149. Kesikli zaman sağkalım modeli
Şablon kimliği: kesikli_zaman_sagkalim · Kategori: sağkalım · Dil: R · Dosya: pro/sablonlar/sagkalim/kesikli_zaman_sagkalim.R (satır 1–330; üstbilgi 1–106) · Örnek veri: _ornek/kesikli_zaman_sagkalim.csv (ve _kisi_donem.csv) · Paketler: yok (temel R stats, splines)
149.1 Ne işe yarar
Şablon, olayın gerçekleştiği zamanın sürekli değil aralıklarla (okul sınıfı, yıl, dönem, hafta, tedavi döngüsü) ölçüldüğü verilerde, her dönemdeki koşullu olay olasılığını (kesikli tehlike) ve ortak değişkenlerin etkisini modeller (Allison, 1982; Singer ve Willett, 2003). Cevapladığı soru: "Dönemin başına kadar olayı yaşamamış bir bireyin o dönemde olayı yaşama olasılığı kaç; bu olasılık dönemle nasıl değişiyor ve hangi ortak değişkenler onu artırıyor?" Örnekte: ebeveynleriyle yaşamayan ve antisosyal davranış puanı yüksek erkek ergenlerde ilk cinsel deneyimin tehlikesi her sınıfta ne kadar yüksektir?
Model, kişi düzeyindeki veriyi kişi-dönem biçimine açar (her kişi, riskte olduğu her dönem için bir satır) ve olağan ikili regresyonla (glm, lojit ya da tamamlayıcı log-log bağlantı) uydurur; kişi-dönem olabilirliği sansürlü kesikli sağkalım olabilirliğiyle aynıdır.
Ne zaman kullanılır?
- Zaman gerçekten kesiktir ve çok sayıda bağlı olay vardır (aynı sınıfta, aynı yılda yüzlerce olay): sürekli zaman Cox modeli bu durumda uygunsuzdur.
- Zamana bağlı ortak değişken (dönemden döneme değişen) kullanılacaksa: veri doğrudan kişi-dönem biçiminde verilir.
- Dönemlere göre tehlikenin biçimi (genel, doğrusal, polinom, spline) ve orantılılık varsayımının sınanması isteniyorsa.
Ne zaman kullanılmaz?
- Zaman sürekli ölçülmüş ve bağlı olay azsa:
esnek_parametrik(Bölüm 146),cezali_cox(Bölüm 143) ya da temel programdaki Cox modeli. - Olay zamanı iki gözlem arasında aralık olarak biliniyorsa:
aralik_sansur_regresyon(Bölüm 142). - Bir kişide birden çok olay olabiliyorsa: kesikli zaman modeli tek olay varsayar;
yineleyen_olay(Bölüm 154). - Birden çok olay türü (rekabet riski):
cok_durumlu_mstate(Bölüm 145); bu şablon yalnız tek olay türünü modeller. - Kümelenmiş gözlem (okul içi öğrenciler):
karma_etkili_cox(Bölüm 148) ya da karma modeller; bu şablon bağımsız kişi varsayar.
Temel programla ilişki. Temel programda sağkalım analizi sürekli zamanlıdır (Kaplan–Meier, log-rank, Cox); kesikli zaman modeli ve kişi-dönem dönüşümü yoktur. Bu şablon yalnız MerQuR+'tadır.
149.2 Şablonun girdileri
Form on dört [[param]] bloğundan kurulur (kesikli_zaman_sagkalim.R:10–105). Türlerin ve formun ortak denetiminin anlamı Bölüm 1.2'de anlatılmıştır.
| Alan (form etiketi) · ad | Tür · sekme | Varsayılan | Geçerli değerler | Kodda etkisi |
|---|---|---|---|---|
Veri biçimi · veri_bicimi |
seçim · Değişkenler | kisi |
kisi (kişi düzeyi), kisi_donem |
Dönüşüm dalı (10–16, 110, 130–175). |
Süre ya da dönem · zaman |
sayısal sütun · Değişkenler | yok (zorunlu) | tam sayı değerli sütun | Kişi düzeyinde süre T, kişi-dönemde dönem (17–22, 121–123). |
Olay / sansür göstergesi · olay |
sayısal sütun · Değişkenler | yok (zorunlu) | yalnız 0 ve 1 | (23–27, 124–125). |
Göstergenin anlamı · olay_kodu |
seçim · Değişkenler | olay_1 |
olay_1 (1 = olay), sansur_1 (1 = sansür) |
sansur_1 ise 1-gösterge (28–34, 126). |
Kişi kimliği · id |
kategorik sütun · Değişkenler | boş | herhangi sütun | Kişi-dönemde zorunlu (35–40, 111–112). |
Ortak değişkenler · x |
sütunlar · Değişkenler | boş | herhangi sütun | (41–46, 114). |
Faktör sayılacak sayısal sütunlar · faktor |
sütunlar · Değişkenler | boş | x içinden |
factor() (47–52, 127). |
İlk dönem · ilk_donem |
tamsayı · Model | 0 | 0–100000; 0 = en küçük süre | Riskin başladığı dönem (53–61, 137). |
Bağlantı · baglanti |
seçim · Model | logit |
logit, cloglog |
binomial(link =) (62–68, 219). |
Temel tehlike \alpha(t) · taban |
seçim · Model | genel |
genel, sabit, dogrusal, kuadratik, kubik, log, spline |
Taban terimleri (69–75, 204–206). |
Spline serbestlik derecesi · spline_sd |
tamsayı · Gelişmiş | 3 | 1–10 | ns(.tz, df =) (76–83, 206). |
Zamanla etkileşen ortak değişkenler · zaman_etkilesim |
sütunlar · Model | boş | x içinden |
x\times(t-\text{ilk}) terimi (84–90, 216–217). |
Eğrileri ayıracak ortak değişken · egri_grup |
sütun · Çıktı | boş | x içinden |
Profiller (91–97, 267–281). |
Güven düzeyi · guven |
ondalık · Seçenekler | 0,95 | 0,5–0,999 | Wald GA (98–105, 231). |
Örnek ayar (ornek_param, satır 9): veri_bicimi = kisi, zaman = time, olay = censor, olay_kodu = sansur_1, id = id, x = pt, pas, ilk_donem = 7, egri_grup = pt. Dikkat: örnek veride censor = 1 sansür demektir, bu nedenle olay_kodu = sansur_1 seçilmiştir (varsayılan olay_1 değildir).
Şablonun kendi denetimleri (hepsi mq_hata ile çalıştırmayı durdurur; satır 119'daki not yalnız bilgilendirir):
| Koşul | İleti (özet) | Satır |
|---|---|---|
| Veri açık değil | "Önce Veri sekmesinde bir veri açın." | 109 |
Kişi-dönemde id boş |
"Kişi-dönem biçiminde kişi kimliği sütunu gerekli." | 112 |
| Süre ve olay aynı sütun | "Süre ve olay göstergesi farklı sütunlar olmalı." | 113 |
| Eksiksiz 10'dan az satır | "Eksiksiz en az 10 satır gerekli." | 120 |
| Süre tam sayı değil | "Süre/dönem sütunu tam sayı olmalı (kesikli zaman)." | 122–123 |
| Gösterge 0/1 dışında | "Olay göstergesi yalnız 0 ve 1 değerlerini almalı." | 125 |
| İlk dönemden sonra 10'dan az kişi | "İlk dönemden sonra en az 10 kişi kalmalı." | 145 |
| Kişi düzeyinde yinelenen kimlik | "Kişi düzeyi veride kimlik tekrar ediyor; … 'Kişi-dönem' seçin." | 147 |
| Kişi-dönem satırı 2 milyonu aşar | "Kişi-dönem verisi 2 milyon satırı aşıyor; dönemleri birleştirin." | 150 |
| Aynı kişide aynı dönem iki kez | "Aynı kişide aynı dönem birden çok kez geçiyor." | 163 |
| Bir kişide birden çok olay | "Bazı kişilerde birden çok olay var; … tekrarlayan olaylar için ayrı model gerekir." | 165 |
| Olaydan sonra dönem satırı | "Olaydan sonra dönem satırı var; kişi olaydan sonra riskte olamaz." | 172 |
| 2'den az olay | "En az 2 olay gerekli." | 176 |
| Faktör tek düzeyli | "'x' tek düzeyli; modelden çıkarın." | 178 |
| Sayısal ortak değişken sabit | "'x' sabit; modelden çıkarın." | 179 |
| Taban biçimi için dönem sayısı yetersiz | "Seçilen temel tehlike biçimi için en az %d farklı dönem gerekli (%d var)." | 208 |
glm hata verir |
"Model kurulamadı: …" | 223 |
Notlar (çalıştırmayı durdurmaz): eksik değerli satırlar mq_metin ile bildirilerek çıkarılır (119); süresi ilk_donem'den küçük kişiler bildirilerek çıkarılır (140–141); olay olmayan dönemler (211), tahmin edilemeyen katsayılar (228), olası ayrışma (298–302), uydurulmuş olasılıkların 0/1'e yakınlığı ve yakınsamama (294–309) uyarı olarak yazılır. Kişi-dönem biçiminde bir kişinin dönemleri ardışık değilse (ara dönem satırı eksik) çalıştırma durur (167–170).
Tohum. Şablon rastgelelik kullanmaz; sonuç belirleyicidir (Bölüm 1.3).
149.3 Örnek veri
kesikli_zaman_sagkalim.csv: Singer ve Willett (2003) "firstsex" verisi; 180 erkek ergende ilk cinsel deneyimin yaşandığı sınıf (7–12; Capaldi vd., 1996). Eksik değer yok.
| Değişken | Rol | Tür (veri sekmesi) | Özet |
|---|---|---|---|
id |
kişi kimliği | sayısal | 180 benzersiz kimlik (1–216 arası) |
time |
süre (sınıf) | sayısal | 7–12; 12'de 80 kişi |
censor |
sansür göstergesi (1 = sansür) | ikili | 54 sansür (hepsi 12. sınıfta), 126 olay |
pt |
ortak değişken | ikili (0/1) | 1: 108 kişi (%60); sansür oranı pt = 0'da %47,2, pt = 1'de %18,5 |
pas |
ortak değişken | sayısal | ortalama -0{,}0042, SS 0,893; -1{,}716 … 2{,}781 |
Kişi düzeyinde 180 satır; açıldığında 822 kişi-dönem satırı verir. Hazır kişi-dönem dosyası kesikli_zaman_sagkalim_kisi_donem.csv (id, period, event, d7–d12, pt, pas) aynı 822 satırı taşır.
Düzey sırası. pt 0/1 sayısal ortak değişken olarak (veri sekmesi "ikili" der, değerler sayıdır) tek katsayı verir; faktor = pt seçilirse pt1 olur (Bölüm 1.3). İki düzeyli metin ortak değişkenin başvurusu alfabetik ilk düzeydir (pt_metin: evet, hayir; katsayı pt_metinhayir), üç düzeyli metin sütununda ilk görülen düzeydir.
Bu bölümde kullanılan çalıştırmalar: kz_ornek (örnek ayar); modeller kz_A, kz_B, kz_C (A: yalnız dönem; B: + pt; C: + pas); kz_cloglog; taban biçimleri kz_sabit, kz_dogrusal, kz_kuadratik, kz_kubik, kz_log, kz_spline; kz_etk_pt ve kz_etk_iki (zaman etkileşimi); kz_pp (hazır kişi-dönem verisi); kz_ilk0, kz_ilk8, kz_faktor, kz_g90, kz_egri_pas, kz_kod_yanlis ve sınır durumları: kz_kd_kod12, kz_kd_kodmetin, kz_kd_ondalik, kz_kd_sifir_neg, kz_kd_sifir_ilk0, kz_kd_idtekrar, kz_kd_eksik, kz_kd_metin, kz_kd_bos_donem, kz_kd_hepsi_sansur, kz_kd_ayrisma, kz_kd_ayrisma2, kz_kp_bosluk, kz_kp_eksik, kz_kp_olay_sonrasi, kz_kp_tekrar, kz_kp_iki_olay, kz_kp_zamanbagli, kz_pp_idyok. Ek veriler veri_uret.py ile türetilmiştir (tohum 11).
149.4 Yöntem: formüller ve hesap adımları
Hesap sırası: (i) veri kişi-dönem biçimine açılır (kişi düzeyinde) ya da doğrulanır (hazır biçimde); (ii) yaşam tablosu ve medyan hesaplanır; (iii) temel tehlike terimleri kurulur; (iv) glm ile model (ve karşılaştırma modelleri) uydurulur; (v) katsayı tablosu, uyum ölçüleri ve olabilirlik oranı testleri yazılır; (vi) profiller için tehlike ve sağkalım hesaplanır; (vii) iki şekil çizilir.
149.4.1 Kesikli tehlike ve bağlantı
T kesikli olay zamanı olmak üzere kesikli tehlike
- h(t\mid x): t dönemine olayı yaşamadan gelmiş bir bireyin bu dönemde olayı yaşama olasılığı.
- \alpha(t): temel tehlike (taban) fonksiyonu, g bağlantı fonksiyonu.
- g=\text{logit}: \exp(\beta) koşullu olay olasılığının odds oranı (orantılı odds); g=\text{cloglog}=\log\{-\log(1-h)\}: sürekli zamanda orantılı tehlike modeline karşılık gelir ve \exp(\beta) tehlike oranı olarak yorumlanır (Prentice ve Gloeckler, 1978).
Neden cloglog?
Sürekli zamanlı orantılı tehlike modeli S(t\mid x)=S_0(t)^{\exp(x'\beta)} zaman aralıklara gruplanınca, aralık tehlikesi h_j=1-\{S_0(t_j)/S_0(t_{j-1})\}^{\exp(x'\beta)} olur ve \log\{-\log(1-h_j)\}=\alpha_j+x'\beta'dır. Bu nedenle cloglog bağlantılı model, aralıklara gruplanmış sürekli zamanlı Cox modelinin tam karşılığıdır ve \exp(\beta) gerçek tehlike oranıdır; lojit bağlantı tehlike küçükken (h<0{,}1) cloglog'a yaklaşır, büyükken ayrılır. Örnekte (tehlike 0,04–0,33) pt için lojit odds oranı 1,936, cloglog tehlike oranı 1,814'tür.
149.4.2 Kişi-dönem dönüşümü
ilk riskin başladığı ilk dönemdir (ilk_donem >0 ise o, değilse en küçük süre; 133). Süresi T_i\ge ilk olan kişi için ilk, …, T_i dönemlerinin her biri bir satır olur; T_i döneminin satırında yanıt, olay gerçekleştiyse 1, sansürse 0'dır; önceki satırların yanıtı 0'dır (149–155). Sansürlü kişi son gözlendiği dönemde riskte sayılır ve olay yaşamamış kabul edilir: sansür dönem sonunda gerçekleşir. Hazır kişi-dönem verisi (kisi_donem) için satırlar kimlik ve döneme göre sıralanır (162).
- \delta_i=1: olay, 0: sansür. Köşeli parantez: T_i'ye kadar olayı yaşamama olasılığı; sondaki çarpan o dönemde olay (ya da sansürde olaysızlık).
- Bu, satır başına bağımsız Bernoulli çarpımıdır; kişi-dönem satırlarına uygulanan ikili
glmbu olabilirliği en büyütür.
Süre ve gösterge denetimi. Süre tam sayı olmalıdır (kesikli zaman; 122–123). ilk_donem'den küçük süreli kişiler çıkarılır ve not edilir (138–144): bu, ilk döneme kadar riskte kalanlara koşullu bir çıkarımdır. ilk_donem = 0 (varsayılan) en küçük süreyi başlangıç yapar; bu durumda süre sütununda negatif değer varsa çalıştırma durur (133–136), çünkü tek bir negatif kayıt başlangıcı çeker ve sahte kişi-dönem satırları üretir (149.8). Süresi sıfır olan kayıt dönem 0 sayılır.
149.4.3 Temel tehlike biçimleri
\alpha(t) için terimler, t_z=t-\text{ilk} olmak üzere (204–206):
taban |
Terim | Parametre sayısı | Gerekli farklı dönem |
|---|---|---|---|
genel |
her dönem için ayrı sabit (0 + factor(dönem)) |
K | 1 |
sabit |
kesişim | 1 | 1 |
dogrusal |
t_z | 2 | 2 |
kuadratik |
t_z,\,t_z^2 | 3 | 3 |
kubik |
t_z,\,t_z^2,\,t_z^3 | 4 | 4 |
log |
\log(t_z+1) | 2 | 2 |
spline |
splines::ns(t_z, df = spline_sd) |
spline_sd + 1 |
spline_sd + 1 |
genel en esnek biçimdir (Singer ve Willett, 2003, Bölüm 11) ve K dönem için K parametre taşır; dönem sayısı çoksa ya da bazı dönemlerde olay azsa az parametreli biçimler (polinom, spline; Bölüm 12) kararlılık sağlar. Bir dönemde hiç olay yoksa genel tabanda o dönemin parametresi -\infty'a gider; şablon bu durumda uyarı yazar (210–213).
149.4.4 Uydurma, çıkarım ve uyum
Model stats::glm(f, family = binomial(link), data = pp, control = glm.control(epsilon = 1e-10, maxit = 100)) ile uydurulur (219–224). Katsayı tablosu z=\hat\beta/SE, iki yanlı p=2\Phi(-|z|) ve Wald GA \hat\beta\pm z_{1-\alpha/2}SE verir; taban terimleri dışındaki katsayılar için \exp(\hat\beta) ve aralığı eklenir (230–246). glm'in SH'si son yinelemeden bir önceki ağırlıklarla hesaplanır; sıkı yakınsama (\epsilon=10^{-10}) bunu 10^{-6} düzeyine indirir.
"Model uyumu": kişi, kişi-dönem satırı, olay, dönem sayısı, sapma =-2\log L, parametre sayısı, AIC ve BIC; BIC kişi-dönem satırı sayısıyla hesaplanır (\mathrm{BIC}=D+p\log N_{\text{satır}}; 244–246). Aynı satırda medyan yaşam süresi vardır.
Olabilirlik oranı testleri (257–264): (i) ortak değişkenler, yalnız taban tehlikeye karşı (\Delta D, sd = ortak değişken parametre sayısı); (ii) zaman_etkilesim'deki her ortak değişken için x\times(t-\text{ilk}) terimi eklenip tüm etkileşimler birlikte sınanır (orantılılık sınaması). p=P(\chi^2_{sd}>\Delta D). Etkileşim eklendiğinde ana etki, ilk dönemdeki etkidir.
149.4.5 Yaşam tablosu ve medyan
Her dönem için riskteki sayı r_t, olay d_t, sansür c_t, örneklem tehlikesi \hat h_t=d_t/r_t ve SE=\sqrt{\hat h_t(1-\hat h_t)/r_t} ve \hat S_t=\prod_{s\le t}(1-\hat h_s) yazılır (185–193). Sansür sayısı c_t=(r_t-r_{t+1})-d_t, son dönemde c_K=r_K-d_K'dir (188). Medyan yaşam süresi, sağkalımın 0,5'e indiği noktadır ve dönemler içinde doğrusal ara değerlemeyle bulunur (194–200): S_{t-1}>0{,}5\ge S_t ise
Sağkalım 0,5'in altına inmezse "ulaşılmadı (S > 0,5)" yazılır.
149.4.6 Profiller ve şekiller
egri_grup seçilirse o ortak değişkenin her düzeyi (faktör), en çok beş farklı değeri olan sayısalda her değer, öteki sayısalda ortalama \pm1 SS için uydurulmuş tehlike ve sağkalım hesaplanır; diğer ortak değişkenler ortalamada (faktörde ilk düzeyde) tutulur (267–281). Boşsa tek profil "ortak değişkenler ortalamada" çizilir. Ortalama ve SS kişi-dönem satırları üzerinden hesaplanır (örnekte pas kişi başına ortalaması -0{,}0042, kişi-dönem ortalaması -0{,}0850). Sayısal ortak değişken varsa çıktıya bu ortalamanın satır üzerinden alındığını söyleyen bir not yazılır (291–293). Şekiller Okabe–Ito paletindedir (311–329).
149.5 Kod adım adım
| Satırlar | Ne yapar | Neden / dikkat |
|---|---|---|
| 107–128 | Parametreler, kimlik, eksik satırlar (not), tam sayı süre, 0/1 gösterge, sansur_1 çevirisi, faktor |
Sayısal rol sütunları sayı olarak gelir (Bölüm 1.3). |
| 130–156 | Kişi düzeyi → kişi-dönem: ilk, çıkarılan kişiler, rep() ile satırlar, dönem ve olay göstergesi |
Satır sayısı 2 milyonla sınırlı. |
| 157–175 | Hazır kişi-dönem: sıralama, yineleme, çoklu olay, olay sonrası satır denetimleri | Dönem ardışıklığı denetlenir (167–170). |
| 176–180 | En az 2 olay; faktör/sabit denetimi | |
| 181–200 | Dönemler, yaşam tablosu, medyan | Sansür sayısı negatif çıkarsa veri tutarsızdır. |
| 202–213 | Taban terimi ve gerekli dönem sayısı; olay olmayan dönem uyarısı | |
| 214–229 | Formül; glm (modeller: tam, yalnız taban, etkileşimsiz); uyarılar toplanır; tahmin edilemeyen katsayı notu |
\epsilon=10^{-10}. |
| 230–246 | Katsayı tablosu, etiket temizliği ("Dönem 7", "pt × zaman", "ns(t)") | |
| 248–264 | Model uyumu ve olabilirlik oranı testleri | BIC satır sayısıyla. |
| 266–290 | Profiller, predict(type = "response"), profil başına tehlike, sağkalım, medyan |
|
| 294–309 | Ayrışma, yakınsama ve genel uyarılar; özet satırı | Uyarı yalnız glm iletisine bağlı. |
| 311–329 | Tehlike ve sağkalım şekilleri |
149.6 Elle hesap: örnek veride bağımsız yeniden hesap
Adım 1 — Yaşam tablosu. time değerlerine göre riskteki sayı r_t=180,\,165,\,158,\,134,\,105,\,80 ve olay d_t=15,\,7,\,24,\,29,\,25,\,26 (dönem 7–12); 12. dönemde 54 sansür. Tehlike \hat h_7=15/180=0{,}083333, SE=\sqrt{0{,}083333\cdot0{,}916667/180}=0{,}020601; \hat S_7=0{,}916667, \hat S_{10}=0{,}583333, \hat S_{11}=0{,}444444, \hat S_{12}=0{,}300000. Medyan: S_{10}>0{,}5\ge S_{11} olduğundan 10+(0{,}583333-0{,}5)/(0{,}583333-0{,}444444)=10{,}6. Yayımlı değerlerle aynıdır (h_7=15/180; 12. dönem riskte 80, olay 26, sansür 54).
Adım 2 — Kişi-dönem satırları. Her kişi T_i-6 satır üretir: \sum_t r_t=180+165+158+134+105+80=822 (şablon: 822). Bağımsız Python kişi-dönem satırlarını kendi döngüsüyle kurar; R tarafı discSurv::dataLong ile kurar; üçü aynı 822 satırı verir.
Adım 3 — Model A kapalı biçimde. Yalnız dönem (genel taban) modelinde her dönemin kesişimi, o dönemin örneklem tehlikesinin lojitidir ve SH'si \sqrt{1/d_t+1/(r_t-d_t)}'dir. Dönem 7'de 180 satırın 15'i olaydır: \hat\alpha_7=\text{logit}(15/180)=\log(15/165)=-2{,}397895 ve SE=\sqrt{1/15+1/165}=0{,}269680. Şablon: -2{,}39790 ve 0{,}26968 (kz_A). Sapma 651{,}9554 (yayımlı: 651,96).
Adım 4 — Model D'nin Fisher puanlaması. Bağımsız Python, \mu=1/(1+e^{-\eta}), W=\mu(1-\mu), z=\eta+(y-\mu)/W ile her yinelemede \hat\beta=(X'WX)^{-1}X'Wz çözer (6 yineleme, göreli sapma değişimi <10^{-12}). SH, son ağırlıklarla (X'WX)^{-1}'in köşegeninin karekökü. Sonuç aşağıdadır; sapma 629{,}146956, AIC 645{,}146956. R'de glm aynı değerleri verir.
| Terim | \hat\beta (bağımsız Python) | SH | Singer ve Willett (2003), Tablo 11.3 |
|---|---|---|---|
| Dönem 7 | -2{,}893237 | 0{,}320630 | -2{,}8932 |
| Dönem 8 | -3{,}584759 | 0{,}423148 | -3{,}5848 |
| Dönem 9 | -2{,}150233 | 0{,}277458 | -2{,}1502 |
| Dönem 10 | -1{,}693180 | 0{,}264652 | -1{,}6932 |
| Dönem 11 | -1{,}517695 | 0{,}275745 | -1{,}5177 |
| Dönem 12 | -1{,}009884 | 0{,}281131 | -1{,}0099 |
| pt | 0{,}660530 | 0{,}236727 | 0{,}6605 |
| pas | 0{,}296361 | 0{,}125378 | 0{,}2964 |
Yayımlı sapma 629{,}15'tir.
Adım 5 — Oranlar. pt: \exp(0{,}660530)=1{,}93582; GA \exp(0{,}660530\pm1{,}959964\cdot0{,}236727)=(1{,}21720;\ 3{,}07870). pas: \exp(0{,}296361)=1{,}34495, GA (1{,}05193;\ 1{,}71961). z_{pt}=2{,}79026, p=0{,}005267.
Adım 6 — Olabilirlik oranı testleri. Ortak değişkenler: \Delta D=651{,}9554-629{,}1470=22{,}8084, sd =2, p=1{,}1148\times10^{-5}. Orantılılık (pt × zaman): \Delta D=629{,}1470-629{,}1425=0{,}004490, sd =1, p=0{,}9466; (pt, pas × zaman): 0{,}26278, sd =2, p=0{,}8769.
Adım 7 — Profil. egri_grup = pt, pas ortalaması (kişi-dönem satırları) -0{,}084982: pt = 0 için 12. dönemde \eta=-1{,}009884+0{,}296361\cdot(-0{,}084982)=-1{,}035069, h=1/(1+e^{1{,}035069})=0{,}262103; sağkalım S_{12}=0{,}427622; medyan 11{,}5235. pt = 1: h_{12}=0{,}407445, S_{12}=0{,}219402, medyan 10{,}1533.
Adım 8 — Başka bir yoldan. discSurv::dataLong + glm kişi-dönem verisini şablondan bağımsız kurar ve bütün modelleri (A–D, cloglog, beş taban biçimi, spline, iki etkileşim) 10^{-6} içinde aynı sonuca götürür. Doğal spline tabanı (ns) yalnız R'de bağımsız doğrulanabilir (aynı splines::ns tanımı); bağımsız Python'da ns yoktur.
149.6.1 Doğrulama: MerQuR+, Python ve R
| Büyüklük | MerQuR+ | Python (bağımsız) | R (bağımsız) | En büyük fark | |
|---|---|---|---|---|---|
| Yaşam tablosu, dönem 7: riskteki | 180 | 180 | 180 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 7: olay | 15 | 15 | 15 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 7: sansür | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 7: tehlike | 0,08333333 | 0,08333333 | 0,08333333 | 2,8e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 7: SH(tehlike) | 0,02060055 | 0,02060055 | — | 6,9e−18 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 7: sağkalım | 0,91666667 | 0,91666667 | 0,91666667 | 3,3e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 8: riskteki | 165 | 165 | 165 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 8: olay | 7 | 7 | 7 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 8: sansür | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 8: tehlike | 0,04242424 | 0,04242424 | 0,04242424 | 2,8e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 8: SH(tehlike) | 0,01569104 | 0,01569104 | — | 2,1e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 8: sağkalım | 0,87777778 | 0,87777778 | 0,87777778 | 3,3e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 9: riskteki | 158 | 158 | 158 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 9: olay | 24 | 24 | 24 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 9: sansür | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 9: tehlike | 0,15189873 | 0,15189873 | 0,15189873 | 1,9e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 9: SH(tehlike) | 0,02855436 | 0,02855436 | — | 1,0e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 9: sağkalım | 0,74444444 | 0,74444444 | 0,74444444 | 3,3e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 10: riskteki | 134 | 134 | 134 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 10: olay | 29 | 29 | 29 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 10: sansür | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 10: tehlike | 0,21641791 | 0,21641791 | 0,21641791 | 1,7e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 10: SH(tehlike) | 0,03557431 | 0,03557431 | — | 2,8e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 10: sağkalım | 0,58333333 | 0,58333333 | 0,58333333 | 2,2e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 11: riskteki | 105 | 105 | 105 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 11: olay | 25 | 25 | 25 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 11: sansür | 0 | 0 | — | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 11: tehlike | 0,23809524 | 0,23809524 | 0,23809524 | 8,3e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 11: SH(tehlike) | 0,04156531 | 0,04156531 | — | 6,9e−18 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 11: sağkalım | 0,44444444 | 0,44444444 | 0,44444444 | 3,9e−16 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 12: riskteki | 80 | 80 | 80 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 12: olay | 26 | 26 | 26 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 12: sansür | 54 | 54 | — | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 12: tehlike | 0,325 | 0,325 | 0,325 | 0 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 12: SH(tehlike) | 0,0523659 | 0,0523659 | — | 3,5e−17 | ✓ |
| Yaşam tablosu, dönem 12: sağkalım | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 0 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β Dönem 7 | −2,89323676 | −2,89323676 | −2,89323676 | 9,2e−16 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH Dönem 7 | 0,32063022 | 0,32063022 | 0,32063022 | 4,5e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β Dönem 8 | −3,58475902 | −3,58475902 | −3,58475902 | 4,1e−15 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH Dönem 8 | 0,42314792 | 0,42314795 | 0,42314792 | 2,7e−8 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β Dönem 9 | −2,1502334 | −2,1502334 | −2,1502334 | 1,0e−15 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH Dönem 9 | 0,277458 | 0,277458 | 0,277458 | 4,8e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β Dönem 10 | −1,69317961 | −1,69317961 | −1,69317961 | 2,1e−15 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH Dönem 10 | 0,26465184 | 0,26465184 | 0,26465184 | 4,7e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β Dönem 11 | −1,51769549 | −1,51769549 | −1,51769549 | 1,6e−15 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH Dönem 11 | 0,27574531 | 0,27574531 | 0,27574531 | 4,0e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β Dönem 12 | −1,0098836 | −1,0098836 | −1,0098836 | 3,3e−15 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH Dönem 12 | 0,28113139 | 0,28113139 | 0,28113139 | 3,6e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β pt | 0,66053013 | 0,66053013 | 0,66053013 | 1,1e−16 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH pt | 0,23672728 | 0,23672728 | 0,23672728 | 1,2e−9 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): β pas | 0,29636054 | 0,29636054 | 0,29636054 | 0 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): SH pas | 0,12537834 | 0,12537835 | 0,12537834 | 7,4e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): sapma | 629,146956 | 629,14695613 | 629,14695613 | 2,1e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): AIC | 645,146956 | 645,14695613 | 645,14695613 | 2,0e−10 | ✓ |
| Model D (genel taban, lojit; örnek ayar): BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 682,840879 | 682,84087929 | 682,84087929 | 4,3e−10 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): β Dönem 7 | −2,39789527 | −2,39789527 | −2,39789527 | 0 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): SH Dönem 7 | 0,26967994 | 0,26967994 | 0,26967994 | 9,4e−15 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): β Dönem 8 | −3,11668488 | −3,11668488 | −3,11668488 | 4,1e−15 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): SH Dönem 8 | 0,38624636 | 0,38624637 | 0,38624636 | 1,2e−8 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): β Dönem 10 | −1,28666452 | −1,28666452 | −1,28666452 | 5,0e−15 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): SH Dönem 10 | 0,20977743 | 0,20977743 | 0,20977743 | 3,6e−16 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): β Dönem 11 | −1,16315081 | −1,16315081 | −1,16315081 | 1,7e−15 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): SH Dönem 11 | 0,22912878 | 0,22912878 | 0,22912878 | 1,4e−16 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): β Dönem 12 | −0,73088751 | −0,73088751 | −0,73088751 | 4,4e−16 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): SH Dönem 12 | 0,23870496 | 0,23870496 | 0,23870496 | 4,2e−16 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): sapma | 651,955388 | 651,95538796 | 651,95538796 | 6,9e−11 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): AIC | 663,955388 | 663,95538796 | 663,95538796 | 6,7e−11 | ✓ |
| Model A (yalnız dönem): BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 692,22583 | 692,22583033 | 692,22583033 | 4,7e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): β Dönem 7 | −2,9943266 | −2,9943266 | −2,9943266 | 2,4e−15 | ✓ |
| Model B (+ pt): SH Dönem 7 | 0,31750881 | 0,31750881 | 0,31750881 | 3,5e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): β Dönem 8 | −3,70012403 | −3,70012403 | −3,70012403 | 1,2e−15 | ✓ |
| Model B (+ pt): SH Dönem 8 | 0,4205628 | 0,42056282 | 0,4205628 | 2,2e−8 | ✓ |
| Model B (+ pt): β Dönem 11 | −1,65422722 | −1,65422722 | −1,65422722 | 7,2e−15 | ✓ |
| Model B (+ pt): SH Dönem 11 | 0,26910576 | 0,26910576 | 0,26910576 | 2,8e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): β Dönem 12 | −1,17905695 | −1,17905695 | −1,17905695 | 7,7e−15 | ✓ |
| Model B (+ pt): SH Dönem 12 | 0,27158008 | 0,27158008 | 0,27158008 | 2,2e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): β pt | 0,87361844 | 0,87361844 | 0,87361844 | 1,0e−14 | ✓ |
| Model B (+ pt): SH pt | 0,21740756 | 0,21740756 | 0,21740756 | 8,4e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): sapma | 634,661784 | 634,66178437 | 634,66178437 | 5,9e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): AIC | 648,661784 | 648,66178437 | 648,66178437 | 5,7e−10 | ✓ |
| Model B (+ pt): BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 681,643967 | 681,64396714 | 681,64396714 | 2,0e−10 | ✓ |
| Model C (+ pas): β Dönem 7 | −2,46456467 | −2,46456467 | −2,46456467 | 1,6e−15 | ✓ |
| Model C (+ pas): SH Dönem 7 | 0,27410861 | 0,27410861 | 0,27410861 | 3,7e−11 | ✓ |
| Model C (+ pas): β Dönem 8 | −3,15909624 | −3,15909624 | −3,15909624 | 1,4e−15 | ✓ |
| Model C (+ pas): SH Dönem 8 | 0,38900626 | 0,38900629 | 0,38900626 | 2,2e−8 | ✓ |
| Model C (+ pas): β Dönem 11 | −1,1359598 | −1,1359598 | −1,1359598 | 1,8e−15 | ✓ |
| Model C (+ pas): SH Dönem 11 | 0,23236223 | 0,23236223 | 0,23236223 | 1,1e−11 | ✓ |
| Model C (+ pas): β Dönem 12 | −0,64209821 | −0,64209821 | −0,64209821 | 1,2e−15 | ✓ |
| Model C (+ pas): SH Dönem 12 | 0,24282709 | 0,24282709 | 0,24282709 | 1,7e−11 | ✓ |
| Model C (+ pas): β pas | 0,44279996 | 0,44279996 | 0,44279996 | 1,6e−15 | ✓ |
| Model C (+ pas): SH pas | 0,11395748 | 0,11395748 | 0,11395748 | 5,1e−10 | ✓ |
| Model C (+ pas): sapma | 637,168575 | 637,16857511 | 637,16857511 | 1,7e−10 | ✓ |
| Model C (+ pas): AIC | 651,168575 | 651,16857511 | 651,16857511 | 1,7e−10 | ✓ |
| Model C (+ pas): BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 684,150758 | 684,15075787 | 684,15075787 | 1,9e−10 | ✓ |
| Model D, cloglog: β Dönem 7 | −2,87652317 | −2,87652323 | −2,87652326 | 3,1e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: SH Dönem 7 | 0,29928872 | 0,29928894 | 0,29928894 | 2,2e−7 | ✓ |
| Model D, cloglog: β Dönem 8 | −3,55133597 | −3,55133604 | −3,55133606 | 2,5e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: SH Dönem 8 | 0,4066691 | 0,40667043 | 0,40667043 | 1,3e−6 | ✓ |
| Model D, cloglog: β Dönem 12 | −1,19494583 | −1,19494581 | −1,19494585 | 2,0e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: SH Dönem 12 | 0,23862492 | 0,23862486 | 0,23862486 | 6,0e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: β pt | 0,59536751 | 0,59536759 | 0,59536762 | 1,0e−7 | ✓ |
| Model D, cloglog: SH pt | 0,21299666 | 0,21299673 | 0,21299673 | 6,5e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: β pas | 0,25724509 | 0,25724506 | 0,25724502 | 6,6e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: SH pas | 0,10763509 | 0,10763511 | 0,10763511 | 2,1e−8 | ✓ |
| Model D, cloglog: sapma | 629,118551 | 629,11855053 | 629,11855053 | 7,4e−10 | ✓ |
| Model D, cloglog: AIC | 645,118551 | 645,11855053 | 645,11855053 | 7,2e−10 | ✓ |
| Model D, cloglog: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 682,812474 | 682,81247369 | 682,81247369 | 4,5e−10 | ✓ |
| Sabit taban: β Kesişim | −2,04498938 | −2,04498938 | −2,04498938 | 6,7e−13 | ✓ |
| Sabit taban: SH Kesişim | 0,17853944 | 0,17853944 | 0,17853944 | 5,9e−10 | ✓ |
| Sabit taban: β pt | 0,54239628 | 0,54239628 | 0,54239628 | 1,4e−12 | ✓ |
| Sabit taban: SH pt | 0,22729573 | 0,22729573 | 0,22729573 | 4,8e−10 | ✓ |
| Sabit taban: β pas | 0,23167558 | 0,23167558 | 0,23167558 | 1,3e−13 | ✓ |
| Sabit taban: SH pas | 0,11852444 | 0,11852444 | 0,11852444 | 7,6e−11 | ✓ |
| Sabit taban: sapma | 688,067646 | 688,06764551 | 688,06764551 | 7,2e−10 | ✓ |
| Sabit taban: AIC | 694,067646 | 694,06764551 | 694,06764551 | 7,1e−10 | ✓ |
| Sabit taban: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 708,202867 | 708,20286669 | 708,20286669 | 4,4e−10 | ✓ |
| Doğrusal taban: β Kesişim | −3,19356233 | −3,19356233 | −3,19356233 | 2,0e−12 | ✓ |
| Doğrusal taban: SH Kesişim | 0,2680764 | 0,26807671 | 0,2680764 | 3,1e−7 | ✓ |
| Doğrusal taban: β t | 0,44140113 | 0,44140113 | 0,44140113 | 1,1e−12 | ✓ |
| Doğrusal taban: SH t | 0,06473231 | 0,06473236 | 0,06473231 | 4,9e−8 | ✓ |
| Doğrusal taban: β pt | 0,66229771 | 0,66229771 | 0,66229771 | 2,7e−12 | ✓ |
| Doğrusal taban: SH pt | 0,23604393 | 0,2360441 | 0,23604393 | 1,7e−7 | ✓ |
| Doğrusal taban: β pas | 0,29667512 | 0,29667512 | 0,29667512 | 5,2e−13 | ✓ |
| Doğrusal taban: SH pas | 0,12452602 | 0,12452608 | 0,12452602 | 5,4e−8 | ✓ |
| Doğrusal taban: sapma | 637,531921 | 637,5319212 | 637,5319212 | 3,2e−10 | ✓ |
| Doğrusal taban: AIC | 645,531921 | 645,5319212 | 645,5319212 | 3,1e−10 | ✓ |
| Doğrusal taban: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 664,378883 | 664,37888278 | 664,37888278 | 3,3e−10 | ✓ |
| İkinci derece taban: β Kesişim | −3,19767158 | −3,19767158 | −3,19767158 | 3,8e−11 | ✓ |
| İkinci derece taban: SH Kesişim | 0,31867066 | 0,31867233 | 0,31867233 | 1,7e−6 | ✓ |
| İkinci derece taban: β t | 0,44663376 | 0,44663376 | 0,44663376 | 7,5e−11 | ✓ |
| İkinci derece taban: SH t | 0,22840922 | 0,22841013 | 0,22841013 | 9,1e−7 | ✓ |
| İkinci derece taban: β I(t^2) | −0,00100633 | −0,00100633 | −0,00100633 | 1,1e−11 | ✓ |
| İkinci derece taban: SH I(t^2) | 0,04211752 | 0,04211763 | 0,04211763 | 1,1e−7 | ✓ |
| İkinci derece taban: β pt | 0,66212688 | 0,66212688 | 0,66212688 | 6,8e−12 | ✓ |
| İkinci derece taban: SH pt | 0,23613376 | 0,23613411 | 0,23613411 | 3,5e−7 | ✓ |
| İkinci derece taban: β pas | 0,29663689 | 0,29663689 | 0,29663689 | 3,0e−12 | ✓ |
| İkinci derece taban: SH pas | 0,1245382 | 0,12453838 | 0,12453838 | 1,8e−7 | ✓ |
| İkinci derece taban: sapma | 637,53135 | 637,53135013 | 637,53135013 | 2,1e−10 | ✓ |
| İkinci derece taban: AIC | 647,53135 | 647,53135013 | 647,53135013 | 2,1e−10 | ✓ |
| İkinci derece taban: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 671,090052 | 671,09005211 | 671,09005211 | 1,6e−10 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: β Kesişim | −3,04587162 | −3,04587162 | −3,04587162 | 2,0e−11 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: SH Kesişim | 0,32894673 | 0,32894802 | 0,32894802 | 1,3e−6 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: β t | −0,14162331 | −0,14162331 | −0,14162331 | 6,5e−11 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: SH t | 0,51074875 | 0,51074997 | 0,51074997 | 1,2e−6 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: β I(t^3) | −0,04009512 | −0,04009512 | −0,04009512 | 2,2e−12 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: SH I(t^3) | 0,03157168 | 0,03157172 | 0,03157172 | 3,7e−8 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: β pt | 0,66534174 | 0,66534174 | 0,66534174 | 3,7e−12 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: SH pt | 0,23638168 | 0,23638192 | 0,23638192 | 2,4e−7 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: β pas | 0,29276007 | 0,29276007 | 0,29276007 | 1,7e−12 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: SH pas | 0,12482727 | 0,12482738 | 0,12482738 | 1,1e−7 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: sapma | 635,912441 | 635,91244099 | 635,91244099 | 1,8e−11 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: AIC | 647,912441 | 647,91244099 | 647,91244099 | 1,7e−11 | ✓ |
| Üçüncü derece taban: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 676,182883 | 676,18288336 | 676,18288336 | 5,3e−10 | ✓ |
| log(t) tabanı: β Kesişim | −3,45378611 | −3,45378611 | −3,45378611 | 6,1e−11 | ✓ |
| log(t) tabanı: SH Kesişim | 0,31520741 | 0,31520948 | 0,31520948 | 2,1e−6 | ✓ |
| log(t) tabanı: β I(log(t + 1)) | 1,23430668 | 1,23430668 | 1,23430668 | 1,0e−10 | ✓ |
| log(t) tabanı: SH I(log(t + 1)) | 0,20158449 | 0,20158569 | 0,20158569 | 1,2e−6 | ✓ |
| log(t) tabanı: β pt | 0,63971292 | 0,63971292 | 0,63971292 | 2,1e−11 | ✓ |
| log(t) tabanı: SH pt | 0,23389998 | 0,23390054 | 0,23390054 | 5,6e−7 | ✓ |
| log(t) tabanı: β pas | 0,28946091 | 0,28946091 | 0,28946091 | 8,7e−12 | ✓ |
| log(t) tabanı: SH pas | 0,12395184 | 0,1239521 | 0,1239521 | 2,6e−7 | ✓ |
| log(t) tabanı: sapma | 642,577451 | 642,57745114 | 642,57745114 | 2,2e−10 | ✓ |
| log(t) tabanı: AIC | 650,577451 | 650,57745114 | 650,57745114 | 2,2e−10 | ✓ |
| log(t) tabanı: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 669,424413 | 669,42441272 | 669,42441272 | 4,1e−10 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: β Dönem 7 | −2,87243788 | −2,87243788 | −2,87243788 | 2,8e−15 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: SH Dönem 7 | 0,44473443 | 0,44473445 | 0,44473443 | 1,4e−8 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: β Dönem 8 | −3,57117223 | −3,57117223 | −3,57117223 | 7,8e−15 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: SH Dönem 8 | 0,46847433 | 0,46847437 | 0,46847433 | 4,0e−8 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: β pt | 0,63306956 | 0,63306956 | 0,63306956 | 1,3e−14 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: SH pt | 0,47244665 | 0,47244667 | 0,47244665 | 1,4e−8 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: β pas | 0,29660837 | 0,29660837 | 0,29660837 | 2,2e−16 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: SH pas | 0,12546069 | 0,12546069 | 0,12546069 | 1,1e−9 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: β pt × zaman | 0,00929729 | 0,00929729 | 0,00929729 | 2,7e−15 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: SH pt × zaman | 0,13862484 | 0,13862484 | 0,13862484 | 2,8e−9 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: sapma | 629,142466 | 629,14246582 | 629,14246582 | 2,9e−10 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: AIC | 647,142466 | 647,14246582 | 647,14246582 | 2,8e−10 | ✓ |
| pt × zaman etkileşimi: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 689,548129 | 689,54812937 | 689,54812937 | 5,4e−10 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: β Dönem 7 | −2,84686231 | −2,84686231 | −2,84686231 | 6,2e−16 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: SH Dönem 7 | 0,44759654 | 0,44759656 | 0,44759654 | 1,7e−8 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: β Dönem 8 | −3,55147741 | −3,55147741 | −3,55147741 | 9,9e−15 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: SH Dönem 8 | 0,47001421 | 0,47001426 | 0,47001421 | 4,7e−8 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: β pas | 0,39649637 | 0,39649637 | 0,39649637 | 4,4e−16 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: SH pas | 0,23235399 | 0,232354 | 0,23235399 | 4,4e−9 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: β pt × zaman | 0,0377785 | 0,0377785 | 0,0377785 | 1,0e−15 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: SH pt × zaman | 0,14973942 | 0,14973942 | 0,14973942 | 3,4e−9 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: β pas × zaman | −0,03883648 | −0,03883648 | −0,03883648 | 4,0e−16 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: SH pas × zaman | 0,07628885 | 0,07628885 | 0,07628885 | 7,6e−10 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: sapma | 628,884178 | 628,88417845 | 628,88417845 | 7,1e−10 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: AIC | 648,884178 | 648,88417845 | 648,88417845 | 6,9e−10 | ✓ |
| pt, pas × zaman etkileşimi: BIC (kişi-dönem satırı sayısıyla) | 696,001582 | 696,0015824 | 696,0015824 | 5,7e−10 | ✓ |
| Doğal spline tabanı (df = 3): sapma | 634,652548 | — | 634,65254812 | 1,9e−10 | ✓ |
| Doğal spline tabanı: β Kesişim | −3,00220398 | — | −3,00220398 | 1,3e−11 | ✓ |
| Doğal spline tabanı: β ns(t)1 | 1,68223181 | — | 1,68223181 | 1,3e−11 | ✓ |
| Doğal spline tabanı: β ns(t)2 | 1,60552056 | — | 1,60552056 | 4,4e−11 | ✓ |
| Doğal spline tabanı: β ns(t)3 | 1,98315046 | — | 1,98315046 | 7,4e−12 | ✓ |
| Doğal spline tabanı: β pt | 0,6644581 | — | 0,6644581 | 4,1e−12 | ✓ |
| Doğal spline tabanı: β pas | 0,29187496 | — | 0,29187496 | 1,5e−12 | ✓ |
| LR (kovaryatlar, sapma farkı) | 22,80843182 | 22,80843182 | 22,80843182 | 3,6e−15 | ✓ |
| LR (kovaryatlar, p) | 1,114839·10−5 | 1,114839·10−5 | 1,114839·10−5 | 6,6e−19 | ✓ |
| LR (pt × zaman), sapma farkı | 0,00449032 | 0,00449032 | 0,00449032 | 9,4e−17 | ✓ |
| LR (pt × zaman), p | 0,94657389 | 0,94657389 | 0,94657389 | 1,1e−16 | ✓ |
| LR (pt, pas × zaman), sapma farkı | 0,26277768 | 0,26277768 | 0,26277768 | 3,3e−16 | ✓ |
| LR (pt, pas × zaman), p | 0,87687674 | 0,87687674 | 0,87687674 | 3,3e−16 | ✓ |
| Medyan yaşam süresi (yaşam tablosu) | 10,6 | 10,6 | — | 0 | ✓ |
| Profil pt = 0, dönem 7: tehlike | 0,05125037 | 0,05125037 | 0,05125037 | 1,5e−16 | ✓ |
| Profil pt = 0, dönem 7: sağkalım | 0,94874963 | 0,94874963 | 0,94874963 | 3,3e−16 | ✓ |
| Profil pt = 0, dönem 10: tehlike | 0,1520819 | 0,1520819 | 0,1520819 | 1,7e−16 | ✓ |
| Profil pt = 0, dönem 10: sağkalım | 0,703394 | 0,703394 | 0,703394 | 6,7e−16 | ✓ |
| Profil pt = 0, dönem 12: tehlike | 0,26210258 | 0,26210258 | 0,26210258 | 2,8e−16 | ✓ |
| Profil pt = 0, dönem 12: sağkalım | 0,4276222 | 0,4276222 | 0,4276222 | 5,6e−17 | ✓ |
| Profil pt = 0: medyan | 11,52349244 | 11,52349244 | — | 1,2e−15 | ✓ |
| Profil pt = 1, dönem 7: tehlike | 0,0946709 | 0,0946709 | 0,0946709 | 2,1e−16 | ✓ |
| Profil pt = 1, dönem 7: sağkalım | 0,9053291 | 0,9053291 | 0,9053291 | 3,3e−16 | ✓ |
| Profil pt = 1, dönem 10: tehlike | 0,25772346 | 0,25772346 | 0,25772346 | 1,1e−16 | ✓ |
| Profil pt = 1, dönem 10: sağkalım | 0,5234839 | 0,5234839 | 0,5234839 | 4,4e−16 | ✓ |
| Profil pt = 1, dönem 12: tehlike | 0,40744477 | 0,40744477 | 0,40744477 | 3,9e−16 | ✓ |
| Profil pt = 1, dönem 12: sağkalım | 0,21940242 | 0,21940242 | 0,21940242 | 1,1e−16 | ✓ |
| Profil pt = 1: medyan | 10,15327018 | 10,15327018 | — | 0 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: β Dönem 7 | −2,89323676 | −2,89323676 | — | 9,2e−16 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: SH Dönem 7 | 0,32063022 | 0,32063022 | — | 4,5e−10 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: β Dönem 12 | −1,0098836 | −1,0098836 | — | 3,3e−15 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: SH Dönem 12 | 0,28113139 | 0,28113139 | — | 3,6e−10 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: β pt | 0,66053013 | 0,66053013 | — | 1,1e−16 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: SH pt | 0,23672728 | 0,23672728 | — | 1,2e−9 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: β pas | 0,29636054 | 0,29636054 | — | 0 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: SH pas | 0,12537834 | 0,12537835 | — | 7,4e−10 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: sapma | 629,146956 | 629,14695613 | — | 2,1e−10 | ✓ |
| Kişi-dönem verisi: satır sayısı | 822 | 822 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): Dönem 7 | −2,8932 | −2,8932 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): Dönem 8 | −3,5848 | −3,5848 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): Dönem 9 | −2,1502 | −2,1502 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): Dönem 10 | −1,6932 | −1,6932 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): Dönem 11 | −1,5177 | −1,5177 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): Dönem 12 | −1,0099 | −1,0099 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): pt | 0,6605 | 0,6605 | — | 0 | ✓ |
| Yayımlı (Tablo 11,3, D): pas | 0,2964 | 0,2964 | — | 0 | ✓ |
Ölçütü karşılayan: 236/236. Ölçüt satır başına yazılıdır: tam sayılar tam, olasılıklar 10^{-10}, katsayı, sapma ve LR 10^{-6} (göreli, değer 1'den büyükse); SH için 5\times10^{-6}: şablon glm'i epsilon = 10^{-10} ile çalıştırır ve glm SH'yi son yinelemeden bir önceki ağırlıklarla hesaplar, bağımsız Python ve R ise tam yakınsamış ağırlıkları kullanır (fark en çok 2{,}1\times10^{-6}). Bağımsız Python, kişi-dönem satırlarını kendi döngüsüyle kurar ve Fisher puanlamasını (IRLS) kendisi yazar (glm ve statsmodels çağrılmaz). R sütunu kişi-dönem verisini discSurv::dataLong ile kurar ve stats::glm ile uydurur; anova olabilirlik oranı testini verir. discSurv::lifeTable sansürlü kişiyi son dönemde riskten düşürdüğü için (son dönem riskteki 53) yaşam tablosunun R sütunu kişi-dönem satırlarından sayılmıştır. Yayımlı değerler Singer ve Willett (2003) Tablo 11.3'tür (dört ondalık; MerQuR+ değeri dört ondalığa yuvarlanarak karşılaştırılır).
149.7 Çıktıyı okuma
Örnek ayar (kz_ornek), konsol:
180 kişi, 822 kişi-dönem, 126 olay, 6 dönem (7–12). Sapma = 629,15, AIC = 645,15.
Yaşam tablosu ve katsayılar (tablolar, kısaltılmış):
donem riskteki olay sansur tehlike tehlike_SH sagkalim
7 180 15 0 0.083333 0.020601 0.916667
8 165 7 0 0.042424 0.015691 0.877778
9 158 24 0 0.151899 0.028554 0.744444
10 134 29 0 0.216418 0.035574 0.583333
11 105 25 0 0.238095 0.041565 0.444444
12 80 26 54 0.325000 0.052366 0.300000
terim kestirim SH z p exp_b exp_GA_alt exp_GA_ust
Dönem 7 -2.893237 0.320630 -9.0236 1.8e-19 NaN
Dönem 12 -1.009884 0.281131 -3.5922 3.3e-04 NaN
pt 0.660530 0.236727 2.7903 5.3e-03 1.9358 1.2172 3.0787
pas 0.296361 0.125378 2.3637 1.8e-02 1.3450 1.0519 1.7196
olcut deger
Kişi 180 · Kişi-dönem satırı 822 · Olay 126 · Dönem 6
Sapma (−2 log L) 629,146956
Parametre 8 · AIC 645,146956 · BIC 682,840879
Medyan yaşam süresi (yaşam tablosu) 10,6000
karsilastirma sapma_farki sd p
Ortak değişkenler (temel tehlikeye karşı) 22.808432 2 0.000011
Şekil 149.1. Örnek ayar: örneklem (gri, kesikli) ve uydurulmuş tehlike; pt = 0 (mavi) ve pt = 1 (turuncu).

Şekil 149.2. Örnek ayar: örneklem ve uydurulmuş sağkalım; kesikli yatay çizgi S=0{,}5 (medyan).

| Öğe | Ne yazar | Nasıl yorumlanır |
|---|---|---|
| Yaşam tablosu | r_t, d_t, c_t, \hat h_t, SE, \hat S_t | Dönem tehlikesi; sansür sütununun negatif ya da riskteki sayının tutarsız olması veri hatasıdır. |
Dönem t |
\hat\alpha_t (genel taban) | Ortak değişkenler 0 iken dönem t'nin log-odds'u (pt = 0 ve pas = 0). |
pt, pas |
\hat\beta | Lojitte log odds oranı, cloglog'da log tehlike oranı. |
exp_b |
\exp(\hat\beta) ve GA | Lojit: odds oranı; cloglog: tehlike oranı; taban satırlarında boş. |
| Sapma, AIC, BIC | Uyum | Aynı veri ve aynı kişi-dönem satırlarında karşılaştırılır; BIC satır sayısıyla. |
| LR testleri | \Delta D, sd, p | İlk satır ortak değişkenlerin toplam etkisini, ikinci orantılılığı sınar. |
| Profil tablosu | Uydurulmuş h, S ve medyan | Medyan, profil için dönemler içinde doğrusal ara değerlemeyle. |
Rapor cümlesi: 180 erkek ergende ilk cinsel deneyimin sınıfı kesikli zaman modeliyle (lojit bağlantı, genel temel tehlike) incelendi. pt = 1 olanlarda (ebeveynleriyle yaşamayanlar) koşullu olay odds'u 1,94 kat (%95 GA 1,22–3,08; p=0{,}005), antisosyal davranış puanının bir birimlik artışında 1,34 kat (%95 GA 1,05–1,72; p=0{,}018) bulundu. Tehlike 7. sınıftaki 0,083'ten 12. sınıfta 0,325'e yükseldi; medyan yaşam süresi 10,6 sınıftır. Orantılılık sınaması anlamlı sapma göstermedi (\Delta D=0{,}004, p=0{,}95).
149.8 Sık hatalar ve tuzaklar
- Gösterge yönü.
olay_koduyanlış seçilirse model kuruluyorsa da anlamsızdır: örnek verideolay_1seçilirse "olay" sayısı 54'e düşer, dönem 7–11'de olay kalmaz ve katsayılar -26 çıkar (kz_kod_yanlis; "olay olmayan dönem" uyarısı yazılır). - Dönem boşluğu çalıştırmayı durdurur. Kişi-dönem verisinde bir kişinin ara dönem satırı eksikse ("dönemleri kesintisiz değil", örnek kimlikle) çalıştırma durur; eksik değer nedeniyle çıkarılan satır da aynı sonucu verir (
kz_kp_bosluk,kz_kp_eksik). Eksik satırı ekleyin ya da kişiyi çıkarın. ilk_donem = 0ve negatif süre. Başlangıç en küçük süreye çekilirdi; negatif süre artık "negatif değer var" iletisiyle durdurur (kz_kd_sifir_ilk0: iki kayıt, süreleri 0 ve -1).ilk_donem = 7girilirse iki kayıt "ilk dönemden küçük" notuyla çıkar ve 813 kişi-dönem satırı kalır (kz_kd_sifir_neg). Sıfır süre tek başına durdurmaz; en küçük süre 0 ise dönem 0 başlangıçtır.- Ayrışma uyarılır. Bir ortak değişken olayı kusursuz ayırırsa katsayı \pm\infty'a gider (-24, 47; SH 6 000–21 000) ve
glmuyarı vermeden yakınsar (kz_kd_ayrisma,kz_kd_ayrisma2). Şablon SH >100 olan terimleri, taban dışı terimlerde ayrıca |\hat\beta|>10 olanları "olası tam ya da yarı tam ayrışma" uyarısıyla adlarıyla işaretler (298–302); bu eşikler kesin bir sınav değil, işarettir. - Olay olmayan dönem. Genel tabanda parametre -24 civarına gider (
kz_kd_bos_donem); dönemleri birleştirin ya da polinom/spline taban seçin. ilk_donemilk dönemi yaşayanlara koşullar.ilk_donem = 87. dönemde olay yaşayan 15 kişiyi dışlar (kz_ilk8); katsayılar değişir (pt 0,639; pas 0,223). Not bunu söyler: "çıkarım ilk döneme kadar riskte kalanlara koşulludur" (140–141).- Süre tam sayı değilse durur ("tam sayı olmalı";
kz_kd_ondalik); metin kodlu gösterge ("yes/no") sayısal sütun olmadığından form çalıştırmayı başlatmaz (kz_kd_kodmetin); 1/2 kodlu gösterge "yalnız 0 ve 1" iletisiyle durur (kz_kd_kod12). - Eksik değerler kişi düzeyinde bildirilerek çıkarılır (
kz_kd_eksik: 3 satır), kişi-dönemde de bildirilir ama dönem boşluğu doğurur. - Kimlik tekrarı kişi düzeyinde hata, kişi-dönemde
idboşsa hata verir (kz_kd_idtekrar,kz_pp_idyok); çoklu olay ve olaydan sonra satır ayrı iletilerle yakalanır (kz_kp_olay_sonrasi,kz_kp_iki_olay,kz_kp_tekrar). - Düzey sırası. Metin ortak değişkenin başvurusu: iki düzeyli sütunda alfabetik ilk (
pt_metinhayir), üç düzeyli sütunda ilk görülen (grupc,grupb;kz_kd_metin). - Profil ortalaması kişi-dönem satırlarındandır. Profil başlığı "pas = −0,085" kişi ortalaması (-0{,}004) değildir (
kz_egri_pas); çıktıdaki not bunu belirtir. - Model uyumu tablosundaki sayılar metindir (6 ondalıkla; ondalık virgül); sayısal işlem için dönüştürmek gerekir.
- BIC satır sayısıyla hesaplanır (822); sürekli zaman şablonlarında olay sayısıyla hesaplandığından BIC'ler karşılaştırılamaz.
- Zamana bağlı ortak değişken profillerde ortalamada tutulur; katsayılar doğru uydurulur (
kz_kp_zamanbagli).
149.9 Uzman soruları
S1. Lojit ve cloglog arasında nasıl seçilir?
Sürekli zamanlı orantılı tehlike varsayımıyla uyumlu yorum isteniyorsa cloglog (\exp\beta tehlike oranı); ikili sonucun odds oranı doğal yorum ise lojit. Örnekte uyum aynıdır (sapma 629{,}147 ve 629{,}119) ve katsayılar tehlike küçük olduğundan yakındır (pt 0,661 ve 0,595; pas 0,296 ve 0,257). Tehlike 0,3'ü aştığında (12. dönem) iki bağlantı belirgin ayrışır.
S2. Genel taban yerine az parametreli biçim ne zaman seçilir?
Altı dönem için genel taban 6 parametre ister ve AIC en küçüğünü verir (645{,}15); doğrusal taban (645{,}53, 4 parametre) neredeyse eşit AIC ve BIC bakımından daha iyidir (664{,}38 ile 682{,}84). Dönem sayısı çoksa ya da dönem başına olay azsa genel taban kararsızlaşır; o zaman polinom (647{,}9 kubik), log (650{,}6) ya da spline (646{,}7) kullanılır. Karar AIC/BIC ve genel tabana karşı olabilirlik oranıyla verilir (şablon bu testi yazmaz; farkı sapmadan hesaplayın: doğrusal 637{,}53-629{,}15=8{,}39, sd 4, p=0{,}078).
S3. Orantılılık varsayımı nasıl sınanır?
zaman_etkilesim'e pt ve pas verilir; her ortak değişken için x\times(t-\text{ilk}) terimi eklenir ve olabilirlik oranıyla sınanır. Örnekte pt × zaman katsayısı 0,0093 (p=0{,}95), tüm etkileşimler için \Delta D=0{,}263 (p=0{,}88): orantılılık reddedilmez. Etkileşim doğrusaldır; daha karmaşık zaman bağımlılığını yakalamaz.
S4. Dönemlerin sayısı arttıkça kişi-dönem veri büyür; bunun sınırı nedir?
Satır sayısı \sum_i(T_i-\text{ilk}+1)'dir; şablon 2 milyonu aşınca durur. Dönemleri birleştirmek (ör. yıllar yerine 5 yıllık gruplar) satırı azaltır ve genel taban parametre sayısını düşürür; birleştirme olay olasılığının tanımını (aralık içinde en az bir olay) değiştirir.
S5. Medyan yaşam süresi nasıl hesaplanır ve ne zaman "ulaşılmadı" yazılır?
Sağkalım 0,5'in altına indiği dönemde doğrusal ara değerleme yapılır (149.4.5); örnekte 10,6. Sağkalım hiç 0,5'e inmezse "ulaşılmadı (S > 0,5)" yazılır. Ara değerleme dönem içinde olayın düzgün dağıldığını varsayar; gerçek kesikli zamanda bu bir kolaylıktır.
S6. R'deki başka araçlarla fark var mı?
discSurv::dataLong kişi-dönem verisini aynı kurar; glm aynı sonucu verir. discSurv::lifeTable ise sansürlü kişiyi son dönemde riskten düşürür (son dönem riskteki 53), şablon ve Singer–Willett riskteki 80'i verir (sansür dönem sonunda). glm'in varsayılan epsilon = 1e-8 değeri SH'de 10^{-4} düzeyinde fark bırakabilir (yayımlı tabloda dönem 8: 0,42305 yerine 0,42315); şablon 10^{-10} kullanır.
S7. Birden çok olay ya da olay türü varsa?
Kesikli zaman modeli bir kişi için tek olay varsayar ve ikinci olayda durur. Yinelenen olay için yineleyen_olay (Bölüm 154); rekabet riskleri için çok kategorili lojit (her olay türü için ayrı yanıt) kullanılabilir, ancak bu şablon yalnız tek olay türünü modeller (cok_durumlu_mstate, Bölüm 145).
149.10 Kaynaklar
- Allison, P. D. (1982). Discrete-time methods for the analysis of event histories. Sociological Methodology, 13, 61–98. https://doi.org/10.2307/270718
- Berger, M. ve Schmid, M. (2018). Semiparametric regression for discrete time-to-event data. Statistical Modelling, 18(3–4), 322–345. https://doi.org/10.1177/1471082X17748084
- Capaldi, D. M., Crosby, L. ve Stoolmiller, M. (1996). Predicting the timing of first sexual intercourse for at-risk adolescent males. Child Development, 67(2), 344–359. https://doi.org/10.2307/1131818
- Efron, B. (1988). Logistic regression, survival analysis, and the Kaplan–Meier curve. Journal of the American Statistical Association, 83(402), 414–425. https://doi.org/10.1080/01621459.1988.10478612
- Prentice, R. L. ve Gloeckler, L. A. (1978). Regression analysis of grouped survival data with application to breast cancer data. Biometrics, 34(1), 57–67. https://doi.org/10.2307/2529588
- Singer, J. D. ve Willett, J. B. (2003). Applied longitudinal data analysis: Modeling change and event occurrence. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195152968.001.0001
- Tutz, G. ve Schmid, M. (2016). Modeling discrete time-to-event data. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-28158-2
- Welchowski, T., Berger, M., Koehler, D. ve Schmid, M. (2026). discSurv: Discrete time survival analysis (R paketi, sürüm 2.5.1). https://doi.org/10.32614/CRAN.package.discSurv (bağımsız doğrulamada).
- R Core Team (2026). R: a language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing. (Şablon yalnız temel R'nin
statsvesplinespaketlerini kullanır.)