MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Kesin (exact) test ve kesin p-değeri

Kesin (exact) test ve kesin p-değerikavram

p değerini yaklaşık bir dağılım (normal, ki-kare) yerine test istatistiğinin sıfır hipotezi altındaki tam dağılımından hesaplayan test.

Birçok test, örneklem büyüdükçe test istatistiğinin normal ya da ki-kare dağılıma yaklaştığı gerçeğine dayanır (asimptotik yaklaşım). Küçük örneklemlerde, seyrek tablolarda ya da çok sayıda bağ olduğunda bu yaklaşım bozulabilir. Kesin test ise sıfır hipotezi doğruysa oluşabilecek tüm veri düzenlemelerini (ör. gözlemlerin gruplara tüm olası atanışlarını ya da sabit marjinallere sahip tüm tabloları) sayar ve gözlenenden en az onun kadar aşırı olanların toplam olasılığını p değeri olarak verir. Fisher kesin testi, binom testi ve kesin Mann-Whitney U dağılımı bilinen örneklerdir.

Kesin p değeri, ayrık dağılımlardan geldiği için genellikle tutucudur: gerçek birinci tip hata oranı α'nın altında kalabilir; orta-p değeri bu tutuculuğu azaltmak için kullanılır. Olası düzenleme sayısı çok büyüdüğünde hesap ağırlaşır; bu durumda rastgele örneklenen düzenlemelerle Monte Carlo p değeri hesaplanır. 'Kesin' sözcüğü testin varsayımsız olduğu anlamına gelmez; yalnızca p değerinin yaklaşıklık içermediğini anlatır.

Gündelik bir örnek

Bir kafede yeni tatlıyı deneyen 8 kişiden 7'si onu eskisine tercih ediyor. Eşit tercih (p₀ = 0,5) varsayımı altında 8 kişiden 7 ya da 8'inin yeni tatlıyı seçme olasılığı tam olarak hesaplanabilir: (8 + 1)/256 ≈ 0,035 (tek yönlü). Bu kadar küçük bir örneklemde normal yaklaşıma güvenmek yerine bu kesin olasılık kullanılır.

MerQur'da

Permütasyon testinde 'p hesabı' (Monte Carlo, Kesin, Otomatik), Mann-Whitney U testinde 'Hesaplama yöntemi' ve Wilcoxon testinde 'p yöntemi' (Otomatik, Tam, Asimptotik), ikisinde de 'Permütasyon p' (Kesin, Monte Carlo), koşu testinde 'Kesin p' onay kutusu olarak bulunur. Ki-kare bağımsızlık ve uyum iyiliği testlerinde 'Kesin / Monte Carlo p', McNemar'da 'Kesin (binom)' yöntemi, Cochran-Mantel-Haenszel'de 'Kesin koşullu test', Cochran Q'da kesin (permütasyon) p, MR çapraz tablolarda Fisher kesin testi, çapraz tabloda Monte Carlo p, Mann-Kendall testinde kesin p seçilebilir; binom, işaret ve Fisher kesin testleri doğrudan kesin dağılıma dayanır.

Bu kavramın geçtiği analizler

Permütasyon TestiMann-Whitney U TestiWilcoxon İşaretli Sıralar TestiBinom Testiİşaret TestiKoşu TestiKi-Kare Bağımsızlık TestiKi-Kare Uyum İyiliğiFisher Kesin TestiMcNemar TestiCochran-Mantel-HaenszelÇapraz TabloMR Frekans AnaliziMR × Kategorik Çapraz TabloMR × MR Çapraz TabloCochran Q TestiKorelasyon AnaliziKarışıklık Matrisi MetrikleriMann-Kendall + Sen EğimiYaş Standardizasyonu ve SMR

İlgili kavramlar

Asimptotik (normal) yaklaşımMonte Carlo p-değeriOrta-p (mid-p) değeri