167. RMST Farkı (Kısıtlı Ortalama Sağkalım Süresi)
Analiz kimliği: rmst_fark · Menü adı: Kısıtlı Ortalama Sağkalım Süresi (RMST) Farkı · Panel: gui/panels/analyses/rmst_fark_panel.py (read_options 58–65, execute 72–82) · Motor: stats/rmst_fark.py, rmst_fark (satır 92–176), _rmst1 (satır 72–89), _km (satır 52–69)
167.1 Ne işe yarar
İki grubun sağkalımını, oransal tehlike varsayımına dayanmadan, kısıt süresi \tau'ya kadar ortalama sağkalım süresi (Kaplan–Meier eğrisi altındaki alan) üzerinden karşılaştırır. Sonuç zaman biriminde yorumlanır: "tedavi, \tau süresi içinde ortalama kaç ay daha fazla yaşam kazandırdı?"
Ne zaman kullanılır? Kaplan–Meier eğrileri kesişiyorsa ya da tehlike oranı zamanla değişiyorsa (immünoterapi çalışmaları); klinik olarak yorumlanabilir bir etki ölçüsü isteniyorsa; sağkalım ortancası ulaşılamıyorsa.
Ne zaman kullanılmaz? Çok kısa izlemde (\tau küçük kalır ve gruplar ayrılmaz); \tau veriye bakıp seçilecekse.
Sık karıştırılan analizler. "Kaplan–Meier" RMST'yi grup başına verir; fark, oran ve p vermez. "Cox Regresyon" tek bir tehlike oranı verir; eğriler kesişiyorsa yanıltıcıdır.
167.2 Varsayımlar ve veri türü
| Varsayım | Ne demek | MerQur'da nasıl denetlenir |
|---|---|---|
| Bağımsız sansür | Sansür sağkalımdan bağımsızdır. | Denetlenmez. |
| \tau önceden seçilir | Kısıt süresi klinik olarak anlamlı bir ufuktur. | Otomatik \tau = grupların en uzun izlemlerinin küçüğü; aşan değer hata. |
| Yeterli izlem | Her grupta \tau'ya kadar izlenen hasta vardır. | En az 2 gözlem/grup; olaysız grup için uyarı. |
167.3 Parametreler
| Arayüz adı | Varsayılan | Ne yapar | Sonucu nasıl değiştirir |
|---|---|---|---|
| Kısıt süresi \tau | 0 (otomatik) | RMST'nin hesaplandığı üst süre. | \tau büyüdükçe fark ve SH büyür; sonuç \tau seçimine duyarlıdır. |
| Referans grup | ilk düzey | Farkın çıkarıldığı grup. | Referans değişirse fark ve RMTL oranı işaret/ters değiştirir; p aynı kalır. |
| Olay kodu | 0/1 | Olay göstergesindeki olay değeri. | Yanlış kod olayı sansür sayar. |
| Güven düzeyi | %95 | Aralık düzeyi. | Aralık genişliği değişir. |
167.4 Veri örneği
Gerçek veri: ileri akciğer kanseri sağkalımı (survival::lung, n=228; cinsiyete göre iki grup: 1 erkek, 2 kadın). Soru: ilk 965 günde (otomatik \tau) kadınlar erkeklerden ortalama kaç gün daha uzun yaşadı?
167.5 Formüller ve hesap adımları
\mathrm{RMST}(\tau)=\int_0^\tau\hat S(t)\,dt (Kaplan–Meier eğrisi altındaki alan). Varyans Greenwood tipidir:
Fark =\mathrm{RMST}_1-\mathrm{RMST}_0, SH =\sqrt{v_1+v_0}; oran ve \mathrm{RMTL}=\tau-\mathrm{RMST} oranı için aralık \ln ölçeğinde delta yöntemiyle (Royston ve Parmar, 2013; Tian ve ark., 2014; Uno ve ark., 2014).
167.6 Doğrulama: MerQur ve R (survRM2::rmst2, survival::lung)
| Ölçüt | MerQur | Başvuru | Yöntem |
|---|---|---|---|
| \tau=965: RMST kadın / erkek | 455,90409 / 324,04842 | aynı | rmst2 |
| \tau=965: fark (GA) | 131,855668 (53,930045; 209,781292) p 0,000912 | aynı | rmst2 |
| \tau=965: oran | 1,406901 (1,157083; 1,710655) p 0,000620 | aynı | rmst2 |
| RMTL oranı | 0,794281 (0,687822; 0,917218) p 0,001708 | aynı | rmst2 |
| \tau=500: fark | 82,147723 (38,836174; 125,459271) | aynı | rmst2 |
| \tau=800: fark | 125,687697 (56,530341; 194,845054) | aynı | rmst2 |
167.7 Çıktıyı okuma
Aşağıdaki çıktı, bu bölümdeki örnek veriyle MerQur'un ürettiği sonuç metnidir.
KISITLI ORTALAMA SAĞKALIM SÜRESİ (RMST) FARKI
────────────────────────────────────────────────────────────────
228 gözlem; gruplar '1' (referans) ve '2'; kısıt süresi τ = 965,00 (otomatik).
Gruplara göre RMST
----------------------------------------------------------
Grup n Olay RMST Standart hata %95 GA
----------------------------------------------------------
1 138 112 324,048 22,298 280,345 - 367,752
2 90 53 455,904 32,917 391,387 - 520,421
----------------------------------------------------------
Gruplar arası karşılaştırma
--------------------------------------------------------------------------
Ölçüt Kestirim Standart hata %95 GA p
--------------------------------------------------------------------------
RMST farkı (2 - 1) 131,856 39,759 53,930 - 209,781 0,0009
RMST oranı 1,4069 - 1,1571 - 1,7107 0,0006
Kayıp süre (RMTL) oranı 0,7943 - 0,6878 - 0,9172 0,0017
--------------------------------------------------------------------------
RMST(τ) = ∫₀^τ S(t) dt; varyans Greenwood tipidir; oran ve RMTL oranı için aralıklar log ölçeğinde delta yöntemiyle hesaplanmıştır (Royston ve Parmar 2013; Tian ve ark. 2014; Uno ve ark. 2014).
── APA 7 ÖZET ──
τ = 965,0 süresine kadar RMST farkı (2 - 1) 131,86 bulunmuştur (%95 GA 53,93 ile 209,78), p = 0,0009.
Raporlama örneği (APA):
τ = 965,0 süresine kadar RMST farkı (2 - 1) 131,86 bulunmuştur (%95 GA 53,93 ile 209,78), p = 0,0009.
167.8 Uzman soruları
S1. RMST farkı ile tehlike oranı ne zaman ayrışır?
Eğriler kesişirse HR zaman içinde işaret değiştirir ve tek bir sayı yanıltır; RMST farkı eğriler arasındaki net alanı özetler ve yorumlanabilir kalır.
S2. Otomatik \tau güvenilir mi?
Pratik bir varsayılandır (Uno ve ark., 2014 önerisi), ancak izlemi uzun tutan tek hastaya bağlıdır. Protokolde klinik olarak anlamlı bir \tau (örn. 24 ay) önceden yazılmalıdır.
S3. RMTL oranı ne işe yarar?
Kayıp süre \tau-\mathrm{RMST}, \tau içinde ölümle geçen zamandır; oranı, ortalamada gruba göre yaşam kaybının oransal değişimidir ve RMST oranına göre küçük kayıp farklarında daha duyarlıdır.
167.9 Kaynaklar
- Royston, P. ve Parmar, M. K. B. (2013). Restricted mean survival time. BMC Medical Research Methodology, 13, 152.
- Tian, L., Zhao, L. ve Wei, L. J. (2014). Predicting the restricted mean event time with the subject's baseline covariates in survival analysis. Biostatistics, 15, 222–233.
- Uno, H., Claggett, B., Tian, L. ve ark. (2014). Moving beyond the hazard ratio in quantifying the between-group difference in survival analysis. Journal of Clinical Oncology, 32, 2380–2385.