MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Çarpıklık

Çarpıklıkkavram

Bir dağılımın ortalaması çevresinde simetrik olup olmadığını ve kuyruğunun hangi yöne uzandığını gösteren ölçü.

Çarpıklık, ortalamadan sapmaların küplerinin ortalamasının standart sapmanın küpüne bölünmesiyle hesaplanır (g₁ = m₃ / m₂^(3/2)); yazılımlar genellikle küçük örneklem için düzeltilmiş G₁ sürümünü verir. Simetrik bir dağılımda değer sıfıra yakındır. Pozitif (sağa) çarpıklıkta uzun kuyruk büyük değerlere doğru uzanır ve ortalama genellikle medyandan büyüktür (gelir, bekleme süresi gibi). Negatif (sola) çarpıklıkta kuyruk küçük değerlere uzanır (kolay bir sınavdaki puanlar gibi).

Çarpıklığın standart hatasına bölünmesiyle elde edilen z değeri normal dağılımdan sapmanın kaba bir göstergesidir; ancak büyük örneklemde küçük sapmalar bile 'anlamlı' çıkar, bu yüzden |G₁| büyüklüğü ve grafikler birlikte yorumlanmalıdır. Çarpıklık birkaç uç değerden çok etkilenir. Basıklık ile karıştırılmamalıdır: çarpıklık asimetriyi, basıklık kuyrukların ağırlığını anlatır. Belirgin sağa çarpıklıkta logaritma ya da karekök dönüşümü dağılımı simetrikleştirebilir.

Gündelik bir örnek

Bir şehirdeki 1000 çalışanın maaşına bakıldığında çoğu 25-40 bin TL aralığında, ama birkaç yönetici 300 bin TL'nin üzerinde kazanıyor. Ortalama maaş 42 bin TL, medyan 33 bin TL çıkıyor ve çarpıklık 3,1 gibi yüksek bir pozitif değer alıyor. Bu durumda 'tipik çalışanı' anlatmak için medyan daha uygun olur.

MerQur'da

Tanımlayıcı istatistiklerde 'SES / SEK' onay kutusu çarpıklık ve basıklığın standart hatalarını ve z değerlerini verir; Wilcoxon işaretli sıralar testinde 'Fark simetrisi' onay kutusu farkların çarpıklığını (G1), SE'sini ve z'sini raporlar. t-testleri, tek yönlü ve tekrarlı ölçümler ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Friedman testlerinin betimsel çıktılarında düzeltilmiş çarpıklık (G1) verilir; MANOVA, korelasyon analizi, kanonik korelasyon, doğrulayıcı faktör analizi ve yol analizi Mardia çok değişkenli çarpıklık testini, Bland-Altman ve Likert analizleri farkların ya da maddelerin çarpıklığını raporlar.

Bu kavramın geçtiği analizler

Tanımlayıcı İstatistiklerTek Örneklem t-TestiBağımsız Örneklem t-TestiEşleştirilmiş t-TestiTek Yönlü ANOVATekrarlı Ölçümler ANOVAMANOVAMann-Whitney U TestiWilcoxon İşaretli Sıralar TestiKruskal-Wallis TestiFriedman TestiKorelasyon AnaliziBland-Altman Uyum AnaliziKanonik KorelasyonLikert Ölçek AnaliziDoğrulayıcı Faktör AnaliziYol AnaliziÜstel Düzleme

İlgili kavramlar

BasıklıkNormallik varsayımı