HABITUS 2.1.0
HABITUS Başvuru Kitabı
Ekranlar, parametreler ve sonuçlara etkileri
Seda ÖRÜCÜ & Ömer K. ÖRÜCÜ
Bölümler →PDF ↓Annemiz Nevin Örücü’nün anısına...
14.09.2025
Her ekranı ve her parametreyi anlatır: ne işe yaradığını, nasıl ayarlandığını ve sonucu nasıl etkilediğini. Her varsayılan ve davranış kaynak koddan çıkarılmış ve dosya:satır olarak belirtilmiştir. Her bölümde hakem ve jüri düzeyinde uzman soruları vardır.
- 1. Giriş ve iş akışıHABITUS, tür dağılım modellemesi (species distribution modelling, SDM) için yazılmış, kod yazmayı gerektirmeyen bir masaüstü programıdır. Bir türün bulunduğu yerlerin koordinatlarını (sunum kayıtları, CSV) ve aynı ızgaradaki…
- 2. Veri I: kayıtlar, katmanlar ve çalışma sınırı (① Data)① Data, iş akışının ilk ve zorunlu adımıdır. Tür kayıtlarını (varlık noktalarını), öngörücü raster katmanlarını ve isteğe bağlı bir çalışma sınırını okur; kayıtları ayıklar; ardından makine öğrenmesi modelleri için yalancı yokluk…
- 3. Veri II: arka plan, yalancı yokluk, erişilebilir alan ve seyreltme (① Data)Çoğu tür kaydı yalnız varlık bildirir: türün nerede görüldüğü bilinir, nerede bulunmadığı bilinmez. Bir modelin varlığı ayırt edebilmesi için ona "karşılaştırma" noktaları gerekir. HABITUS bu noktaları üç ayrı amaçla, üç ayrı…
- 4. Değişkenler (② Variables)② Variables, ① Data adımında yüklenen sürekli öngörücüler arasındaki çoklu doğrusallığı (collinearity: bir öngörücünün öteki öngörücülerin doğrusal bir bileşimine yakın olması) gösterir ve modele girecek değişkenleri seçtirir.…
- 5. Modeller I: algoritmalar ve ayarları (③ Models → Algorithm Settings)Algorithm Settings (algoritma ayarları) alt sekmesi, modellemenin "hangi yöntemle" sorusunu yanıtlar. Burada 18 algoritmadan hangilerinin çalıştırılacağı işaretlenir ve her birinin ayarları (hiperparametreleri) girilir.…
- 6. Modeller II: çapraz doğrulama, eşik, topluluk ve sonuçlar (③ Models)③ Models sekmesi, ② Variables adımında seçilen öngörücülerle seçilen algoritmaları kurar, her birini çapraz doğrulamayla (CV) sınar, tüm veriyle yeniden kurulan modelleri bugünkü iklim katmanlarına izdüşürür ve bunları bir…
- 7. Değerlendirme (④ Evaluation)④ Evaluation, ③ Models'ta kurulan modellerin başarımını grafik ve tablolarla gösterir. Yeni bir model kurmaz, veriyi yeniden bölmez: bütün eğri ve skorlar ③ Models çalıştırması sırasında kaydedilen kat dışı (out-of-fold, CV…
- 8. Gelecek senaryoları (⑤ Future Scenarios)⑤ Future Scenarios sekmesi, ③ Models'ta kurulan modelleri başka bir ortam katmanı yığınına uygular; buna projeksiyon (aktarım) denir. En yaygın kullanım, bugünkü iklimle kurulmuş modeli bir iklim modelinin (GCM, genel dolaşım…
- 9. Alan değişimi (⑥ Range Change)⑥ Range Change, iki ikili (0/1, yok/var) haritayı hücre hücre karşılaştırarak türün dağılım alanının nasıl değiştiğini sayar. Genellikle bugünkü topluluk haritası ile bir gelecek senaryosunun topluluk haritası karşılaştırılır;…
- 10. Bağımsız doğrulama (⑦ Validation)⑦ Validation, modelin ürettiği bir haritayı modelden bağımsız bir başvuru kaynağıyla karşılaştırır ve harita doğruluğunu ölçer. Başvuru kaynağı ya bir raster haritadır (uzman çizimi bir yayılış haritası, yayımlanmış bir dağılım…
- 11. Rapor, ODMAP ve çok türlü çalışma (⑧ Report)⑧ Report, oturumdaki bütün sonuçları tek bir HTML dosyasında toplar; ayrıca ODMAP raporlama protokolünü kısmen doldurur ve çok türlü bir kayıt dosyasında tamamlanan iş akışını öteki türler için yineler. Sekme ③ Models…
- 12. Harita, Yardım ve çıktı dosyaları (🗺 Map, ⓘ Help)Bu bölüm iş akışının dışında duran iki sekmeyi ve bütün iş akışının ortak konularını anlatır:
Kaynak kod atıfları HABITUS 2.1.0 içindir.