212. Yöntem karşılaştırma: Deming ve Passing-Bablok regresyonu
Şablon kimliği: deming_passing_bablok · Kategori: yöntem karşılaştırma · Dil: Python · Dosya: pro/sablonlar/yontem_karsilastirma/deming_passing_bablok.py (satır 1–210; üstbilgi 1–53) · Örnek veri: _ornek/yontem_karsilastirma.csv (ek: _ornek/deming_passing_bablok_vinyet.csv) · Paketler: numpy, pandas, scipy, matplotlib (ek paket gerekmez)
212.1 Ne işe yarar
Aynı örneklerin iki ölçüm yöntemiyle (bir referans yöntem x ve bir karşılaştırılan yöntem y) ölçüldüğü çalışmada şablon, iki yöntem arasındaki doğrusal ilişkiyi kestirir ve iki ayrı yanlılığı sınar: sabit yanlılık (kesişimin 0'dan farkı) ve orantısal yanlılık (eğimin 1'den farkı). Sıradan en küçük kareler regresyonu x'in hatasız olduğunu varsayar ve x de hata içerdiğinde eğimi sıfıra doğru küçültür; şablon bunun yerine iki yöntemin de hata içerdiği iki kestirimi yan yana verir:
- Deming regresyonu: iki hata varyansının oranı \lambda bilinir; kesişim ve eğim kapalı biçimle, güven aralıkları jackknife (varsayılan) ya da bootstrap ile bulunur.
- Passing-Bablok regresyonu: bütün nokta çiftlerinin eğimlerinin (kaydırılmış) ortancası; dağılım varsayımı yoktur, aykırı değerlere dayanıklıdır; güven aralığı sıra istatistiklerinden gelir.
- \xi_i: i. örneğin (gözlenemeyen) gerçek değeri; x_i,\,y_i: iki yöntemin ölçümleri.
- \varepsilon_i,\,\eta_i: x ve y ölçümlerinin birbirinden bağımsız hataları; varyansları \sigma^2_{\varepsilon},\,\sigma^2_{\eta}.
- \alpha,\,\beta: kestirilen kesişim ve eğim; yöntemler uyumluysa \alpha=0, \beta=1.
- \lambda=\sigma^2_{\varepsilon}/\sigma^2_{\eta}: şablonun formdaki "hata varyansı oranı" (satır 20–27); \lambda=1 iki yöntemin eşit kesinlikte olduğu durumdur (dik regresyon).
Karar kuralı şablonun sonuç metnindedir: kesişim güven aralığı 0'ı içeriyorsa "sabit yanlılık: uyumlu", eğim güven aralığı 1'i içeriyorsa "orantısal yanlılık: uyumlu"; içermiyorsa "yanlılık var" (146–160).
Ne zaman kullanılır?
- Yeni bir cihaz ya da yöntem, yerleşik bir yöntemle aynı örneklerde karşılaştırılıyorsa ve ikisi de ölçüm hatası taşıyorsa.
- Ölçüm aralığı geniş, hata varyansı aralık boyunca yaklaşık sabitse (Deming) ya da dağılım varsayımı istenmiyorsa ve aykırı değer kaygısı varsa (Passing-Bablok).
- Sabit ve orantısal yanlılığı ayrı ayrı raporlamak gerekiyorsa.
Ne zaman kullanılmaz?
- Uyum sınırları (\text{ortalama fark}\pm1{,}96\,s) isteniyorsa: temel programdaki Bland-Altman analizi. Bland-Altman farkı ortalamaya göre inceler ve yanlılığı tek bir sayıyla özetler; Deming ve Passing-Bablok yanlılığı sabit ve orantısal olarak ayırır. İkisi birbirini tamamlar (212.1 sonundaki paragraf).
- Hata varyansı ölçüm düzeyiyle orantılı artıyorsa (sabit değişkenlik katsayısı): ağırlıklı Deming ya da log ölçeğinde çözümleme gerekir; şablonda ağırlıklı seçenek yoktur (212.8, bulgular B2).
- x gerçekten hatasız bir kontrol değişkeniyse (ör. hazırlanmış standart çözelti derişimi): \lambda\to0 sıradan regresyonu verir (212.4.1); bunun için temel programdaki doğrusal regresyon yeterlidir.
- İlişki negatifse Passing-Bablok hesaplanmaz; x değerleri çok az sayıda ve çok bağlıysa sonsuz eğim sınırı hesaplanamaz ve karar "belirsiz" yazılır (212.8).
- Yöntemin bir ölçütle ikili tanı gücü soruluyorsa: Bölüm 214
parametrik_roc; sağlıklı bireylerde referans aralığı kuruluyorsa: Bölüm 213grup_referans_araligi.
Temel programla ilişki. Temel programda Deming ya da Passing-Bablok regresyonu yoktur. Karşılığa en yakın analiz Bland-Altman'dır (gui/panels/analyses/bland_altman.py; menü adı "Bland-Altman"): ham, yüzde ya da log ölçekte fark, uyum sınırları, isteğe bağlı olarak regresyona dayalı uyum sınırları (regression_loa: farkın ortalamaya doğrusal bağımlılığı; 316–325) ve uyum korelasyon katsayısı sunar. Bland-Altman'daki "orantısal yanlılık" eğimi, farkın ortalamaya regresyonunun eğimidir; bu şablondaki orantısal yanlılık ise y'nin x'e regresyon eğiminin 1'den farkıdır. İki ölçü aynı olgunun farklı parametrelendirmesidir ama sayısal olarak aynı değildir. Temel program yalnız EKK (x hatasız) regresyonunu bilir; bu şablon x'in hatasını modele katar.
212.2 Şablonun girdileri
Form, üstbilgideki 6 [[param]] bloğundan kurulur (deming_passing_bablok.py:10–52). Türlerin anlamı ve ortak denetim Bölüm 1.2'dedir. referans ve yeni sayısal roldür (sayisal_sutun): Veri sekmesinde türü "kategorik" olan bir sütun bu role atanırsa değerleri sayı olarak aktarılır (Bölüm 1.3); gömülü Python'da df pandas türünü taşır ve şablon ayrıca pd.to_numeric(errors="coerce") uygular (66).
| Alan (form etiketi) · ad | Tür · sekme | Varsayılan | Geçerli değerler | Kodda etkisi |
|---|---|---|---|---|
Referans yöntem (x) · referans |
sayısal sütun · değişkenler | ilk sayısal sütun | sayısal sütun | x (10–14, 64–67). |
Karşılaştırılan yöntem (y) · yeni |
sayısal sütun · değişkenler | ikinci sayısal sütun | sayısal sütun, referans'tan farklı |
y (15–19, 64–67). |
Deming hata varyansı oranı \lambda=\sigma^2(x)/\sigma^2(y) · hata_orani |
ondalık · model | 1,0 | 0{,}0001–10000 | \delta=1/\lambda (20–27, 74, 83). |
Güven düzeyi · guven |
ondalık · seçenekler | 0,95 | 0{,}5–0{,}999 | \alpha=1-\text{güven}; iki yöntemin aralıkları (28–35, 73). |
Deming güven aralığı yöntemi · deming_ga |
seçim · seçenekler | jackknife |
jackknife, bootstrap |
SH ve aralık kaynağı (36–43, 94–109). |
Bootstrap tekrar sayısı · B |
tamsayı · seçenekler | 999 | 99–99999 | yalnız bootstrap'ta (44–52, 99). |
Şablonun kendi denetimleri (mq.hata):
| Koşul | İleti (özet) | Satır |
|---|---|---|
| Veri açık değil | "Önce Veri sekmesinde bir veri açın." | 62–63 |
referans = yeni |
"İki farklı yöntem sütunu seçin." | 64–65 |
| Tam çift sayısı 8'den az | "En az 8 eşleştirilmiş gözlem gerekli." | 69–70 |
| Bir yöntem sabit değer veriyor | "Yöntemlerden biri sabit değer veriyor." | 71–72 |
| s_{xy}\approx0 (<10^{-300}) | "Deming eğimi tanımsız …" | 89–90 |
deming_ga geçersiz |
"Geçersiz Deming güven aralığı yöntemi." | 95–96 |
| Bootstrap örneklerinin çoğunda eğim tanımsız (10'dan az geçerli) | "Bootstrap örneklerinin çoğunda …" | 101–103 |
| Passing-Bablok için 3'ten az nokta çifti | "Passing-Bablok için yeterli nokta çifti yok." | 121–122 |
İki sütunda da sayıya çevrilemeyen ya da eksik değeri olan satırlar çiftten çıkarılır; kaç satırın çıkarıldığı sonuç metninde yazılır ve kalan n ayrıca belirtilir (66–70, 173–175). Şablon rastgelelik yalnız bootstrap'ta kullanır: mq.seed varsa tohum odur, yoksa sabit 2026 (100); kod panelinden çalıştırmada tohum her zaman vardır (Bölüm 1.3; bulgular B7).
Örnek ayar (ornek_param, satır 9): referans = "referans", yeni = "yeni_cihaz"; öteki alanlar varsayılandır (hata_orani = 1, guven = 0,95, deming_ga = jackknife).
212.3 Örnek veri
yontem_karsilastirma.csv: 60 numunenin (N01, …) referans yöntem ve yeni cihazla ölçümleri; sabit tohumlu yapay veridir. Eksik değer yoktur, 60 farklı referans değeri vardır.
| Değişken | Rol | Tür (veri sekmesinin algıladığı) | Özet |
|---|---|---|---|
numune |
kimlik | metin | N01, …, N60 (şablonda kullanılmaz) |
referans |
x | sayısal | ort. 165{,}312, SS 79{,}621, aralık 39{,}1–294{,}6 |
yeni_cihaz |
y | sayısal | ort. 173{,}247, SS 80{,}703, aralık 53{,}7–305{,}6 |
Ortalama fark y-x=7{,}935 (SS 8{,}367). Spearman r_s=0{,}9914. Kategorik düzey sırası bu şablonu ilgilendirmez.
Bu bölümde kullanılan çalıştırmalar (q10_dpb_…; çalıştırıcı dogrulama/beta_regresyon/calistir_veri.py): ornek (örnek ayar); lam2 (\lambda=2, guven = 0,9); boot (deming_ga = bootstrap, B=999, tohum 2024) ve boot_tohumsuz (tohum verilmedi); vinyet (yayımlanmış 10 gözlemlik veri, \lambda=2); ek yapay veriler: baglar (tam sayı ölçümler, n=40), kucuk8 (n=8), negatif (negatif ilişki, n=25), orantili (sabit değişkenlik katsayılı hata, n=80), az_deger (n=12, x\in\{0{,}1{,}2\}, guven = 0,999), eksik (3 hücre silinmiş); hata çalıştırması h_ayni (iki sütun aynı).
212.4 Yöntem: formüller ve hesap adımları
Hesap sırası: iki sütun sayıya çevrilir, eksik satırlar atılır, denetimler yapılır (62–76); Deming kestirimi (80–90); jackknife ya da bootstrap ile SH ve aralık (93–111); Passing-Bablok eğimleri, ortanca ve sıra aralığı (114–138); Spearman ve geçerlilik denetimi (139–150); tablo, metin, şekil (151–210).
212.4.1 Deming regresyonu
Örneklem momentleri \bar x,\bar y, s_{xx},s_{yy},s_{xy} (bölen n) ile ve \delta=1/\lambda için
- s_{xx}=\frac1n\sum(x_i-\bar x)^2, s_{yy} benzer; s_{xy}=\frac1n\sum(x_i-\bar x)(y_i-\bar y) (82).
- \delta=1/\lambda=\sigma^2_\eta/\sigma^2_\varepsilon: y hata varyansının x hata varyansına oranı (85).
- Eğim iki kökten artı işaretli olandır; s_{xy}>0 için pozitif, s_{xy}<0 için negatif eğim verir.
Neden \lambda bu yönde tanımlanır?
Üst bilgi ve form \lambda=\sigma^2(x)/\sigma^2(y) der; koddaki \delta=1/\lambda bunun karşılığıdır. İki uç sınır sezgiyi doğrular: \lambda\to0 (x hatasız) iken eğim s_{xy}/s_{xx}'e, yani y'nin x'e sıradan regresyonuna gider; \lambda\to\infty (y hatasız) iken s_{yy}/s_{xy}'ye, yani x'in y'ye ters regresyonuna gider. Örnek veride \lambda=10^{-4} için eğim 1{,}00816, \lambda=10^{4} için 1{,}01905'tir; ikisi de sıradan regresyonun iki kestirimine (s_{xy}/s_{xx}=1{,}00816 ve s_{yy}/s_{xy}=1{,}01905) eşittir (lambda_tarama.json). Orta noktalar: \lambda=0{,}5\to1{,}01184; \lambda=1\to1{,}01367; \lambda=2\to1{,}01548; \lambda=10\to1{,}01808.
Koddaki tercih
Üstbilgi bu tanımın R'deki mcr paketinin kuralını izlediğini söyler (error.ratio =\sigma^2_x/\sigma^2_y, \delta=1/\text{oran}); mcr bu makinede kurulu değildir ve doğrulama ayrı bir yoldan yapılmıştır (212.6). Kod, \hat\beta'yı kapalı biçimle bulur; yineleme ya da yakınsama ölçütü yoktur (80–87). |s_{xy}|<10^{-300} ise nan döndürür; sonuç ana çalıştırmada hata, jackknife ve bootstrap alt örneklerinde ise atılan bir örnek olur (91–92, 103).
Jackknife standart hatası ve aralık
Her gözlem sırayla çıkarılıp Deming yeniden kestirilir (n çift (\hat\alpha_{(-i)},\hat\beta_{(-i)})); SH ve (1-\alpha) aralığı
- \hat\theta_{(-i)}: i. gözlem çıkarılmış kestirim (\alpha ya da \beta); \bar\theta_{(\cdot)} bunların ortalaması (93–94).
- t_{1-\alpha/2,\;n-2}: n-2 serbestlik dereceli t yüzdeliği (95, 110–111); Linnet (1990) bu serbestlik derecesini önerir.
Not: jackknife ortalaması \bar\theta_{(\cdot)} kestirimin kendisinden küçük ölçüde farklıdır; SH formülü onların yayılımını kullanır, yanlılık düzeltmesi yoktur ve aralık \hat\theta (tüm veriyle) çevresinde kurulur.
Bootstrap seçeneği
deming_ga = bootstrap seçilirse B kez eşleştirilmiş gözlemler yerine konarak n çift çekilir, Deming yeniden kestirilir; tanımsız kestirimler atılır (102–103). SH bootstrap kestirimlerinin SS'si (n-1 ile), aralık ise \alpha/2 ve 1-\alpha/2 yüzdelikleridir (106–108; np.quantile varsayılan doğrusal ara değerleme).
212.4.2 Passing-Bablok regresyonu
Önce bütün \binom n2 çift için eğim S_{ij}=(y_j-y_i)/(x_j-x_i) hesaplanır; (\Delta x,\Delta y)=(0{,}0) olan çiftler atılır, \Delta x=0 olan çiftler \pm\infty eğim verir, tam -1 olan eğimler dışlanır (114–121). Kalan N eğim sıralanır; K, -1'den küçük eğimlerin sayısıdır (122–123).
- S_{(k)}: sıralı eğimlerin k. değeri (1 tabanlı); indis [1,N] aralığına kıstırılır (128–130).
- \operatorname{ort}: ortanca; \operatorname{round}: en yakın tam sayı, yarımlar çifte (Python
round). - C: Kendall \tau dağılımının normal yaklaşımından gelen yarı genişlik (133); z_{1-\alpha/2} standart normal yüzdelik.
- Kesişim sınırlarında üst ve alt eğim yer değiştirir: büyük eğim kesişimi küçültür (138).
Neden K kadar kaydırılır ve -1 eğimi dışlanır?
Kaydırmanın amacı tahmincinin eksenlerin rolünden bağımsız olmasıdır: x ile y yer değiştirdiğinde eğim \hat\beta yerine 1/\hat\beta çıkar ve sınırlar 1/\hat\beta_{\text{üst}}, 1/\hat\beta_{\text{alt}} olur. Örnek veride roller değiştirilince 1/\hat\beta=1{,}021819 ve sınırlar 0{,}992144 ile 1{,}050207 yeniden bulunur (elle_hesap.py işlevleriyle). Eğimi tam -1 olan çift bu dönüşümde sabit kalan çifttir; Passing ve Bablok (1983) bu çiftleri çıkarır. Kayan noktada 0{,}2/(-0{,}2) gibi çiftler tam -1 vermeyebileceğinden kod |S+1|<10^{-9} olanları dışlar (121).
Koddaki tercih
\hat\beta için çift N'de iki orta değerin ortalaması, sınırlar için ise sıra istatistiğinin kendisi (ara değerleme yok) kullanılır. Bu, Passing ve Bablok'un (1983) tanımıdır. Kod bunu bağımsız bir paketin .passing_bablok_fit ya da pb_reg(method = "symmetric") işlevinden farklı biçimde yapar: kütüphane doğrulama öğesi, SimplyAgree'nin eğimi açıların ortancasının tanjantı olarak verdiğini ve sınırları ara değerlemeyle kurduğunu, bunun Passing-Bablok (1983) tanımından küçük ölçüde ayrıldığını not eder; bu yüzden yalnız açı kümesi ve sıra istatistikleri esas alınmıştır.
Passing-Bablok'un varsayımları
Yöntem pozitif ve doğrusal bir ilişki ve geniş bir ölçüm aralığı ister. Spearman r_s<0 ise kod Passing-Bablok satırlarını boş bırakır, karar vermez ve uyarı yazar (141–149, 189–191); Deming sonucu geçerlidir. x değerleri az sayıda ve çok bağlıysa sonsuz eğim sınırı hesaplanamaz: ilgili sınır NA yazılır, karar "belirsiz" olur ve uyarı verilir (143–149, 192–194); nokta çiftlerinin %10\'undan fazlası aynı x\'e sahipse ayrıca bir uyarı yazılır (195–197).
212.5 Kod adım adım
| Satırlar | Ne yapar | Neden / dikkat |
|---|---|---|
| 1–53 | Üstbilgi: 6 parametre. | Yan dosyalar (.sas, .ceviri.json) kitap dışıdır (Bölüm 1.1). |
| 54–59 | matplotlib, scipy.stats; _m() iki dilli ileti yardımcısı. |
mq.dil ile seçilir. |
| 62–76 | Veri ve sütun denetimleri; to_numeric + dropna; n<8, sabit sütun; \alpha ve \lambda. |
Çıkarılan satır sayısı (n_atilan) metne yazılır. |
| 79–92 | deming() işlevi ve ana kestirim; \delta=1/\lambda. |
Kapalı biçim; s_{xy}\approx0 ise hata. |
| 93–111 | Jackknife SH ya da bootstrap SH ve aralık. | Jackknife'ta aralık t_{n-2}; bootstrap'ta yüzdelik. |
| 113–138 | Passing-Bablok: tüm çiftler, eğim listesi, K, \hat\beta, C, M_1,M_2, sınırlar, kesişim. | \binom n2 eğim bellekte tutulur: n=2000 için yaklaşık 2 milyon eğim. |
| 139–150 | Spearman r_s; r_s<0 ise Passing-Bablok değerleri NaN bırakılır (pb_yok); sonlu olmayan sınır NaN yapılır ve sinir_belirsiz işaretlenir. |
Negatif ilişkide Passing-Bablok sonucu verilmez; bağlı x'te sonsuz sınır karar vermez. |
| 151–156 | Dört satırlık sonuç tablosu. | Jackknife'ta ga_alt/ga_ust yeniden hesaplanır (152–153); bootstrap'ta yüzdelik. |
| 159–197 | yorum(); iki yöntem için metin; r_s<0, belirsiz sınır ve bağlı x uyarıları. |
"uyumlu" yalnız sonlu aralığın hedefi içermesidir; sonlu olmayan sınırda "belirsiz" yazılır (159–163). |
| 199–210 | Dağılım grafiği, y=x, iki doğru; tablo ve şekil. | Tablo adı "Deming ve Passing-Bablok". |
Süre: n=60 için yaklaşık 4 s (çalıştırıcı başlatma dahil).
212.6 Elle hesap: örnek veride bağımsız yeniden hesap
Bağımsız hesaplar dogrulama/deming_passing_bablok/elle_hesap.py (numpy ve scipy; şablonun işlevleri kullanılmaz; Deming dik regresyon ölçek dönüşümüyle ve kendi jackknife döngüsüyle, Passing-Bablok açık çift döngüsüyle) ve r_dogrulama.R (yalnız temel R: Deming kapalı biçim ve kendi jackknife'ı, Passing-Bablok kendi uygulaması) ile yapılmıştır.
Adım 1 — Momentler. Örnek veride \bar x=165{,}311667, \bar y=173{,}246667, s_{xx}=6233{,}797697, s_{yy}=6404{,}413156, s_{xy}=6284{,}683789.
Adım 2 — Deming eğim ve kesişim (\lambda=1). s_{yy}-s_{xx}=170{,}615458; \sqrt{170{,}615458^2+4\cdot6284{,}683789^2}=12570{,}525484; \hat\beta=(170{,}615458+12570{,}525484)/(2\cdot6284{,}683789)=1{,}013666; \hat\alpha=173{,}246667-1{,}013666\cdot165{,}311667=5{,}675846. Bağımsız dik regresyon (ölçek dönüşümüyle asal öz vektör) aynı değeri verir.
Adım 3 — Jackknife. 60 çıkarma kestirimi \hat\beta_{(-i)}\in[1{,}008065;\,1{,}018833], \hat\alpha_{(-i)}\in[4{,}5113;\,6{,}5671]; SH: kesişim 2{,}675185, eğim 0{,}014911. t_{0{,}975;\,58}=2{,}001717; kesişim GA 5{,}675846\pm2{,}001717\cdot2{,}675185=[0{,}320882;\,11{,}030810], eğim GA [0{,}983819;\,1{,}043513].
Adım 4 — Passing-Bablok eğimleri. \binom{60}{2}=1770 çiftin hiçbiri özdeş değildir ve -1 eğimli çift yoktur: N=1770. -1'den küçük eğim sayısı K=28 (en küçük eğim -90, en büyük 47; 57 eğim negatiftir). N çift olduğundan \hat\beta=\tfrac12(S_{(913)}+S_{(914)})=\tfrac12(1{,}021763+1{,}021875)=1{,}021819.
Adım 5 — Passing-Bablok aralığı. C=1{,}959964\cdot\sqrt{60\cdot59\cdot125/18}=1{,}959964\cdot156{,}790731=307{,}3042; M_1=\operatorname{round}\big((1770-307{,}3042)/2\big)=\operatorname{round}(731{,}35)=731; M_2=1770-731+1=1040. \hat\beta_{\text{alt}}=S_{(759)}=0{,}992144, \hat\beta_{\text{üst}}=S_{(1068)}=1{,}050207. Kesişim: \operatorname{ort}(y-1{,}021819x)=3{,}305020; \hat\alpha_{\text{alt}}=\operatorname{ort}(y-1{,}050207x)=-1{,}201336, \hat\alpha_{\text{üst}}=\operatorname{ort}(y-0{,}992144x)=7{,}953984.
Adım 6 — Bootstrap. Aynı numpy üretecini ve tohumu (2024; B=999, tek çekim rng.integers(0,n,n)) bağımsız döngüde yeniden kurup Deming'i yeniden kestirmek, şablonun bootstrap SH ve yüzdelik aralıklarını birebir verir (kesişim SH 2{,}491973, GA [0{,}866580;\,10{,}507846]). Bu satırlar yalnız Python ile karşılaştırılır; R'de aynı üreteç yoktur.
Adım 7 — Yayımlanmış vinyet. SimplyAgree vinyetinde (Caldwell) 10 gözlemlik veri için dem_reg(y ~ x, error.ratio = 2) kesişim 0{,}1285 (SH 1{,}7907; GA -4{,}0009 … 4{,}258), eğim 0{,}9745 (SH 0{,}1957; GA 0{,}5233 … 1{,}426) verir. Şablon aynı veriyle ve \lambda=2 ile kesişim 0{,}128475 (SH 1{,}790718; GA -4{,}000929 … 4{,}257879) ve eğim 0{,}974452 (SH 0{,}195657; GA 0{,}523267 … 1{,}425637) üretir: yayımlanmış dört ondalığın hepsi tutar; yayımlanan "4{,}258" ve "1{,}426" üç ondalıktır ve 4{,}2579 ile 1{,}4256 ile uyuşur.
212.6.1 Doğrulama: MerQuR+, Python ve R
| Büyüklük | MerQuR+ | Python (bağımsız) | R (bağımsız) | En büyük fark | |
|---|---|---|---|---|---|
| örnek: Deming kesişim kestirimi | 5,67584567 | 5,67584567 | 5,67584567 | 5,0e−15 | ✓ |
| örnek: Deming kesişim SH | 2,67518462 | 2,67518462 | 2,67518462 | 2,3e−14 | ✓ |
| örnek: Deming kesişim GA alt | 0,32088184 | 0,32088184 | 0,32088184 | 1,5e−13 | ✓ |
| örnek: Deming kesişim GA üst | 11,03080951 | 11,03080951 | 11,03080951 | 8,7e−15 | ✓ |
| örnek: Deming eğim kestirimi | 1,01366603 | 1,01366603 | 1,01366603 | 2,2e−16 | ✓ |
| örnek: Deming eğim SH | 0,01491083 | 0,01491083 | 0,01491083 | 1,9e−16 | ✓ |
| örnek: Deming eğim GA alt | 0,98381876 | 0,98381876 | 0,98381876 | 2,2e−16 | ✓ |
| örnek: Deming eğim GA üst | 1,0435133 | 1,0435133 | 1,0435133 | 6,4e−16 | ✓ |
| örnek: Passing-Bablok kesişim kestirimi | 3,30501953 | 3,30501953 | 3,30501953 | 0 | ✓ |
| örnek: Passing-Bablok kesişim GA alt | −1,20133579 | −1,20133579 | −1,20133579 | 0 | ✓ |
| örnek: Passing-Bablok kesişim GA üst | 7,95398429 | 7,95398429 | 7,95398429 | 0 | ✓ |
| örnek: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1,0218192 | 1,0218192 | 1,0218192 | 0 | ✓ |
| örnek: Passing-Bablok eğim GA alt | 0,99214366 | 0,99214366 | 0,99214366 | 1,1e−16 | ✓ |
| örnek: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,05020728 | 1,05020728 | 1,05020728 | 0 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming kesişim kestirimi | 5,37626633 | 5,37626633 | 5,37626633 | 5,3e−15 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming kesişim SH | 2,65869261 | 2,65869261 | 2,65869261 | 1,2e−14 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming kesişim GA alt | 0,93212135 | 0,93212135 | 0,93212135 | 6,4e−14 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming kesişim GA üst | 9,82041131 | 9,82041131 | 9,82041131 | 8,1e−15 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming eğim kestirimi | 1,01547824 | 1,01547824 | 1,01547824 | 2,2e−16 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming eğim SH | 0,01482318 | 0,01482318 | 0,01482318 | 2,1e−16 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming eğim GA alt | 0,99070052 | 0,99070052 | 0,99070052 | 3,3e−16 | ✓ |
| λ = 2, %90: Deming eğim GA üst | 1,04025596 | 1,04025596 | 1,04025596 | 2,1e−16 | ✓ |
| λ = 2, %90: Passing-Bablok kesişim kestirimi | 3,30501953 | 3,30501953 | 3,30501953 | 0 | ✓ |
| λ = 2, %90: Passing-Bablok kesişim GA alt | −0,3292176 | −0,3292176 | −0,3292176 | 5,6e−17 | ✓ |
| λ = 2, %90: Passing-Bablok kesişim GA üst | 7,3644043 | 7,3644043 | 7,3644043 | 1,2e−16 | ✓ |
| λ = 2, %90: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1,0218192 | 1,0218192 | 1,0218192 | 0 | ✓ |
| λ = 2, %90: Passing-Bablok eğim GA alt | 0,99707031 | 0,99707031 | 0,99707031 | 1,1e−16 | ✓ |
| λ = 2, %90: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,04523227 | 1,04523227 | 1,04523227 | 0 | ✓ |
| bootstrap: Deming kesişim SH | 2,49197295 | 2,49197295 | — | 0 | ✓ |
| bootstrap: Deming kesişim GA alt | 0,86657976 | 0,86657976 | — | 2,7e−14 | ✓ |
| bootstrap: Deming kesişim GA üst | 10,50784577 | 10,50784577 | — | 2,5e−15 | ✓ |
| bootstrap: Deming eğim SH | 0,01399989 | 0,01399989 | — | 6,4e−17 | ✓ |
| bootstrap: Deming eğim GA alt | 0,98480542 | 0,98480542 | — | 3,3e−16 | ✓ |
| bootstrap: Deming eğim GA üst | 1,04093539 | 1,04093539 | — | 2,1e−16 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming kesişim kestirimi | −1,15479942 | −1,15479942 | −1,15479942 | 6,2e−15 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming kesişim SH | 0,70931985 | 0,70931985 | 0,70931985 | 7,9e−15 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming kesişim GA alt | −2,5907424 | −2,5907424 | −2,5907424 | 6,2e−15 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming kesişim GA üst | 0,28114355 | 0,28114355 | 0,28114355 | 1,9e−14 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming eğim kestirimi | 1,05067887 | 1,05067887 | 1,05067887 | 2,1e−16 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming eğim SH | 0,03095191 | 0,03095191 | 0,03095191 | 4,6e−16 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming eğim GA alt | 0,98802001 | 0,98802001 | 0,98802001 | 1,0e−15 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Deming eğim GA üst | 1,11333774 | 1,11333774 | 1,11333774 | 8,0e−16 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Passing-Bablok kesişim kestirimi | −1,30952381 | −1,30952381 | −1,30952381 | 0 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Passing-Bablok kesişim GA alt | −2,72 | −2,72 | −2,72 | 0 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Passing-Bablok kesişim GA üst | 0 | 0 | 0 | 0 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1,04761905 | 1,04761905 | 1,04761905 | 0 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Passing-Bablok eğim GA alt | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| bağlı ölçümler: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,12 | 1,12 | 1,12 | 0 | ✓ |
| n = 8: Deming kesişim kestirimi | 0,16611264 | 0,16611264 | 0,16611264 | 8,9e−16 | ✓ |
| n = 8: Deming kesişim SH | 0,43005377 | 0,43005377 | 0,43005377 | 1,0e−15 | ✓ |
| n = 8: Deming kesişim GA alt | −0,88619103 | −0,88619103 | −0,88619103 | 2,4e−15 | ✓ |
| n = 8: Deming kesişim GA üst | 1,21841631 | 1,21841631 | 1,21841631 | 2,4e−15 | ✓ |
| n = 8: Deming eğim kestirimi | 1,00560122 | 1,00560122 | 1,00560122 | 0 | ✓ |
| n = 8: Deming eğim SH | 0,07725346 | 0,07725346 | 0,07725346 | 2,5e−16 | ✓ |
| n = 8: Deming eğim GA alt | 0,8165688 | 0,8165688 | 0,8165688 | 4,4e−16 | ✓ |
| n = 8: Deming eğim GA üst | 1,19463363 | 1,19463363 | 1,19463363 | 5,6e−16 | ✓ |
| n = 8: Passing-Bablok kesişim kestirimi | 0,15 | 0,15 | 0,15 | 5,6e−17 | ✓ |
| n = 8: Passing-Bablok kesişim GA alt | −0,79649123 | −0,79649123 | −0,79649123 | 0 | ✓ |
| n = 8: Passing-Bablok kesişim GA üst | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 0 | ✓ |
| n = 8: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| n = 8: Passing-Bablok eğim GA alt | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0 | ✓ |
| n = 8: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,1754386 | 1,1754386 | 1,1754386 | 0 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming kesişim kestirimi | 29,8709541 | 29,8709541 | 29,8709541 | 1,2e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming kesişim SH | 0,44068294 | 0,44068294 | 0,44068294 | 4,4e−15 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming kesişim GA alt | 28,95933199 | 28,95933199 | 28,95933199 | 4,9e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming kesişim GA üst | 30,78257621 | 30,78257621 | 30,78257621 | 4,6e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming eğim kestirimi | −1,19696652 | −1,19696652 | −1,19696652 | 1,9e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming eğim SH | 0,04033072 | 0,04033072 | 0,04033072 | 1,2e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming eğim GA alt | −1,28039698 | −1,28039698 | −1,28039698 | 3,5e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Deming eğim GA üst | −1,11353606 | −1,11353606 | −1,11353606 | 4,0e−16 | ✓ |
| negatif ilişki: Passing-Bablok kesişim kestirimi | 10,96888624 | 10,96888624 | 10,96888624 | 8,6e−15 | ✓ |
| negatif ilişki: Passing-Bablok kesişim GA alt | 10,96888624 | 10,96888624 | 10,96888624 | 8,6e−15 | ✓ |
| negatif ilişki: Passing-Bablok kesişim GA üst | 10,96888624 | 10,96888624 | 10,96888624 | 8,6e−15 | ✓ |
| negatif ilişki: Passing-Bablok eğim kestirimi | 0,52348456 | 0,52348456 | 0,52348456 | 8,9e−15 | ✓ |
| negatif ilişki: Passing-Bablok eğim GA alt | 0,52348456 | 0,52348456 | 0,52348456 | 8,9e−15 | ✓ |
| negatif ilişki: Passing-Bablok eğim GA üst | 0,52348456 | 0,52348456 | 0,52348456 | 8,9e−15 | ✓ |
| orantılı hata: Deming kesişim kestirimi | −0,87656691 | −0,87656691 | −0,87656691 | 1,4e−14 | ✓ |
| orantılı hata: Deming kesişim SH | 0,66416417 | 0,66416417 | 0,66416417 | 8,9e−15 | ✓ |
| orantılı hata: Deming kesişim GA alt | −2,1988162 | −2,1988162 | −2,1988162 | 2,4e−15 | ✓ |
| orantılı hata: Deming kesişim GA üst | 0,44568238 | 0,44568238 | 0,44568238 | 3,2e−14 | ✓ |
| orantılı hata: Deming eğim kestirimi | 1,04961386 | 1,04961386 | 1,04961386 | 2,1e−16 | ✓ |
| orantılı hata: Deming eğim SH | 0,02000231 | 0,02000231 | 0,02000231 | 3,5e−16 | ✓ |
| orantılı hata: Deming eğim GA alt | 1,00979232 | 1,00979232 | 1,00979232 | 8,8e−16 | ✓ |
| orantılı hata: Deming eğim GA üst | 1,0894354 | 1,0894354 | 1,0894354 | 6,1e−16 | ✓ |
| orantılı hata: Passing-Bablok kesişim kestirimi | −0,64102055 | −0,64102055 | −0,64102055 | 1,1e−14 | ✓ |
| orantılı hata: Passing-Bablok kesişim GA alt | −1,14939641 | −1,14939641 | −1,14939641 | 3,9e−16 | ✓ |
| orantılı hata: Passing-Bablok kesişim GA üst | 0,06815682 | 0,06815682 | 0,06815682 | 4,2e−17 | ✓ |
| orantılı hata: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1,035363 | 1,035363 | 1,035363 | 0 | ✓ |
| orantılı hata: Passing-Bablok eğim GA alt | 1,01138572 | 1,01138572 | 1,01138572 | 0 | ✓ |
| orantılı hata: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,0687321 | 1,0687321 | 1,0687321 | 0 | ✓ |
| eksik değerler: Deming kesişim kestirimi | 6,75227774 | 6,75227774 | 6,75227774 | 4,2e−15 | ✓ |
| eksik değerler: Deming kesişim SH | 2,62873984 | 2,62873984 | 2,62873984 | 7,9e−15 | ✓ |
| eksik değerler: Deming kesişim GA alt | 1,48416537 | 1,48416537 | 1,48416537 | 2,9e−14 | ✓ |
| eksik değerler: Deming kesişim GA üst | 12,0203901 | 12,0203901 | 12,0203901 | 3,5e−15 | ✓ |
| eksik değerler: Deming eğim kestirimi | 1,01001315 | 1,01001315 | 1,01001315 | 2,2e−16 | ✓ |
| eksik değerler: Deming eğim SH | 0,0150216 | 0,0150216 | 0,0150216 | 4,4e−16 | ✓ |
| eksik değerler: Deming eğim GA alt | 0,97990919 | 0,97990919 | 0,97990919 | 5,6e−16 | ✓ |
| eksik değerler: Deming eğim GA üst | 1,04011712 | 1,04011712 | 1,04011712 | 1,1e−15 | ✓ |
| eksik değerler: Passing-Bablok kesişim kestirimi | 3,87917294 | 3,87917294 | 3,87917294 | 0 | ✓ |
| eksik değerler: Passing-Bablok kesişim GA alt | −0,16839333 | −0,16839333 | −0,16839333 | 0 | ✓ |
| eksik değerler: Passing-Bablok kesişim GA üst | 9,3513308 | 9,3513308 | 9,3513308 | 0 | ✓ |
| eksik değerler: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1,0206765 | 1,0206765 | 1,0206765 | 0 | ✓ |
| eksik değerler: Passing-Bablok eğim GA alt | 0,98986058 | 0,98986058 | 0,98986058 | 1,1e−16 | ✓ |
| eksik değerler: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,04828797 | 1,04828797 | 1,04828797 | 0 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming kesişim kestirimi | 0,12847508 | 0,12847508 | 0,12847508 | 9,7e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming kesişim SH | 1,79071841 | 1,79071841 | 1,79071841 | 1,1e−15 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming kesişim GA alt | −4,00092898 | −4,00092898 | −4,00092898 | 8,9e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming kesişim GA üst | 4,25787914 | 4,25787914 | 4,25787914 | 1,3e−15 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming eğim kestirimi | 0,97445158 | 0,97445158 | 0,97445158 | 2,2e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming eğim SH | 0,19565663 | 0,19565663 | 0,19565663 | 3,3e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming eğim GA alt | 0,52326659 | 0,52326659 | 0,52326659 | 7,8e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Deming eğim GA üst | 1,42563657 | 1,42563657 | 1,42563657 | 4,7e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Passing-Bablok kesişim kestirimi | −0,05 | −0,05 | −0,05 | 1,4e−17 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Passing-Bablok kesişim GA alt | −3,78947368 | −3,78947368 | −3,78947368 | 1,2e−16 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Passing-Bablok kesişim GA üst | 2,3828125 | 2,3828125 | 2,3828125 | 0 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Passing-Bablok eğim kestirimi | 1 | 1 | 1 | 0 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Passing-Bablok eğim GA alt | 0,71875 | 0,71875 | 0,71875 | 0 | ✓ |
| yayımlanmış vinyet, λ = 2: Passing-Bablok eğim GA üst | 1,42105263 | 1,42105263 | 1,42105263 | 0 | ✓ |
Ölçütü karşılayan: 118/118. Bootstrap satırları yalnız Python ile karşılaştırılır (R kolu yoktur: aynı tohumlu numpy üreteci gerekir).
212.7 Çıktıyı okuma
Örnek ayarın konsol çıktısı (q10_dpb_ornek):
yeni_cihaz (y) ile referans (x); n = 60; Spearman r = 0,9914; λ = 1
Deming: y = 5,6758 + 1,0137·x; kesişim GA [0,3209; 11,0308] (sabit yanlılık: yanlılık var); eğim GA [0,9838; 1,0435] (orantısal yanlılık: uyumlu)
Passing-Bablok: y = 3,3050 + 1,0218·x; kesişim GA [-1,2013; 7,9540] (sabit yanlılık: uyumlu); eğim GA [0,9921; 1,0502] (orantısal yanlılık: uyumlu)
Sonuç tablosu ("Deming ve Passing-Bablok"):
yontem parametre kestirim SH ga_alt ga_ust
Deming kesişim 5.675846 2.675185 0.320882 11.030810
Deming eğim 1.013666 0.014911 0.983819 1.043513
Passing-Bablok kesişim 3.305020 NaN -1.201336 7.953984
Passing-Bablok eğim 1.021819 NaN 0.992144 1.050207
| Öğe | Ne yazar | Nasıl yorumlanır |
|---|---|---|
n, Spearman r |
Tam çift sayısı ve sıra korelasyonu. | r_s düşükse iki yöntemin ilişkisi zayıftır ve eğim aralıkları çok geniştir; r_s<0 ise Passing-Bablok geçersizdir. |
kesişim |
\hat\alpha ve aralığı. | Aralık 0'ı içeriyorsa sabit yanlılık kanıtı yoktur. Kesişimin birimi y'nin birimidir. |
eğim |
\hat\beta ve aralığı. | Aralık 1'i içeriyorsa orantısal yanlılık kanıtı yoktur. |
SH |
Deming için jackknife (ya da bootstrap) SH'si. | Passing-Bablok sıra yöntemi olduğundan SH boştur. |
| "uyumlu" / "yanlılık var" | Aralığın hedefi içermesi. | "Uyumlu", yöntemlerin özdeş olduğu anlamına gelmez; aralık geniş olabilir (212.8). |
Şekil 212.1. Örnek veride (`ornek`) dağılım grafiği, y=x doğrusu (noktalı), Deming (düz) ve Passing-Bablok (kesikli) doğruları. İki doğru neredeyse çakışır; ikisi de y=x'in biraz üstündedir (yeni cihaz küçük bir sabit pozitif fark gösteriyor).

Aynı veride yöntemlerin kararı ayrışır: Deming kesişim aralığı 0'ı dışlar ("yanlılık var") ama Passing-Bablok içerir ("uyumlu"). Kesişim kestirimleri 5{,}68 ve 3{,}31'dir; aralıklar örtüşür. Bu çelişki bir hata değildir: iki yöntem aralığı farklı dayanaklarla kurar (jackknife SH ve t; sıra istatistikleri). Karar tek bir aralık kenarına dayanıyorsa sonucu "sınırda" diye raporlayın.
Diğer çalıştırmalar (q10_dpb_…):
| Çalıştırma | Deming (kesişim; eğim) | Passing-Bablok (kesişim; eğim) | Not |
|---|---|---|---|
lam2 (\lambda=2, %90) |
5{,}3763; 1{,}0155 | 3{,}3050; 1{,}0218 | Passing-Bablok değişmez; aralığı %90'a göre daralır. |
boot (tohum 2024) |
5{,}6758; 1{,}0137 | aynı | Kesişim GA [0{,}8666;\,10{,}5078] (jackknife [0{,}3209;\,11{,}0308]); SH 2{,}492 (jackknife 2{,}675). |
kucuk8 (n=8) |
0{,}1661; 1{,}0056 | 0{,}1500; 1{,}0000 | Eğim GA'ları çok geniş: Deming [0{,}8166;\,1{,}1946], PB [0{,}8000;\,1{,}1754]. |
baglar (tam sayı, n=40) |
-1{,}1548; 1{,}0507 | -1{,}3095; 1{,}0476 | N=772, K=21; PB kesişim üst sınırı 0{,}0000 ve eğim alt sınırı 1{,}0000. |
negatif (n=25) |
29{,}8710; -1{,}1970 | hesaplanmaz (NaN) |
Spearman r_s<0: Passing-Bablok satırları boş kalır, karar verilmez ve uyarı yazılır. |
az_deger (guven = 0,999) |
0{,}1852; 1{,}3471 | 0{,}0000; 1{,}5000 | Sonsuz eğim sınırı hesaplanamaz: sınır NA; kesişim GA [\mathrm{NA};\,1{,}0000], eğim GA [0{,}0000;\,\mathrm{NA}]; karar "belirsiz" yazılır ve uyarı verilir. |
Şekil 212.2. Sabit değişkenlik katsayılı hata (`orantili`, n=80; ölçümler 5–200 aralığında, her yöntemde CV %5): hata büyüklükle birlikte arttığından noktalar yelpaze biçiminde açılır. Ağırlıksız Deming ve Passing-Bablok yine iki doğru çizer ve bu örnekte iki eğim aralığı da 1'i dışlar.

Rapor cümlesi örneği (örnek ayar):
Referans yöntem ile yeni cihaz arasındaki uyum 60 numunede Deming (\lambda=1; jackknife) ve Passing-Bablok regresyonlarıyla incelendi. Deming regresyonu y=5{,}68+1{,}014\,x verdi; kesişimin %95 güven aralığı [0{,}32;\;11{,}03] sıfırı içermedi (sabit yanlılık), eğim aralığı [0{,}984;\;1{,}044] bir'i içerdi. Passing-Bablok regresyonu y=3{,}31+1{,}022\,x verdi; kesişim [-1{,}20;\;7{,}95] ve eğim [0{,}992;\;1{,}050] aralıkları sırasıyla sıfırı ve bir'i içerdi.
212.8 Sık hatalar ve tuzaklar
- \lambda yönünü ters girmek. Form \lambda=\sigma^2(x)/\sigma^2(y) ister; \lambda yöntemlerin kesinliklerinden değil tekrarlı ölçümlerin hata varyanslarından bulunmalıdır. Ters girince eğim \lambda=2 ile \lambda=0{,}5 arasındaki fark kadar (1{,}0155 ve 1{,}0118) değişir. Fark küçükse sonuç \lambda'ya duyarsızdır; ölçüm aralığı dar ya da korelasyon düşükse duyarlıdır.
- Kararı yalnız "uyumlu" ya da "yanlılık var" kelimesine bağlamak. Aralığın genişliği asıl bilgidir: n=8 örneğinde eğim aralığı [0{,}82;\,1{,}19] "uyumlu" der, ama \pm\%18'lik bir eğim farkını dışlamaz. Klinik olarak kabul edilebilir fark aralığı önceden belirlenmeli, güven aralığı ona göre değerlendirilmelidir.
- Orantılı hatalı veriye ağırlıksız Deming uygulamak. Hata varyansı ölçümle birlikte arttığında (\text{CV} sabit) \lambda sabit değildir; Passing-Bablok da bu durumda anma düzeyinden sapar. 400 yinelemeli küçük benzetimde (gerçek eğim 1, CV %5, n=80) Deming'in eğim aralığı 1'i %6,5, Passing-Bablok'unki %12,25 dışladı (anma düzeyi %5;
benzetim_orantili.json). Şablon bunu uyarmaz. - Negatif ilişkide ya da çok bağlı veride Passing-Bablok'a güvenmek. İlk durumda Passing-Bablok sonucu verilmez; ikincisinde hesaplanamayan sınır
NAyazılır ve karar "belirsiz" olur. Bağlı x değerleri çoksa (ör. tam sayı ölçümler) uyarıyı dikkate alın. - Metin sütunda ondalık virgül. Sayıya çevrilemeyen satır çiftten çıkarılır ve sonuç metni kaç satırın çıkarıldığını yazar; kalan n'nin beklenen satır sayısıyla aynı olduğunu denetleyin.
- Sonuç satırında eksi işareti. Denklemdeki işaret eğimin işaretinden alınır (negatif eğimde
y = 29,8710 − 1,1970·x). - Aralığın "bağımsız" yorumu. Kesişim ve eğim kestirimleri birbirine bağlıdır (eksen ortalamaya göre kaydığında kesişim ve eğim ters yönde oynar). Ayrı ayrı aralıklar ortak bir güven bölgesi vermez.
212.9 Uzman soruları
S1. \lambda'yı nereden bulurum ve yönü nedir?
\lambda=\sigma^2_\varepsilon/\sigma^2_\eta (x hata varyansı bölü y hata varyansı), her yöntemde aynı örneğin tekrarlı ölçümlerinden s^2 ile bulunur. Şablonun tanımı mcr paketinin kuralıdır; başka kaynaklar oranı tersine (y/x) tanımlayabilir, bu durumda \lambda'yı 1/\lambda girmek gerekir. Doğrulamak için iki uç yoldan biri: x hatasız ise \lambda\to0 ve eğim y'nin x'e EKK eğimine (1{,}00816) gider (212.4.1).
S2. Deming'in jackknife ve bootstrap aralıkları neden farklıdır?
Jackknife simetrik ve t_{n-2}'ye dayanır; bootstrap yüzdelik aralığı gözlem dağılımının çarpıklığını izler ve genelde biraz daha dar çıkar. Örnek veride kesişim SH 2{,}675 (jackknife) ve 2{,}492 (bootstrap, B=999), GA genişliği 10{,}71 ve 9{,}64. Aykırı değer ya da çarpık dağılım varsa bootstrap ile karşılaştırma önerilir; B en az 999 olmalıdır.
S3. Passing-Bablok'ta neden eğim -1 çiftleri çıkarılır ve K neden eklenir?
Yöntem iki ekseni simetrik ele alır: x ile y yer değiştirdiğinde eğim 1/\hat\beta olmalıdır. Ortancayı -1'den küçük eğimlerin sayısı K kadar kaydırmak bunu sağlar; eğimi tam -1 olan çift bu dönüşümün sabit noktası olduğundan çıkarılır (Passing ve Bablok, 1983). Örnek veride K=28 ve roller değiştirildiğinde sonuç 1/\hat\beta olarak yeniden bulunur (212.4.2).
S4. Aynı veride iki yöntem farklı karar verdiyse hangisini raporlarım?
Her ikisini ve aralıkların genişliğini. Örnek veride Deming kesişim aralığı 0{,}32'den başlar, Passing-Bablok -1{,}20'den; kestirimler 5{,}68 ve 3{,}31'dir. Deming yalnız \lambda doğruysa ve hata varyansı sabitse güvenilirdir; Passing-Bablok dağılım varsayımı yapmaz ama doğrusallık ve geniş aralık ister. Karar sınırdaysa "sabit yanlılık sınırda" yazılır ve ölçüm aralığı ile klinik önem sınırı birlikte tartışılır.
S5. Neden en az 8 çift gerekir ve n=8'de ne olur?
Alt sınır koddadır (69–70). n=8'de N=28 eğim vardır ve C=15{,}84; M_1=6, M_2=23: sınırlar 28 eğimin 6. ve 23. değeridir (kaydırmayla K=0) ve aralık geniştir (eğim GA'ları [0{,}80;\,1{,}18] düzeyinde). Passing-Bablok aralığı büyük örneklem yaklaşımına dayanır (Kendall \tau varyansı), küçük n'de yaklaşıktır.
S6. Başka bir yazılımla fark çıkarsa nedenleri neler olabilir?
(i) \lambda yönü (S1); (ii) jackknife ya da bootstrap seçimi ve B ile tohum; (iii) Passing-Bablok eğimi: bazı paketler açıların ortancasını ya da sınırlarda ara değerlemeyi kullanır, bu küçük farklar verir (212.4.2 kod kutusu); (iv) M_1 yuvarlaması; (v) eğim -1 çiftlerinin dışlanma toleransı. Şablonun sonuçları yayımlanmış Deming değerlerini (vinyet; 212.6) ve iki bağımsız hesabı 10^{-6} içinde tekrarlar.
S7. Bland-Altman ile bu şablonu birlikte nasıl kullanırım?
Bland-Altman farkın ortalamaya göre dağılımını ve uyum sınırlarını verir; Deming ve Passing-Bablok yanlılığın doğasını (sabit ya da orantısal) ayırır. Pratik düzen: önce temel programda Bland-Altman ile uyum sınırlarının klinik olarak kabul edilebilir olup olmadığına bakılır; fark ortalamayla birlikte artıyorsa log ya da yüzde ölçekte yinelenir ve bu şablonla yanlılığın türü sorulur.
S8. Aynı denekten tekrarlı ölçümler varsa?
Şablon her satırı bağımsız bir çift sayar; aynı deneğe ait birden çok çift jackknife ve bootstrap'ta bağımsız sayıldığından aralıklar dar çıkar. Tekrarlı ölçümlerde denek düzeyinde ortalama alınmalı ya da denek üzerinden yeniden örnekleme yapan bir yöntem kullanılmalıdır; bu şablonda yoktur.
212.10 Kaynaklar
- Bablok, W., Passing, H., Bender, R., & Schneider, B. (1988). A general regression procedure for method transformation. Application of linear regression procedures for method comparison studies in clinical chemistry, Part III. Journal of Clinical Chemistry and Clinical Biochemistry, 26(11). https://doi.org/10.1515/cclm.1988.26.11.783
- Bland, J. M., & Altman, D. G. (1986). Statistical methods for assessing agreement between two methods of clinical measurement. The Lancet, 327(8476), 307–310. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(86)90837-8
- Cornbleet, P. J., & Gochman, N. (1979). Incorrect least-squares regression coefficients in method-comparison analysis. Clinical Chemistry, 25(3), 432–438. https://doi.org/10.1093/clinchem/25.3.432
- Deming, W. E. (1943). Statistical adjustment of data. Wiley.
- Efron, B. (1979). Bootstrap methods: Another look at the jackknife. The Annals of Statistics, 7(1), 1–26. https://doi.org/10.1214/aos/1176344552
- Linnet, K. (1990). Estimation of the linear relationship between the measurements of two methods with proportional errors. Statistics in Medicine, 9(12), 1463–1473. https://doi.org/10.1002/sim.4780091210
- Linnet, K. (1993). Evaluation of regression procedures for methods comparison studies. Clinical Chemistry, 39(3), 424–432. https://doi.org/10.1093/clinchem/39.3.424
- Passing, H., & Bablok, W. (1983). A new biometrical procedure for testing the equality of measurements from two different analytical methods. Application of linear regression procedures for method comparison studies in clinical chemistry, Part I. Journal of Clinical Chemistry and Clinical Biochemistry, 21(11), 709–720. https://doi.org/10.1515/cclm.1983.21.11.709
- Yazılım kaydı: Python 3.13.1; numpy 2.4.6, pandas 2.3.3, scipy 1.16.3, matplotlib 3.10.9 (çalıştırmanın yazılım kaydından); bağımsız R doğrulaması: R 4.5.3 (yalnız temel R); yayımlanmış başvuru: SimplyAgree 0.3.0 "Deming" vinyeti (Caldwell;
dem_reg).