İstatistik Sözlüğü → Kovaryat (ortak değişken)
Kovaryat (ortak değişken)kavram
Asıl ilgi konusu olmayan ama bağımlı değişkeni etkilediği için modele eklenen, genellikle sürekli bir değişken; etkisi istatistiksel olarak denetlenir.
Kovaryat modele eklendiğinde, bağımlı değişkendeki değişkenliğin bir kısmı bu değişkenle açıklanır ve geriye kalan hata varyansı küçülür. Böylece asıl ilgilenilen faktörün etkisi daha kesin tahmin edilir ve testin gücü artar. ANCOVA'da grup ortalamaları, tüm grupların kovaryat bakımından aynı değerde (genellikle genel ortalamada) olduğu varsayılarak düzeltilir; bu düzeltilmiş ortalamalara kestirilmiş marjinal ortalama denir.
Kovaryat analizi bazı varsayımlara dayanır: kovaryat ile bağımlı değişken arasındaki ilişki doğrusal olmalı ve eğim tüm gruplarda aynı olmalıdır (regresyon eğimlerinin homojenliği). Kovaryat, faktörün kendisinden etkilenmemelidir; tedaviden sonra ölçülen ve tedaviden etkilenen bir değişkeni kovaryat yapmak etkiyi yanlış tahmin ettirir. Gözlemsel çalışmalarda kovaryat eklemek karıştırıcı değişkenleri kısmen denetler, ama ölçülmemiş karıştırıcıları gideremez ve nedensellik kanıtı sağlamaz.
Gündelik bir örnek
İki farklı ders kitabının matematik başarısına etkisini karşılaştırıyorsunuz, ama sınıflardan biri dönem başında zaten daha iyiydi. Dönem başı sınav puanını kovaryat olarak eklemek, iki sınıfı 'aynı başlangıç noktasındaymış gibi' karşılaştırmanızı sağlar. Böylece dönem sonu farkının ne kadarının ders kitabından, ne kadarının başlangıçtaki farktan kaynaklandığı ayrılabilir.
MerQur'da
İki Yönlü ANOVA'da 'Kovaryatlar', Farkların Farkında 'Ortak değişkenler', İç İçe ve Çapraz Karma Modellerde REML modeline eklenen kovaryat olarak girilir; ANCOVA'da 'Kovaryat kontrolleri' ek çıktısı varsayımları denetler, Gizil Sınıf Analizinde kovaryatlar sınıf üyeliğini yordar. Tekrarlı ölçümler ve karma desen ANOVA, MANOVA, multinomial ve ordinal regresyon, Doğrusal Karma Model, Eğilim Skoru Analizi ve GWR'de de kullanılır.
Bu kavramın geçtiği analizler
İki Yönlü ANOVATekrarlı Ölçümler ANOVAKarma Desen ANOVA, Split-PlotMANOVAANCOVAMultinomial Lojistik RegresyonOrdinalDoğrusal Karma Modelİç İçe Karma ModelÇapraz Karma ModelEğilim Skoru AnaliziFarkların FarkıGizil Sınıf AnaliziVaryans Bileşenleri AnaliziBayesci ANOVAGWRAracılık AnaliziCox Regresyonu (Orantılı Tehlikeler Modeli)Parametrik SağkalımRekabet Eden RisklerZamana Bağlı Cox RegresyonuAralık Sansürlü SağkalımKüme-Sağlam Cox (Marjinal ve Frailty Modeli)Yanıt Yüzeyi RegresyonuVariogram + Kriging
İlgili kavramlar
Regresyon eğimlerinin homojenliğiTahmini marjinal ortalamalar (EMM)Kareler toplamı tipleri (Tip I, II, III)