İstatistik Sözlüğü → Bağlı değerler ve sıfır farklar (sıra testleri)
Bağlı değerler ve sıfır farklar (sıra testleri)kavram
Sıralamaya dayalı testlerde aynı değeri alan gözlemler (bağlar) ve eşleştirilmiş verilerde farkı tam sıfır olan çiftler; her ikisi de test istatistiğinin özel olarak işlenmesini gerektirir.
Mann-Whitney, Kruskal-Wallis, Wilcoxon ve Spearman gibi sıra testleri veriyi sıralara çevirir. İki ya da daha fazla gözlem aynı değeri aldığında bunlara, kapladıkları sıraların ortalaması verilir (ör. 4. ve 5. sıradaki iki eşit değerin her biri 4,5 alır). Bağlar sıraların varyansını küçülttüğü için test istatistiğinin varyansı bir bağ düzeltmesiyle yeniden hesaplanır; aksi halde p-değeri gereğinden büyük çıkar. Çok sayıda bağ varken (ör. 5 dereceli Likert maddeleri) kesin p-değeri tabloları geçerliliğini yitirir ve normal yaklaşım ya da permütasyon kullanılır.
Wilcoxon işaretli sıralar testinde ayrıca sıfır farklar sorunu vardır: önce ve sonra ölçümü aynı olan çiftin işareti yoktur. Klasik Wilcoxon yaklaşımı bu çiftleri atar ve n'yi azaltır; Pratt (1959) yöntemi sıfırları sıralamaya katar, ama sıralarını istatistiğe eklemez; 'zsplit' yaklaşımı sıfırların sıralarını pozitif ve negatif toplamlar arasında yarı yarıya paylaştırır. Sıfır farkların sayısı fazlaysa üç yöntem farklı sonuç verebilir; seçilen yöntem raporda belirtilmelidir. İşaret testi de sıfır farkları genellikle analizden çıkarır.
Gündelik bir örnek
Bir öğretmen, 30 öğrencinin bir eğitimden önce ve sonra verdiği 1-5 arası memnuniyet puanlarını karşılaştırıyor. On öğrencinin puanı hiç değişmemiş (sıfır fark) ve değişenlerin çoğu da yalnızca 1 ya da 2 puan farklı (çok sayıda bağ). Bu on öğrencinin atılması ya da sıralamaya katılması sonucu etkileyebileceği için hangi yöntemin seçildiği belirtilmelidir.
MerQur'da
Wilcoxon İşaretli Sıralar Testinde 'Sıfır farklar (wilcox, pratt, zsplit)' parametresiyle seçilir. Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Friedman, İşaret ve Koşu testleri, Korelasyon Analizi (Kendall τ-b), Mann-Kendall testi ve Çok Boyutlu Ölçekleme gibi analizlerde bağ düzeltmeleri uygulanır; Cox regresyonu, Zamana Bağlı Cox, Rekabet Eden Riskler, Survey-PHREG ve Küme-Sağlam Cox'ta aynı anda gerçekleşen olaylar için 'Bağ yöntemi' seçilir (Efron, Breslow; Cox ve Zamana Bağlı Cox'ta ayrıca Kesin).
Bu kavramın geçtiği analizler
Mann-Whitney U TestiWilcoxon İşaretli Sıralar TestiKruskal-Wallis TestiFriedman Testiİşaret TestiKoşu TestiKorelasyon AnaliziÇok Boyutlu ÖlçeklemeKoşullu LojitCox Regresyonu (Orantılı Tehlikeler Modeli)Rekabet Eden RisklerZamana Bağlı Cox RegresyonuSurvey-PHREGKüme-Sağlam Cox (Marjinal ve Frailty Modeli)Mann-Kendall + Sen EğimiLOESS