İstatistik Sözlüğü → Basıklık
Basıklıkkavram
Bir dağılımın kuyruklarının normal dağılıma göre ne kadar ağır ya da hafif olduğunu gösteren, dördüncü standart momente dayalı şekil ölçüsü.
Basıklık, standartlaştırılmış değerlerin dördüncü kuvvetlerinin ortalamasıdır; normal dağılımda bu değer 3'tür. Yazılımların çoğu 3'ü çıkararak fazla basıklığı (excess kurtosis) verir: normal dağılımda 0, ağır kuyruklu (leptokurtik) dağılımlarda pozitif, hafif kuyruklu (platikurtik) dağılımlarda negatiftir. Adındaki 'sivrilik' çağrışımına rağmen asıl ölçtüğü şey tepenin biçimi değil, uç değerlerin ne sık görüldüğüdür.
Örneklem basıklığı birkaç uç değerden çok etkilenir ve küçük örneklemlerde kararsızdır; bu yüzden tek başına normallik kararı için kullanılmamalı, standart hatası ve grafiklerle birlikte değerlendirilmelidir. Ağır kuyruklar ortalama ve varyans temelli testlerin gücünü düşürebilir. Çarpıklıkla birlikte D'Agostino K² ve Jarque-Bera gibi normallik testlerinin temelini oluşturur.
Gündelik bir örnek
İki otobüs hattının gecikme süreleri karşılaştırılıyor. İki hatta da ortalama gecikme 5 dakika ve standart sapma aynı. Ancak birinci hatta gecikmeler hep 3 ile 7 dakika arasında kalırken ikinci hatta çoğu gün neredeyse hiç gecikme yok, arada bir de 25 dakikalık gecikmeler oluyor. İkinci hattın basıklığı belirgin biçimde yüksektir.
MerQur'da
Tanımlayıcı İstatistiklerde ve Likert Ölçek Analizinde dağılım şekli ölçüsü olarak (G2) standart hatasıyla birlikte; t-testleri, ANOVA'lar ve parametrik olmayan testlerin betimsel tablolarında; MANOVA, Korelasyon Analizi, Kanonik Korelasyon, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Yol Analizinde Mardia çok değişkenli basıklık testi olarak geçer.
Bu kavramın geçtiği analizler
Tanımlayıcı İstatistiklerTek Örneklem t-TestiBağımsız Örneklem t-TestiEşleştirilmiş t-TestiTek Yönlü ANOVATekrarlı Ölçümler ANOVAMANOVAMann-Whitney U TestiWilcoxon İşaretli Sıralar TestiKruskal-Wallis TestiFriedman TestiKorelasyon AnaliziBland-Altman Uyum AnaliziKanonik KorelasyonLikert Ölçek AnaliziDoğrulayıcı Faktör AnaliziYol Analizi