | 0,87965429 | 1,0e−14 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,73334485 | 0,73334485 | 0,73334485 | 1,6e−14 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,0572218 | 0,0572218 | 0,0572218 | 1,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,05977275 | 0,05977275 | 0,05977275 | 3,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,00758082 | 0,00758082 | 0,00758082 | 3,7e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,31984771 | 0,31984771 | 0,31984771 | 2,2e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,37960016 | 0,37960016 | 0,37960016 | 5,6e−17 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,39398909 | 0,39398909 | 0,39398909 | 1,8e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,87053185 | 0,87053185 | 0,87053185 | 1,8e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,00312316 | 0,00312316 | 0,00312316 | 1,6e−16 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,12634499 | 0,12634499 | 0,12634499 | 1,4e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,34132718 | 0,34132718 | 0,34132718 | 6,1e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,65867282 | 0,65867282 | 0,65867282 | 5,6e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,18437111 | 0,18437111 | 0,18437111 | 4,1e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,73335126 | 0,73335126 | 0,73335126 | 4,2e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,08227763 | 0,08227763 | 0,08227763 | 0 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,00855837 | 0,00855837 | 0,00855837 | 9,0e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,00261172 | 0,00261172 | 0,00261172 | 9,0e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,98882991 | 0,98882991 | 0,98882991 | 5,6e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,01357845 | 0,01357845 | 0,01357845 | 1,6e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,01298009 | 0,01298009 | 0,01298009 | 4,4e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı sabit, K=3, rank 1) | 0,97344145 | 0,97344145 | 0,97344145 | 1,1e−16 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,14981258 | 0,14981258 | 0,14981258 | 1,5e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_2 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,0934558 | 0,0934558 | 0,0934558 | 1,2e−15 | ✓ |
| Johansen özdeğeri \hat\lambda_3 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,03136956 | 0,03136956 | 0,03136956 | 2,3e−16 | ✓ |
| Ardışık iz testi ranki, %5 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 1 | 1 | — | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 1,26122989 | 1,26122989 | 1,26122989 | 1,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,97850603 | 0,97850603 | 0,97850603 | 1,6e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,64266662 | 0,64266662 | 0,64266662 | 4,0e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{y} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,49958501 | 0,49958501 | 0,49958501 | 4,9e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,10342291 | 0,10342291 | 0,10342291 | 7,2e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,08792244 | 0,08792244 | 0,08792244 | 2,4e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x1} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,04626135 | 0,04626135 | 0,04626135 | 2,9e−15 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 0 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,38703602 | 0,38703602 | 0,38703602 | 3,3e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,61291161 | 0,61291161 | 0,61291161 | 6,7e−16 | ✓ |
| Etki-tepki: y'nin \varepsilon_{x2} şokuna tepkisi, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,61564316 | 0,61564316 | 0,61564316 | 2,0e−15 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: y varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,68064044 | 0,68064044 | 0,68064044 | 5,6e−16 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,00706981 | 0,00706981 | 0,00706981 | 2,6e−16 | ✓ |
| FEVD: y varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,31228976 | 0,31228976 | 0,31228976 | 1,1e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,3452839 | 0,3452839 | 0,3452839 | 3,3e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,6547161 | 0,6547161 | 0,6547161 | 3,3e−16 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,23980649 | 0,23980649 | 0,23980649 | 5,9e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,7189582 | 0,7189582 | 0,7189582 | 4,3e−15 | ✓ |
| FEVD: x1 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,04123531 | 0,04123531 | 0,04123531 | 1,0e−15 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,01759609 | 0,01759609 | 0,01759609 | 2,8e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,00668391 | 0,00668391 | 0,00668391 | 1,4e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,97572001 | 0,97572001 | 0,97572001 | 0 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında y şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,11941594 | 0,11941594 | 0,11941594 | 5,7e−16 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x1 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,00164327 | 0,00164327 | 0,00164327 | 5,0e−17 | ✓ |
| FEVD: x2 varyansında x2 şokunun payı, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,87894078 | 0,87894078 | 0,87894078 | 8,9e−16 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: y (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: x1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | −0,31640423 | −0,31640423 | −0,31640423 | 1,9e−14 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: x2 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | −1,31254686 | −1,31254686 | −1,31254686 | 1,1e−14 | ✓ |
| Eşbütünleşme vektörü \beta: eğilim (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | −0,09735099 | −0,09735099 | −0,09735099 | 1,6e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltay (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | −0,18807579 | −0,18807579 | −0,18807579 | 6,2e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltay (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,05328656 | 0,05328656 | 0,05328656 | 5,6e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | −0,00613507 | −0,00613507 | −0,00613507 | 5,8e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltax1 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,0359053 | 0,0359053 | 0,0359053 | 4,8e−16 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (alfa): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,07528075 | 0,07528075 | 0,07528075 | 1,7e−15 | ✓ |
| Düzeltme katsayısı \alpha (se): \Deltax2 (kısıtlı eğilim, VECM ranki 2) | 0,03404201 | 0,03404201 | 0,03404201 | 4,1e−16 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: y şoku, ufuk 1 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,72503886 | 0,72503886 | — | 2,6e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: y şoku, ufuk 1 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,45690768 | 1,45690768 | — | 6,1e−16 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: y şoku, ufuk 4 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,37917959 | 0,37917959 | — | 1,2e−14 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: y şoku, ufuk 4 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,26621808 | 1,26621808 | — | 1,6e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: y şoku, ufuk 8 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,12907353 | 0,12907353 | — | 6,8e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: y şoku, ufuk 8 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,16983155 | 1,16983155 | — | 6,8e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x1 şoku, ufuk 1 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | −0,16392306 | −0,16392306 | — | 1,1e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x1 şoku, ufuk 1 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,23733906 | 0,23733906 | — | 2,4e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x1 şoku, ufuk 4 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | −0,16411859 | −0,16411859 | — | 2,2e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x1 şoku, ufuk 4 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,22148974 | 0,22148974 | — | 9,7e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x1 şoku, ufuk 8 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | −0,25777405 | −0,25777405 | — | 9,7e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x1 şoku, ufuk 8 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,15936258 | 0,15936258 | — | 1,8e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x2 şoku, ufuk 1 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,15796122 | 0,15796122 | — | 1,2e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x2 şoku, ufuk 1 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,49877028 | 0,49877028 | — | 1,7e−16 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x2 şoku, ufuk 4 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,1589885 | 0,1589885 | — | 3,0e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x2 şoku, ufuk 4 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,55526729 | 0,55526729 | — | 5,6e−16 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x2 şoku, ufuk 8 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,04440342 | 0,04440342 | — | 4,0e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x2 şoku, ufuk 8 (kısıtlı sabit, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,64706054 | 0,64706054 | — | 2,4e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: y şoku, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,66746324 | 0,66746324 | — | 6,1e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: y şoku, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,22543003 | 1,22543003 | — | 1,1e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: y şoku, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,36875644 | 0,36875644 | — | 1,3e−14 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: y şoku, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,09888912 | 1,09888912 | — | 8,5e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: y şoku, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,31895226 | 0,31895226 | — | 2,1e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: y şoku, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,10126562 | 1,10126562 | — | 1,6e−14 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x1 şoku, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | −0,11501789 | −0,11501789 | — | 1,5e−15 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x1 şoku, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,34259947 | 0,34259947 | — | 1,0e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x1 şoku, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | −0,19834231 | −0,19834231 | — | 1,8e−14 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x1 şoku, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,43979159 | 0,43979159 | — | 9,9e−14 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x1 şoku, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | −0,22783004 | −0,22783004 | — | 2,4e−14 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x1 şoku, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,47807341 | 0,47807341 | — | 1,0e−13 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x2 şoku, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,22521271 | 0,22521271 | — | 4,2e−16 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x2 şoku, ufuk 1 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,56310151 | 0,56310151 | — | 6,7e−16 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x2 şoku, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,36771708 | 0,36771708 | — | 1,4e−14 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x2 şoku, ufuk 4 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,95984827 | 0,95984827 | — | 1,1e−15 | ✓ |
| Bootstrap alt sınır: x2 şoku, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 0,3587985 | 0,3587985 | — | 1,7e−14 | ✓ |
| Bootstrap üst sınır: x2 şoku, ufuk 8 (kısıtlı eğilim, tohum 5, 50 yeniden örnekleme) | 1,00248778 | 1,00248778 | — | 7,8e−15 | ✓ |
Ölçütü karşılayan: 321/321. Johansen ve VECM için R sütunu urca (ca.jo, cajorls) ve vars (vec2var, irf, fevd) çağrılarıdır; Python ayağı indirgenmiş rank regresyonunu, düzey VAR'a dönüşümü ve Cholesky ayrıştırmasını kendisi yazar. Engle-Granger'de R sütunu lm() ile yazılmış ADF'dir; MacKinnon kritik değer ve p için Python ayağı statsmodels yanıt yüzeyini kullanır (şablonla aynı yayımlı katsayılar), R ayağı yoktur. Bootstrap bandı için R ayağı yoktur: Python ayağı vars::.bootirfvec2var algoritmasını (kalıntıların ortalaması çıkarılır, yerine koyarak çekilir, veri yinelemeyle kurulur, her yeniden örneklemede Johansen yeniden kestirilir) R üretecinin Python'da kurulmuş biçimiyle (dagilim_uydurma/r_rng.py) aynı tohum ve aynı çekiliş sırasıyla yinelediği için bant birebir tutar; üreteç değişirse eşleşme örnekleme hatası içinde kalır (226.6.2).
226.6.2 Üreteç değişince ve tohum değişince ne olur
Bootstrap bandı, üç yolda da aynı Mersenne-Twister dizisi ve aynı çekiliş sırası kullanıldığı için birebir tutar. Üreteç değişirse (ya da tohum) band örnekleme hatası içinde değişir: aynı veri, aynı 50 yeniden örnekleme ve tohum 5/6: y\leftarrow y ufuk 8 bandı (0{,}1291;\ 1{,}1698) ve (0{,}3137;\ 1{,}1548); x_2 şoku ufuk 8 (0{,}0444;\ 0{,}6471) ve (0{,}0092;\ 0{,}7107) (eb_ornek_s5, eb_ornek_s6). 50 yeniden örnekleme, yüzdelik bandı için azdır; tek tek bantlar tohuma bağlı \pm0{,}2 oynar. Aynı tohumla yinelenen çalıştırma (eb_ornek_s5b) bütün değerleri aynen yineler; formdaki tohum alanı 9 yapılırsa (eb_tohum9) Kod panelinin tohumu geçersiz olur.
226.7 Çıktıyı okuma
Örnek veri, örnek ayar (eb_ornek_s5, Kod paneli tohumu 5); konsol:
n = 160 gözlem (1980Q1 - 2019Q4); y = y; 2 açıklayıcı: x1, x2
Engle-Granger: artıklara birim kök testi uygulanır; MacKinnon kritik değerleri açıklayıcı sayısına göre ayarlıdır (sıradan ADF tablosu kullanılmaz). Gösterim y'ye göre normalleştirilmiştir; yönü değiştirmek sonucu değiştirebilir.
Johansen: ardışık iz testi (%5 düzeyinde) eşbütünleşme ranki r = 0 verir (eşbütünleşme yok).
VECM: etki-tepki ortogonal (Cholesky) şoklarla hesaplanır; sonuçlar değişken sırasına (y önce) bağlıdır. Güven aralığı bootstrap ile; aralık sıfırı içeriyorsa tepki kesin değildir.
Tablo 1: Engle–Granger (başlık: "H0: eşbütünleşme yok; MacKinnon kritik değerleri, N = 3"):
| test | istatistik | gecikme | gözlem | kritik %1 | kritik %5 | kritik %10 | p | karar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Engle-Granger artık ADF | -2{,}7900 | 0 | 159 | -4{,}3858 | -3{,}7949 | -3{,}4914 | 0{,}3347 | H0 reddedilemez: eşbütünleşme kanıtı yok |
Tablo 2: eşbütünleşme regresyonu (sabit 5{,}0292; x_1 0{,}3601; x_2 0{,}0492). Tablo 3: Johansen özdeğerleri (0{,}0977; 0{,}0341; 0{,}0124). Rank 0 olduğundan \beta ve \alpha tabloları yazılmaz, buna karşın vecm_rank = 1 nedeniyle etki-tepki ve FEVD rank 1 ile hesaplanır (226.8, B2). Tablo 4 (etki-tepki; y'nin tepkisi; seçilmiş satırlar; 50 bootstrap, %95 band):
| Şok | Ufuk | Tepki | Alt sınır | Üst sınır |
|---|---|---|---|---|
y |
0 | 1{,}3064 | 1{,}0832 | 1{,}5405 |
y |
4 | 0{,}8952 | 0{,}3792 | 1{,}2662 |
y |
8 | 0{,}7047 | 0{,}1291 | 1{,}1698 |
x1 |
1 | 0{,}0707 | -0{,}1639 | 0{,}2373 |
x1 |
8 | -0{,}0098 | -0{,}2578 | 0{,}1594 |
x2 |
1 | 0{,}3393 | 0{,}1580 | 0{,}4988 |
x2 |
8 | 0{,}3654 | 0{,}0444 | 0{,}6471 |
Tablo 5 (FEVD): y için ufuk 1: (1{,}000;\ 0;\ 0); ufuk 8: (0{,}892;\ 0{,}002;\ 0{,}106) (satır: açıklanan, sütun: şok payı).
Şekil 226.1. Örnek ayarda y'nin her şoka tepkisi (mavi) ve %95 bootstrap bandı (turuncu kesikli); altta y'nin varyans ayrışımı.

| Öğe | Ne yazar | Nasıl yorumlanır |
|---|---|---|
| EG istatistik ve p | Artık ADF ve MacKinnon p | p<\alpha ise eşbütünleşme var; yön (y'ye göre normalleştirme) sonucu etkiler. |
| Eşbütünleşme regresyonu | Uzun dönem katsayıları | Yalnız nokta kestirim; SE ve t geçerli değildir. |
| Özdeğerler | \hat\lambda_i | Büyük değer, o yönde güçlü eşbütünleşme. |
| Rank cümlesi | İz testiyle r | r=0 eşbütünleşme yok; r=k tam rank. |
| \beta | Normalleştirilmiş eşbütünleşme vektörü | Satırlar y,x_1,\dots ve belirleyici terim; y=-(\beta_2x_1+\dots) uzun dönem denge. |
| \alpha (ECT) | Düzeltme katsayısı, SH, t, p | Negatif ve anlamlı ise değişken dengeden sapmayı düzeltir. |
| Etki-tepki | y'nin her şoka tepkisi (1 sd) | Band sıfırı içeriyorsa tepki kesin değildir. |
| FEVD | y (ve ötekilerin) varyansında şok payları | Satır toplamı 1. |
Eşbütünleşme varken. Kırılmasız, eşbütünleşik tasarımda (eb_esb, 200 gözlem) EG \tau=-7{,}0245, %5 kritik -3{,}7840, p=3{,}3\cdot10^{-8}: eşbütünleşme kabul edilir; Johansen rank 1; \beta=(1;\,-0{,}3857;\,-0{,}2977;\,-1{,}0389)' (y, x_1, x_2, sabit); \alpha_y=-0{,}5217 (t=-5{,}77, p=3{,}2\cdot10^{-8}), \alpha_{x_1}=-0{,}3105 (p=0{,}0043), \alpha_{x_2}\approx0: uyum y ve x_1'dedir. Örnek veriyle fark, kırılmanın testleri sönümlediğini gösterir.
Johansen seçenekleri. Örnek veride iz testi rank 0 verir. Belirleyici terim trend seçilince rank 1 çıkar (eb_trend: iz 46{,}18>42{,}44): \beta ve \alpha tabloları yazılır (\alpha_y=-0{,}1881, p=0{,}0006). jo_ecdet = none, K=3 ya da düzey %10'da rank 0 kalır (eb_none, eb_k3, eb_a10). vecm_rank = 3 (değişken sayısına eşit) ise VECM kurulmaz, "rank değişken sayısına eşit ya da büyük" cümlesi yazılır (eb_rank3). Yani rank kararı belirleyici terime ve K'ye duyarlıdır; belirleyici terim önceden gerekçelendirilmelidir.
Rapor cümlesi. İki açıklayıcılı (x_1, x_2) bir sistemde eşbütünleşme Engle–Granger (sabitli regresyon; AIC ile seçilen artık ADF gecikmesi 0) ve Johansen (K=2, kısıtlı sabit) yöntemleriyle sınandı. Engle–Granger'de ADF istatistiği -2{,}79 (p=0{,}335; MacKinnon %5 kritik değeri -3{,}79) ile eşbütünleşme olmadığı hipotezi reddedilemedi; Johansen iz testi %5 düzeyinde rank 0 verdi (iz istatistiği 23{,}71; kritik değer 34{,}91). Örneklemin 2005Q1 civarında yapısal bir kırılma içerdiği ve bu kırılmanın testlerin gücünü düşürdüğü unutulmamalıdır. VECM etki-tepki işlevleri, y önce gelen Cholesky sırasıyla ve 50 yeniden örneklemeli bootstrap bandıyla (tohum 5) hesaplandı.
226.8 Sık hatalar ve tuzaklar
- Sıkça yapılan yanlış: durağan serilere eşbütünleşme uygulamak. İki durağan seri arasında da artık durağan çıkar ve EG "eşbütünleşme var" der (
eb_duragan: \tau=-9{,}34, p\approx10^{-14}; Johansen rank 3 = tam rank). Seriler önce I(1) olarak doğrulanmalıdır (Bölüm 225). - Yapısal kırılma. Örnek veride olduğu gibi, uzun dönem ilişkisi kırılırsa EG ve Johansen eşbütünleşmeyi bulamaz. Bu şablon kırılmayı modellemez; kırılma şüphesi varsa temel programdaki Gregory-Hansen analizi kullanılmalıdır.
- Elle verilen VECM ranki ile iz testinin çelişmesi. Örnek ayarda
vecm_rank = 1ve iz testi rank 0 verir; çıktıda \beta ve \alpha yoktur, ama etki-tepki ve FEVD rank 1 ile hesaplanmıştır. Rank iz testinin önerdiğiyle aynı tutulmalıdır. - EG yönü. y bağımlı seçilir; yönü değiştirmek sonucu değiştirebilir. Johansen simetriktir.
- Gecikme ve belirleyici terim seçimi. K ve
jo_ecdetkullanıcıdan alınır; rank sonucu bunlara duyarlıdır. K için bilgi ölçütüyle (ör. VAR gecikme seçimi) önceden karar verilmelidir; şablonda araç yoktur. - Cholesky sırası. Etki-tepki ve FEVD sıraya bağlıdır; y ilk sıradadır, yani ötekilerin y'ye aynı dönem etkisi 0 varsayılır.
- Az bootstrap. 50 yeniden örnekleme yüzdelik bandı için azdır (226.6.2); \ge1000 kullanın.
- Zaman sırası. Satırlar verildiği sırayla alınır,
zamanyalnız etikettir; karışık sıralı veri hata vermez. - Çok değişken. Altı ya da daha çok açıklayıcıyla EG atlanır (
eb_yedi); Johansen yine çalışır ama 7 değişkenli sistemde K ve gözlem sayısı yetersiz kalabilir. - Beta tablosunda "trend.l2". Kısıtlı eğilim satırı urca'nın adıyla (
trend.l2) görünür. - Eksik değer. Ortada eksik hata verir; baştaki ve sondaki eksikler atılır.
226.9 Uzman soruları
S1. Neden hem EG hem Johansen?
EG tek denklemlidir, tek bir eşbütünleşme ilişkisini varsayar ve normalleştirme yönüne duyarlıdır; Johansen sistemdir, birden çok ilişkiyi ve rank'ı bulur ve yönden bağımsızdır. Örnek veride ikisi de eşbütünleşmeyi bulamaz; rank 1 (\texttt{jo\_ecdet}=\texttt{trend}) ancak başka belirleyici terimle çıkar.
S2. MacKinnon kritik değeri neden N=m+1 ve neden T_e ile?
Kalıntı ADF'nin dağılımı, eşbütünleşme regresyonundaki değişken sayısına (y dahil) ve örnek büyüklüğüne bağlıdır. MacKinnon (1994, 2010) yanıt yüzeyi bunu \beta_\infty+\beta_1/T+\beta_2/T^2+\beta_3/T^3 ile verir. T_e ADF regresyonunun etkin gözlem sayısıdır (gecikme seçimi sonrasında T-1-p).
S3. Johansen'de kritik değerler neden yuvarlanmış?
urca, Osterwald-Lenum (1992) tablolarını iki ondalığa yuvarlanmış sabit değerlerle taşır ve şablon bunlarla karar verir (cval). Küçük örneklem düzeltmesi yoktur; T küçükse iz testi aşırı reddeder.
S4. `vecm_rank` iz testinden farklıysa ne olur?
VECM verilen rank ile kurulur (vec2var(r = vecm_rank)); \beta/\alpha tabloları ise iz testinin ranki (1\le r<k) için yazılır. Örnek ayarda iz testi rank 0 verir; VECM rank 1 ile hesaplanır ve \beta/\alpha yazılmaz.
S5. Bootstrap'ta rank neden yeniden seçilmiyor?
vars::irf bootstrap'ında her yeniden örneklemede ca.jo aynı K, ecdet, spec ile çalıştırılır ve vec2var aynı rank r ile çağrılır. Rank yeniden seçilseydi band, rank belirsizliğini de taşırdı; şimdiki band yalnız kestirim belirsizliğini (rank koşullu) taşır.
S6. Neden ortogonal etki-tepki, neden Cholesky?
Eşzamanlı kalıntı korelasyonu varken birim şokun yorumlanamaması nedeniyle şoklar ortogonalleştirilir; Cholesky en yaygın tercihtir ve sıraya bağlıdır. Ortogonal olmayan (genelleştirilmiş) tepki ya da yapısal kimlik (SVEC) şablonda yoktur.
S7. FEVD satırı neden ufuk 1'de (1{,}0{,}0)?
Cholesky sırasında y ilk değişkendir; ilk dönemde y'nin tahmin hatası yalnız kendi şokundan gelir. Bu, sıra seçiminin doğrudan sonucudur.
S8. Etki-tepki bandı sıfırı kapsıyorsa ne söylenir?
Tepki istatistiksel olarak sıfırdan ayırt edilemez. 50 yeniden örneklemde bantlar tohuma bağlı kayar (226.6.2); sınırdaki bir sonuç için yeniden örnekleme sayısı artırılıp farklı tohumlarla yinelenmelidir.
226.10 Kaynaklar
- Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integration and error correction: Representation, estimation, and testing. Econometrica, 55(2), 251–276. https://doi.org/10.2307/1913236
- Gregory, A. W., & Hansen, B. E. (1996). Residual-based tests for cointegration in models with regime shifts. Journal of Econometrics, 70(1), 99–126. https://doi.org/10.1016/0304-4076(69)41685-7
- Johansen, S. (1988). Statistical analysis of cointegration vectors. Journal of Economic Dynamics and Control, 12(2–3), 231–254. https://doi.org/10.1016/0165-1889(88)90041-3
- Johansen, S. (1991). Estimation and hypothesis testing of cointegration vectors in Gaussian vector autoregressive models. Econometrica, 59(6), 1551–1580. https://doi.org/10.2307/2938278
- Johansen, S. (1995). Likelihood-based inference in cointegrated vector autoregressive models. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/0198774508.001.0001
- Lütkepohl, H. (2005). New introduction to multiple time series analysis. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-27752-1
- MacKinnon, J. G. (1994). Approximate asymptotic distribution functions for unit-root and cointegration tests. Journal of Business & Economic Statistics, 12(2), 167–176. https://doi.org/10.1080/07350015.1994.10510005
- MacKinnon, J. G. (1996). Numerical distribution functions for unit root and cointegration tests. Journal of Applied Econometrics, 11(6), 601–618. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1255(199611)11:6<601::AID-JAE417>3.0.CO;2-T
- MacKinnon, J. G. (2010). Critical values for cointegration tests (Queen's Economics Department Working Paper No. 1227). Queen's University.
- Osterwald-Lenum, M. (1992). A note with quantiles of the asymptotic distribution of the maximum likelihood cointegration rank test statistics. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 54(3), 461–472. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.1992.tb00013.x
- Pfaff, B. (2008a). Analysis of integrated and cointegrated time series with R (2nd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-75967-8
- Pfaff, B. (2008b). VAR, SVAR and SVEC models: Implementation within R package vars. Journal of Statistical Software, 27(4). https://doi.org/10.18637/jss.v027.i04
- Runkle, D. E. (1987). Vector autoregressions and reality. Journal of Business & Economic Statistics, 5(4), 437–442. https://doi.org/10.1080/07350015.1987.10509609
- Seabold, S., & Perktold, J. (2010). Statsmodels: Econometric and statistical modeling with Python. Proceedings of the 9th Python in Science Conference, 92–96. https://doi.org/10.25080/Majora-92bf1922-011
- Said, S. E., & Dickey, D. A. (1984). Testing for unit roots in autoregressive-moving average models of unknown order. Biometrika, 71(3), 599–607. https://doi.org/10.1093/biomet/71.3.599
- Schwert, G. W. (1989). Tests for unit roots: A Monte Carlo investigation. Journal of Business & Economic Statistics, 7(2), 147–159. https://doi.org/10.1080/07350015.1989.10509723
- R Core Team (2026). R: A language and environment for statistical computing (Sürüm 4.5.3). R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/