MerQuR+Başvuru Kitabı

19. Wilcoxon İşaretli Sıra Testi

Analiz kimliği: wilcoxon · Menü adı: Wilcoxon İşaretli Sıra · Panel: gui/panels/analyses/wilcoxon.py · Motor: stats/hypothesis.py, HypothesisTests.wilcoxon_signed_rank (satır 3169–3332), ek çıktılar _wil_q1_extras (1700–1773)

19.1 Ne işe yarar

Wilcoxon işaretli sıra testi, aynı birimlerde alınmış iki ölçümün farklarının sıfır çevresinde simetrik dağılıp dağılmadığını sınar. Farkların hem yönünü (işaret) hem büyüklüğünü (mutlak değerin sırası) kullanır. Cevapladığı soru şudur: "Birim içi farklar sistematik olarak bir yöne kayıyor mu?"

d_i=x_{1i}-x_{2i},\qquad H_0:\ \text{farkların dağılımı 0 çevresinde simetrik}\qquad H_1:\ \text{dağılım 0'dan kaymış}
  • x_{1i},\ x_{2i}: i. birimin "1. Ölçüm" ve "2. Ölçüm" sütunlarındaki değeri; fark yönü her zaman 1. − 2.'dir.
  • Farkların dağılımı simetrikse H_0, "farkların medyanı (ve pseudomedyanı) sıfırdır" biçimine indirgenir.

Test, eşleştirilmiş t testinin (Bölüm 6) sıra tabanlı karşılığıdır: farklar yerine farkların işaretli sıraları toplanır. Hodges–Lehmann kestirimi ve testin ters çevrilmesiyle kurulan güven aralığı Mann–Whitney bölümündeki (18.5.5) yöntemin tek örneklem biçimidir.

Ne zaman kullanılır? Öncesi–sonrası, iki yöntemle aynı örneğin ölçümü, eşleştirilmiş vaka–kontrol gibi eşleşik tasarımlarda; farklar normal değilse, aykırı değer içeriyorsa ya da ölçüm sıralıysa (ağrı skoru, Likert); ama farkların büyüklükleri sıralanabilir anlam taşıyorsa.

Ne zaman kullanılmaz?

  • Gruplar farklı kişilerden oluşuyorsa: Mann-Whitney U (Bölüm 18).
  • Üç ya da daha çok ölçüm varsa: Friedman testi.
  • Yalnız farkın yönü güvenilirse (büyüklüğü anlamsız ya da ölçeği tutarsızsa) ya da farklar belirgin çarpıksa: İşaret Testi (Bölüm 23). Wilcoxon simetri varsayar; çarpık farklarda "medyan" yorumu bozulur.
  • Farklar kabaca normalse ve ortalama fark isteniyorsa: Eşleştirilmiş t Testi (Bölüm 6) daha güçlüdür.
  • Tek örneklemi sabit bir değerle karşılaştırmak için bu modül doğrudan kullanılamaz; ikinci sütun o sabitle doldurulabilir ya da tek örneklem testleri kullanılır.

Sık karıştırılan analizler. "Wilcoxon sıra toplamı" bağımsız iki örneklem testidir (Mann–Whitney ile aynı). İşaret testi sıraları atar, yalnız + ve - sayar; Wilcoxon'dan daha az varsayım ister ve daha az güçlüdür.

19.2 Varsayımlar ve veri türü

Varsayım Ne demek MerQur'da nasıl denetlenir
Eşleşme İki sütunun aynı satırı aynı birime aittir. Tasarımla sağlanır; aynı sütunun iki tarafa seçilmesi engellenir (stats_panel.py:5057–5064).
Birimler arası bağımsızlık Farklı satırlar birbirini etkilemez. Denetlenmez.
Farkların simetrisi d_i'ler medyanları çevresinde simetrik dağılır. İsteğe bağlı Fark simetrisi satırı (çarpıklık, SH, z; hypothesis.py:1767–1772).
Farkların sıralanabilirliği \lvert d_i\rvert büyüklükleri karşılaştırılabilir. Denetlenmez; sıralı ölçekte iki puanlık farkın her yerde "aynı" olduğu kabul edilir.

Eksik değer. İki sütundan herhangi biri eksik ya da sayıya çevrilemeyen satır bütünüyle atılır (çift bazında silme, hypothesis.py:3182–3185).

Kayan nokta artığı. Farklar sıralanmadan önce verinin büyüklüğüne göre 10^{-12} göreli duyarlığa yuvarlanır (_paired_diff, hypothesis.py:802–821). İki ondalıklı veride 0{,}3 gibi aynı farklar ikili gösterimde 0{,}30000000000000004 ve 0{,}29999999999999993 çıkar; yuvarlama olmasa bağlar kaybolur, sıralar ve bağ düzeltmesi değişir. R wilcox.test aynı amaçla digits.rank kullanır.

Uç durumlar.

  • Geçerli çift yoksa ya da tüm farklar sıfırsa hata (hypothesis.py:3187–3188, 3195–3196). Tek bir sıfırdan farklı fark yeterlidir; danışman metnindeki "eşli n≥6" bir öneridir.
  • Sıfırdan farklı fark sayısı n'<10 ise "olası p değerleri kaba" uyarısı (hypothesis.py:3202–3203).
  • İstenen güven düzeyine HL GA'sıyla ulaşılamıyorsa en dış Walsh ortalamaları verilir ve uyarı yazılır (hypothesis.py:3263–3267); R bu durumda \alpha'yı ulaşılabilir olana dek büyütür.

19.3 Parametreler

Varsayılanlar wilcoxon.py:39–93 içinden okunmuştur.

Arayüz adı Varsayılan Ne yapar Sonucu nasıl değiştirir
1. Ölçüm / 2. Ölçüm veriye bağlı Çift sütunlar; birden çok çift işaretlenebilir, sıraya göre eşlenir. Sütun yeri farkın, Z'nin ve tek yönlü hipotezin yönünü belirler. Çok çiftte düzeltme yoktur.
Güven Düzeyi %95 \alpha=1-\text{düzey}. Karar, HL GA, rank-biserial GA.
Hipotez yönü Çift yönlü (≠) Sağ: H_1 farklar pozitif (1. ölçüm büyük); sol: negatif. p; ayrıca gösterilen istatistik değişir (19.5.1).
Sıfır farkları (zero_method) wilcox wilcox: sıfırları at; pratt: sıralamaya kat, sonra at; zsplit: sıfır sıralarını ikiye böl. T^+, Z, p, r.
Ek çıktı: Süreklilik düzeltmesi kapalı Asimptotik Z'ye 0,5 düzeltmesi. Yalnız asimptotik p.
Ek çıktı: Betimsel kapalı İki ölçüm ve fark için betimsel satırlar. Ek bölüm.
p yöntemi Otomatik Otomatik / Tam (exact) / Asimptotik. p (19.5.3).
Permütasyon p Yok Kesin koşullu ya da Monte Carlo (B = 10000) işaret permütasyonu. Ek satır.
Ek çıktılar: Rank-biserial GA kapalı Eşli rank-biserial r ve Fisher z GA'sı. Ek satır.
Ek çıktılar: HL pseudomedyan kapalı Walsh ortalamalarının medyanı. Ek satır.
Ek çıktılar: Fark simetrisi kapalı Farkların çarpıklığı, SH'si ve z'si. Ek satır.
Tohum 12345 Monte Carlo üreteci. Yalnız Monte Carlo p.

Süreklilik düzeltmesi neden burada kapalı, Mann–Whitney'de açık?

İki modül farklı başvuru programlarıyla eşleştirilmiştir. Wilcoxon modülünün Z satırı ve r'si R coin::wilcoxsign_test'in düzeltmesiz Z'siyle aynıdır; düzeltme kapalı olunca ana p da bu Z'den gelir. R wilcox.test'in varsayılanı ise correct = TRUE'dur; R ile karşılaştırırken bu kutuyu açın. Z satırı ve r kutudan bağımsız olarak her zaman düzeltmesizdir (hypothesis.py:3238–3239).

19.4 Tıp örneği

Dosya: english/datasets/Tip/15_wilcoxon_treatment_VAS.xlsx (Türkçe kopyası samples/Tum_Analiz_Tip/15_wilcoxon_tedavi_VAS.xlsx).

Değişken Rol Tür Açıklama
VAS_before 1. Ölçüm sıralı (0–10 ağrı skoru) Tedavi öncesi; medyan 6, ortalama 6,54
VAS_post 2. Ölçüm sıralı Tedavi sonrası; medyan 4, ortalama 4,17
patient_id, treatment_week kullanılmaz

n ve eksik değer: 35 hasta, eksik değer yok. Farkların 4'ü sıfırdır; kalan 31 farkın hepsi pozitiftir (ağrı hiçbir hastada artmamış). Farklar yalnız 1, 2, 3, 4 değerlerini alır; bağ yoğundur.

Klinik soru: Tedavi ağrı skorunu düşürüyor mu? (VIDEO_SCRIPT_TR.txt, #15.)

Seçilen ayarlar: Arayüz varsayılanları. Sayısal yürüyüş için ek çıktılar açık ve permütasyon "Kesin" olarak ikinci bir çalıştırma; ayrıca pratt, zsplit, süreklilik düzeltmeli, "Tam (exact)", tek yönlü ve Monte Carlo çalıştırmaları yapılmıştır.

Bu veri bir sınır durumudur: T^-=0 olduğundan iki yönlü istatistik W=0, eşli rank-biserial r=1 çıkar. Hesap yürüyüşü bu yüzden kısa, ama bağ düzeltmesi, sıfırların üç ele alınışı ve HL GA'sı açıkça izlenebilir.

Şekil 19.1. (a) Farkların sıklığı ve \lvert d\rvert için orta sıralar (sıfırlar wilcox yönteminde atılır). (b) 31 sıfırsız farktan kurulan 496 Walsh ortalamasının sıklığı; turuncu çizgi HL kestirimi, gölge %95 GA.

19.5 Formüller ve hesap adımları

MerQur'un sırası şudur: (1) iki sütunu sayıya çevir, eksik çiftleri at, (2) farkları kayan nokta artığından arındır, (3) p'yi scipy.stats.wilcoxon ile hesapla (yön, sıfır yöntemi, düzeltme, p yöntemi seçimine göre), (4) "Tam" seçildiyse ve bağ ya da sıfır varsa koşullu kesin p'yi kendisi hesapla, (5) iki yönlü, düzeltmesiz, bağ düzeltmeli Z'yi ve r=\lvert Z\rvert/\sqrt{n'}'yü hesapla, (6) sıra tablosunu yaz, (7) HL GA'sını Walsh ortalamaları üzerinde testin ters çevrilmesiyle kur, (8) ek çıktıları ekle.

19.5.1 İşaretli sıralar ve test istatistiği

Sıfır farklar atılır (wilcox yöntemi); kalan n' farkın mutlak değerleri sıralanır, bağlılara orta sıra verilir. Her sıra, farkın işaretini alır:

T^+=\sum_{d_i>0}R_i,\qquad T^-=\sum_{d_i<0}R_i,\qquad T^++T^-=\frac{n'(n'+1)}{2}
  • R_i: \lvert d_i\rvert'nin sıfırsız farklar içindeki orta sırası.
  • n': sıfırsız fark sayısı (çıktıda "n (sıfırsız)").
  • İki yönlü testte MerQur'un yazdığı "W" \min(T^+,T^-)'dir; tek yönlü testte T^+'dır (scipy'nin geriye dönük uyumluluk kuralı, scipy/stats/_wilcoxon.py). R wilcox.test'in V'si her zaman T^+'dır.

Yön seçimi "W"yi değiştirir

Aynı veride çift yönlü çalıştırma W=0, sağ yönlü çalıştırma W=496 yazar. p ve Z tutarlıdır; değişen yalnız gösterilen istatistiktir. Raporda T^+ ve T^-'yi sıra tablosundan alın.

19.5.2 Normal yaklaşım, bağ düzeltmesi ve sıfırlar

H_0 altında her işaret \pm eşit olasılıklıdır. Bağ düzeltmeli beklenen değer ve varyans:

E(T^+)=\frac{n'(n'+1)}{4},\qquad \operatorname{Var}(T^+)=\frac{n'(n'+1)(2n'+1)}{24}-\frac{\sum_j(t_j^3-t_j)}{48}=\frac14\sum_{i=1}^{n'}R_i^2
Z=\frac{T^+-E(T^+)}{\sqrt{\operatorname{Var}(T^+)}},\qquad p=2[1-\Phi(\lvert Z\rvert)]
  • t_j: \lvert d\rvert değerlerindeki j. bağ grubunun büyüklüğü.
  • Son eşitlik: her sıra \pm eşit olasılıkla R_i ya da 0 katkı verir; varyansı R_i^2/4'tür. Bağlı orta sıralarla bu toplam düzeltmeli formüle eşittir (_wil_tie_var, hypothesis.py:851–854).
  • Süreklilik düzeltmesi açıksa pay T^+-E-0{,}5\operatorname{sign}(T^+-E) olur.

Sıfır farklar. Üç yöntemin tanımı (scipy _wilcoxon_statistic):

Yöntem Sıralama T^+ E(T^+) ve \operatorname{Var}
wilcox Sıfırlar atılır, n' fark sıralanır sıfırsız pozitif sıralar n' ile; tüm bağlar
pratt n farkın tümü sıralanır, sıfırların sıraları sonra atılır Pratt sıralarıyla E=[n(n+1)-n_0(n_0+1)]/4; Var'dan sıfırların payı çıkar; sıfır grubu bağ düzeltmesine girmez (Cureton 1967)
zsplit n farkın tümü sıralanır pozitif sıralar + sıfır sıralarının yarısı n ile; sıfır grubu dâhil tüm bağlar

Neden sıfırları atmak tartışmalıdır?

Sıfır fark "değişim yok" demektir ve H_0'ı destekleyen bir gözlemdir. Wilcoxon'un özgün önerisi sıfırları atmaktır; bu, örneklemi küçültür ve kanıtı abartabilir. Pratt (1959) sıfırları sıralamada tutarak öteki farkların sıralarını yükseltir; böylece sıfırların varlığı istatistiğe yansır. zsplit sıfır sıralarını iki tarafa eşit dağıtır. Sıfır yoksa üçü aynıdır.

Koddaki tercih: Z ve r

Z satırı ve r, seçilen yön ve düzeltme ne olursa olsun iki yönlü, düzeltmesiz, bağ düzeltmeli normal yaklaşımla ayrıca hesaplanır (hypothesis.py:3236–3247) ve işareti T^+-T^- yönünde verilir (R coin::wilcoxsign_test ile aynı). Etki büyüklüğü

r=\frac{\lvert Z\rvert}{\sqrt{n'}}

paydada sıfırsız fark sayısını kullanır. Pratt ve zsplit'te Z sıfırları içeren n ile kurulur ama payda yine \sqrt{n'}'dür. Kimi kaynaklar \sqrt{n} (tüm çiftler) ya da \sqrt{2n} (tüm ölçümler) önerir (Fritz ve ark. 2012); karşılaştırmada paydayı yazın.

Sıra tablosu sıfır yöntemini izlemez

"Sıralar" tablosu (negatif/pozitif n, ortalama sıra, sıra toplamı) her zaman wilcox sıralarıyla yazılır (hypothesis.py:3226–3235). pratt ya da zsplit seçildiğinde testin T^+'sı tablodaki toplamla aynı değildir (bu veride tablo 496, Pratt T^+=620, zsplit T^+=625). Bu durumda tablonun altına testin kullandığı T^+'yı yazan bir not eklenir.

19.5.3 p yöntemi: otomatik, tam, asimptotik

Koddaki tercih

Otomatik scipy'nin kuralıdır ve n burada sıfırlar dâhil çift sayısıdır: n>50 ise asimptotik; n\le50 ve farklarda bağ ya da sıfır yoksa bağsız kesin dağılım; bağ ya da sıfır varsa ve n\le13 ise 2^n işaret ataması tam sayılarak permütasyon testi; aksi hâlde asimptotik.

Tam (exact) seçildiğinde bağ ya da sıfır varsa scipy'nin bağsız kesin dağılımı (istatistiği yuvarlayarak) yerine MerQur koşullu kesin dağılımı kurar: gözlenen sıralar sabit, 2^{n'} işaret ataması eşit olasılıklı; 2R_i tam sayılarına dönüştürülüp üretici fonksiyonla sayılır (_wil_cond_exact_p, hypothesis.py:836–848). İki yönlü p \lvert T^+-E\rvert'den büyük ya da eşit sapmaların olasılığıdır. Bu, R coin ile aynı tanımdır. Tablo çok büyükse (n'\cdot(\sum 2R_i+1)>5\times10^7) asimptotiğe dönülür ve uyarı yazılır.

19.5.4 Hodges–Lehmann pseudomedyanı ve güven aralığı

Walsh ortalamaları, sıfırsız farkların tüm i\le j çiftlerinin ortalamasıdır; sayıları n'(n'+1)/2'dir:

A_{ij}=\frac{d_i+d_j}{2}\ (i\le j),\qquad \hat\theta_{HL}=\operatorname{medyan}\{A_{ij}\}

GA testin ters çevrilmesiyle kurulur. Her aday kayma \theta için d_i-\theta hesaplanır, sıfır olanlar atılır (kalan sayı n_\theta), mutlak değerler yeniden sıralanır ve bağlar yeniden sayılır:

W(\theta)=\frac{T^+(\theta)-n_\theta(n_\theta+1)/4}{\sqrt{n_\theta(n_\theta+1)(2n_\theta+1)/24-\sum(t^3-t)/48}}

Sınırlar W(\theta)=\pm z_{1-\alpha/2}'nin kökleridir ve Walsh ortalamaları üzerinde ikili aramayla tam bulunur (_hl_w_one, hypothesis.py:879–893; arama 18.5.5'teki _hl_ci_inversion).

Koddaki tercih

Walsh kümesi, R wilcox.test gibi sıfırlar atılmış farklardan kurulur (hypothesis.py:3258–3260). Sıfırları Walsh kümesine katan tanımlar (kimi yazılım ve ders kitabı uygulamaları) biraz farklı sonuç verir. Pseudomedyan ek satırı da aynı kümeden hesaplanır. Ana sonuçtaki "medyan fark" ise ham a-b farklarının (sıfırlar dâhil) medyanıdır; bu veride 2, pseudomedyan 2,5'tir.

Neden test tersine çevirme?

HL GA, her aday kaymada bağlar ve sıfırlar yeniden sayılarak testin ters çevrilmesiyle kurulur; böylece GA ile test aynı kararı verir. "HL pseudomedyan" kutusunun ipucu ve çıktı "test tersine çevirme" yazar. Normal yaklaşıma dayalı kapalı biçimli tanım (K = round(M/2 − z·√Var(T⁺))) kaydırılmış veride bağları yeniden saymaz.

19.5.5 Eşli rank-biserial, simetri ve permütasyon

r_{rb}=\frac{T^+-T^-}{T^++T^-},\qquad \SH=\frac{\sqrt{n'(n'+1)(2n'+1)/6}}{n'(n'+1)/2}
  • r_{rb}: Kerby (2014) basit fark formülü; T^+ ve T^- toplamının oranı olarak her zaman [-1;1] içindedir. pratt ve zsplit'te Pratt sıralarıyla, wilcox'ta sıfırsız sıralarla hesaplanır; böylece r_{rb} ve "Permütasyon p: Kesin" satırı seçilen sıfır yöntemiyle aynı sıraları kullanır.
  • GA: \tanh(\operatorname{artanh}(r_{rb})\mp z\,\SH); r_{rb}=\pm1 ise \pm0{,}9999999'a kırpılır. effectsize::rank_biserial(paired = TRUE) SH'de tüm çiftleri kullanır; MerQur n' kullanır (bilinen tanım farkı).

Fark simetrisi satırı, farkların düzeltilmiş çarpıklığını G_1 ve standart hatasını verir:

\SH(G_1)=\sqrt{\frac{6n(n-1)}{(n-2)(n+1)(n+3)}},\qquad z=G_1/\SH(G_1)

Burada n tüm çiftlerdir (sıfırlar dâhil). \lvert z\rvert>1{,}96 simetri varsayımından sapma işaretidir.

Monte Carlo satırı her yinelemede n' işareti rastgele çeker (B=10000, tohum (seed) formdaki değer) ve \lvert T^+-E\rvert ölçütüyle, gözlenen değer kadar ya da daha uç yineleme sayısı b üzerinden p=(b+1)/(B+1) hesaplar; b/B oranının %99 kesin binom GA'sı yanına yazılır (hypothesis.py:1731–1746).

19.6 Elle hesap: Tıp verisinde sayısal yürüyüş

Ara değerler dogrulama/wilcoxon/elle_hesap.py ile, MerQur kodu çağrılmadan hesaplanmıştır.

Adım 1 — Farklar ve sıralar. d=\text{VAS\_before}-\text{VAS\_post}:

d 0 1 2 3 4
Sıklık 4 1 15 8 7
Kapladığı sıralar (wilcox) atılır 1 2–16 17–24 25–31
Orta sıra — 1 9 20,5 28

n=35, n_0=4, n'=31.

Adım 2 — T⁺ ve T⁻.

\begin{gathered}T^+=1(1)+15(9)+8(20{,}5)+7(28)=1+135+164+196=496\\[4pt]T^-=0,\qquad W=\min(496,\,0)=0\end{gathered}

496=31\cdot32/2: tüm sıralar pozitif taraftadır.

Adım 3 — Beklenen değer, varyans ve Z.

E(T^+)=\frac{31\cdot32}{4}=248,\qquad \operatorname{Var}=\frac{31\cdot32\cdot63}{24}-\frac{4200}{48}=2604-87{,}5=2516{,}5

\sum(t^3-t)=(15^3-15)+(8^3-8)+(7^3-7)=3360+504+336=4200; \sqrt{2516{,}5}=50{,}164728.

Z=\frac{496-248}{50{,}164728}=4{,}943713,\qquad p=2[1-\Phi(4{,}943713)]=7{,}6649\times10^{-7}

Süreklilik düzeltmeli: Z=(248-0{,}5)/50{,}164728=4{,}933745, p=8{,}0668\times10^{-7}. Sağ yönlü p=3{,}8324\times10^{-7}; sol yönlü p=0{,}9999996. Otomatik yöntem burada asimptotiktir: n=35\le50 ama bağ ve sıfır vardır ve n>13.

Adım 4 — Koşullu kesin p. 31 sıranın tümü pozitifken T^+ alabileceği en büyük değerdedir; 2^{31} işaret atamasından yalnız biri bu değeri verir:

p_{\text{sağ}}=\frac{1}{2^{31}}=4{,}6566\times10^{-10},\qquad p_{\text{çift}}=\frac{2}{2^{31}}=9{,}3132\times10^{-10}

Adım 5 — Etki büyüklükleri.

r=\frac{4{,}943713}{\sqrt{31}}=0{,}887917,\qquad r_{rb}=\frac{496-0}{496}=1

r_{rb}=1 olduğundan Fisher z GA'sı [0{,}9999998;\ 0{,}99999996]'ya çöker (kırpma sınırı); MerQur bunu [1{,}0000;\ 1{,}0000] yazar. Bu bir hesap hatası değil, r_{rb}=1 sınırında GA'nın anlamsızlaşmasıdır.

Adım 6 — Sıfır yöntemleri.

wilcox pratt zsplit
Sıfırların sıraları atılır 1–4 (2,5), sonra atılır 1–4 (2,5), yarısı T^+'ya
Fark 1/2/3/4 orta sırası 1 / 9 / 20,5 / 28 5 / 13 / 24,5 / 32 5 / 13 / 24,5 / 32
T^+ 496 620 625
E(T^+) 248 310 315
\operatorname{Var}(T^+) 2516,5 3632,5 3638,75
Z 4,943713 5,143502 5,139082
p 7{,}66\times10^{-7} 2{,}70\times10^{-7} 2{,}76\times10^{-7}
r=\lvert Z\rvert/\sqrt{31} 0,8879 0,9238 0,9230
Gösterilen W 0 0 5

Pratt varyansı: [35\cdot36\cdot71-4\cdot5\cdot9]/24-4200/48=3720-87{,}5=3632{,}5. zsplit'te sıfır grubu da bağ düzeltmesine girer: \sum(t^3-t)=4200+60=4260; [89460-2130]/24=3638{,}75.

Adım 7 — Hodges–Lehmann. 31 sıfırsız farktan 31\cdot32/2=496 Walsh ortalaması çıkar; değerleri 1 ile 4 arasında, 0,5 adımlıdır. Medyan (248. ve 249. değer) \hat\theta_{HL}=2{,}5. Ters çevirmede W(\theta), aday noktaların sağındaki aralıkta:

Aday \theta 1,5 2 2,5 3 3,5
W(\theta) 4,625 2,073 −0,458 −3,269 −4,386

Alt sınır, W\le1{,}96 olan ilk nokta: 2,5. Üst sınır, W\le-1{,}96 olan ilk nokta: 3. %95 GA [2{,}5;\ 3]. Kestirim alt sınıra eşittir; Walsh ortalamalarının yoğun bağlı olması (127 tanesi tam 2,5) bunu doğurur.

Adım 8 — Simetri. Farkların çarpıklığı G_1=-0{,}452634, \SH=0{,}397694, z=-1{,}138; simetriden belirgin sapma yoktur.

19.6.1 Doğrulama: MerQur, Python ve R

MerQur değerleri execute() sonucundan, round() bellekte etkisizleştirilerek alınmıştır (dogrulama/wilcoxon/merqur_calistir.py). R: 4.5.3, wilcox.test(paired = TRUE, exact = FALSE) (GA için correct = FALSE), coin::wilcoxsign_test (kesin dağılım; zero.method = "Wilcoxon" ve "Pratt"), effectsize::rank_biserial(paired = TRUE), e1071::skewness(type = 2). zsplit'in R karşılığı olmadığından R satırı formülle hesaplanmıştır. Rank-biserial GA'nın SH tanımı effectsize'dan farklı olduğundan R sütunu boştur.

Büyüklük MerQur Python (bağımsız) R 4.5.3 En büyük fark Durum
T^+ (pozitif sıra toplamı) 496 496 496 0,0e+00 ✓
T^- (negatif sıra toplamı) 0,000000 0,000000 — 0,0e+00 ✓
W=\min(T^+,T^-) (çift yönlü) 0,000000 0,000000 — 0,0e+00 ✓
Z (bağ düzeltmeli, düzeltmesiz) 4,943713 4,943713 4,943713 4,4e−15 ✓
p (çift yönlü, asimptotik) 7,6649·10−7 7,6649·10−7 7,6649·10−7 1,2e−21 ✓
p (süreklilik düzeltmeli) 8,0668·10−7 8,0668·10−7 8,0668·10−7 6,4e−22 ✓
p (sağ yönlü) 3,8324·10−7 3,8324·10−7 3,8324·10−7 5,8e−22 ✓
p (sol yönlü) 1,000000 1,000000 1,000000 4,4e−16 ✓
Kesin koşullu p (çift yönlü) 9,3132·10−10 9,3132·10−10 9,3132·10−10 4,1e−25 ✓
Kesin koşullu p (sağ yönlü) 4,6566·10−10 4,6566·10−10 4,6566·10−10 2,6e−25 ✓
Kesin permütasyon p (ek satır) 9,3132·10−10 9,3132·10−10 9,3132·10−10 4,1e−25 ✓
r=\lvert Z\rvert/\sqrt{n'} 0,887917 0,887917 0,887917 1,1e−16 ✓
Pratt Z 5,143502 5,143502 5,143502 8,9e−16 ✓
Pratt p 2,6966·10−7 2,6966·10−7 2,6966·10−7 6,4e−17 ✓
zsplit W 5 5 — 0,0e+00 ✓
zsplit Z 5,139082 5,139082 5,139082 8,9e−16 ✓
zsplit p 2,7608·10−7 2,7608·10−7 2,7608·10−7 4,8e−22 ✓
HL kestirimi (Walsh medyanı) 2,500000 2,500000 2,500000 0,0e+00 ✓
HL %95 GA alt 2,500000 2,500000 2,499961 3,9e−05 ✓ (R: 10−4)
HL %95 GA üst 3 3 3,000027 2,7e−05 ✓ (R: 10−4)
Eşli rank-biserial r 1 1 1 0,0e+00 ✓
Rank-biserial GA alt (Fisher z) 1,000000 1,000000 — 0,0e+00 ✓
Farkların çarpıklığı G_1 −0,452634 −0,452634 −0,452634 1,7e−16 ✓
Çarpıklığın SH'si 0,397694 0,397694 — 0,0e+00 ✓
Monte Carlo p (tohum 12345, B = 10000) 9,9990·10−5 9,9990·10−5 — 0,0e+00 ✓

Sonuç: 25 büyüklüğün tamamı ölçütü karşılar. HL GA sınırlarında R'nin farkı uniroot toleransındandır.

19.7 Çıktıyı okuma

Varsayılan ayarlarla sonuç metni:

Wilcoxon W = 0.0000, p < .001 ***. r = 0.8879. n (sıfırsız) = 31. H₀ REDDEDİLİR.

── Sıralar (fark = VAS_before − VAS_post) ──
    Negatif sıralar: n = 0, ort. sıra = 0.00, sıra toplamı = 0.00
    Pozitif sıralar: n = 31, ort. sıra = 16.00, sıra toplamı = 496.00
    Bağlar (fark = 0): 4   ·   Toplam: 35
    Z = 4.9437 (normal yaklaşım, bağ düzeltmeli, süreklilik düzeltmesiz)
    Hodges-Lehmann %95 GA (asimptotik) yöntemi: test tersine çevirme
APA: W = 0.00, Z = 4.94, p < .001, r = .89
Satır Ne yazar Nasıl yorumlanır
İlk satır W, p, r, n', karar Çift yönlüde W=\min(T^+,T^-); 0, tüm farkların aynı yönde olduğunu gösterir.
Sıralar tablosu Pozitif, negatif ve sıfır farkların sayısı ve sıraları Pozitif sıralar 1. ölçümün büyük olduğu hastalar: 31 hastada ağrı düştü.
Z İşaretli, düzeltmesiz Z Pozitif: 1. ölçüm (önce) büyük.
Künye: medyan fark GA HL GA Ağrıdaki düşüş %95 güvenle 2,5–3 puan.
Tablo: medyan Ölçümlerin ve ham farkın medyanı Ham fark medyanı 2; HL pseudomedyanı 2,5.
Uyarılar n'<10 (hypothesis.py:3203), "Tam" + bağ (3051), büyük tablo (3056), ulaşılamayan GA (3104) Bilgi amaçlıdır.

APA biçiminde rapor cümlesi:

Tedavi sonrasında ağrı skoru (Mdn = 4) tedavi öncesine göre (Mdn = 6) anlamlı düzeyde düştü; Wilcoxon işaretli sıra testi, T^+ = 496, T^- = 0, Z = 4{,}94, p < 0{,}001, r = 0{,}89 (n' = 31; 4 hastada değişim yoktu). Hodges–Lehmann kestirimiyle ortanca düşüş 2,5 puandı (%95 GA [2,5; 3,0]).

19.8 Uzman soruları

S1. Çıktıdaki W hangi istatistik?

İki yönlü testte \min(T^+,T^-), tek yönlüde T^+ (scipy kuralı). R wilcox.test'in V'si her zaman T^+'dır (bu veride 496). Karar ve p etkilenmez; raporda T^+ ve T^-'yi sıra tablosundan verin.

S2. Sıfır farklar nasıl ele alınıyor; hangisini seçmeliyim?

Varsayılan wilcox sıfırları atar (R wilcox.test). pratt sıfırları sıralamada tutar, sonra atar (R coin zero.method = "Pratt", coin'in varsayılanı). zsplit sıfır sıralarını iki tarafa böler. Bu veride Z 4,94 / 5,14 / 5,14'tür. Çok sayıda sıfır varsa Pratt daha tutarlıdır; hangi yöntemin seçildiği raporlanmalıdır.

S3. Bağlı veride kesin p nasıl hesaplanıyor?

"Tam" seçildiğinde ve bağ ya da sıfır varsa gözlenen orta sıralar sabit tutulup 2^{n'} işaret ataması tam sayılır (hypothesis.py:3206–3213). Bu veride p=2/2^{31}=9{,}31\times10^{-10}; R coin::wilcoxsign_test(distribution = "exact") ile aynıdır. scipy'nin method="exact"'ı bağlı veride istatistiği yuvarlayarak bağsız dağılımı kullanır; MerQur onu kullanmaz.

S4. Otomatik yöntem n = 10 ve bağlı veride ne yapar?

n (sıfırlar dâhil) \le13 ve bağ ya da sıfır varsa scipy 2^n işaret atamasını tam sayan bir permütasyon testi yapar; sonuç deterministiktir. n=14–50 arası bağlı veride asimptotiğe geçer. Bu sınır sıfırsız n' değil, toplam n üzerindendir.

S5. r = |Z|/√n' mi, √n mi, √(2n) mi?

MerQur \sqrt{n'} kullanır: sıfırsız fark sayısı (hypothesis.py:3241). Rosenthal tipi önerilerde N kimi zaman tüm gözlem sayısıdır (2n); bu veride \sqrt{70} ile r=0{,}59, \sqrt{35} ile 0{,}84, \sqrt{31} ile 0{,}89 çıkar. Hangi paydanın kullanıldığı raporda belirtilmelidir.

S6. HL GA'sı R ile neden birebir aynı değil?

R kökü uniroot ile yaklaşık bulur (2{,}49996; 3{,}00003); MerQur tam Walsh ortalamasını verir (2{,}5; 3). Her iki yöntem de sıfırları atılmış farklardan, her kaydırmada bağları yeniden sayarak düzeltmesiz W(\theta) kurar. İstenen düzeye ulaşılamayan küçük n''de R \alpha'yı büyütür, MerQur en dış Walsh ortalamalarını uyarıyla verir.

S7. Farklar simetrik değilse ne olur?

Test hâlâ geçerli bir "farklar sıfır çevresinde simetrik mi?" testidir, ama reddedilmesi medyan farkın sıfırdan farklı olduğunu kanıtlamaz; çarpıklık tek başına reddi doğurabilir. Simetri satırında \lvert z\rvert>1{,}96 ise medyan için İşaret Testi (Bölüm 23) daha uygun bir sorudur.

S8. Çok küçük n'de güven düzeyine ulaşılamazsa?

Örneğin 5 pozitif farkta iki yönlü en küçük kesin p=2/32=0{,}0625'tir; %95 HL GA'sı kurulamaz. MerQur en dış Walsh ortalamalarını verir ve "istenen %95 güven düzeyine ulaşılamıyor" uyarısı yazar (hypothesis.py:3263–3267); ayrıca n'<10 uyarısı çıkar.

19.9 Sık hatalar ve tuzaklar

  • W'yi T⁺ sanmak. Çift yönlüde W=\min(T^+,T^-)'dir; tek yönlü çalıştırmada aynı veri W=496 yazar.
  • Sıfır yöntemini raporlamamak. Sıfır sayısı yüksekse wilcox, pratt ve zsplit belirgin farklı p verir.
  • pratt/zsplit seçiliyken sıra tablosunu testin istatistiği sanmak. Tablo her zaman wilcox sıralarıyla yazılır.
  • Sıfır yöntemini raporlamamak. wilcox, pratt ve zsplit sıfır içeren veride farklı T^+ ve p verir (12 çiftlik bir örnekte zsplit ile 0,0352); "p yöntemi: Tam" ve "Permütasyon p: Kesin" satırları aynı sıraları kullandığından aynı değeri verir. Raporda seçilen sıfır yöntemi yazılmalıdır.
  • R ile karşılaştırırken süreklilik düzeltmesini unutmak. R wilcox.test varsayılanda düzeltmelidir; MerQur'da kutu kapalıdır.
  • Çarpık farklarda "medyan fark" demek. Wilcoxon pseudomedyanı (Walsh medyanı) kestirir; farklar simetrik değilse bu, farkların medyanından farklıdır (bu veride 2,5 ve 2).
  • Monte Carlo p'yi tohumsuz raporlamak. Çıktı satırı kullanılan tohumu ve B'yi yazar; raporda da belirtilmelidir.
  • r_{rb}=1 iken GA'yı yorumlamak. Fisher z GA'sı sınırda çöker; [1;1] bir belirsizlik ölçüsü değildir.

19.10 Kaynaklar

  • Bauer, D. F. (1972). Constructing confidence sets using rank statistics. Journal of the American Statistical Association, 67(339), 687–690. https://doi.org/10.1080/01621459.1972.10481279
  • Conover, W. J. (1999). Practical nonparametric statistics (3rd ed.). Wiley.
  • Cureton, E. E. (1967). The normal approximation to the signed-rank sampling distribution when zero differences are present. Journal of the American Statistical Association, 62(319), 1068–1069. https://doi.org/10.1080/01621459.1967.10500917
  • Fritz, C. O., Morris, P. E., & Richler, J. J. (2012). Effect size estimates: Current use, calculations, and interpretation. Journal of Experimental Psychology: General, 141(1), 2–18. https://doi.org/10.1037/a0024338
  • Hodges, J. L., & Lehmann, E. L. (1963). Estimates of location based on rank tests. The Annals of Mathematical Statistics, 34(2), 598–611. https://doi.org/10.1214/aoms/1177704172
  • Hollander, M., Wolfe, D. A., & Chicken, E. (2014). Nonparametric statistical methods (3rd ed.). Wiley.
  • Hothorn, T., Hornik, K., van de Wiel, M. A., & Zeileis, A. (2008). Implementing a class of permutation tests: The coin package. Journal of Statistical Software, 28(8), 1–23. https://doi.org/10.18637/jss.v028.i08
  • Kerby, D. S. (2014). The simple difference formula: An approach to teaching nonparametric correlation. Comprehensive Psychology, 3, 11.IT.3.1. https://doi.org/10.2466/11.IT.3.1
  • Pratt, J. W. (1959). Remarks on zeros and ties in the Wilcoxon signed rank procedures. Journal of the American Statistical Association, 54(287), 655–667. https://doi.org/10.1080/01621459.1959.10501526
  • Wilcoxon, F. (1945). Individual comparisons by ranking methods. Biometrics Bulletin, 1(6), 80–83. https://doi.org/10.2307/3001968