Mimarlıkta Ütopya: 21. Yüzyıldaki Kavramsal Tasarımlarda Mobilite
DOI:
https://doi.org/10.53463/inda.20250361Anahtar Kelimeler:
Mimari ütopya- mobilite- sürdürülebilirlik- teknolojik entegrasyon- modüler yaşam alanlarıÖz
Mimarlık literatüründe ütopya kavramı genellikle sabit kentsel formlarla ilişkilendirilse de 21. yüzyılın ekolojik ve demografik krizleri yerleşik olma halini sorunsallaştırmaktadır. Bu çalışma, kavramsal mimari projelerin mobiliteyi küresel krizlere karşı nasıl bir mekânsal çözüm aracı olarak yeniden tanımladığını incelemektedir. Nitel bir araştırma yaklaşımıyla yer altı, deniz, gökyüzü ve uzayda konumlanabilecek mobil yerleşim alanları ele alınmıştır. Örnekler üzerinden teknolojik entegrasyonun yaşam döngüsüne etkisi, modülerliğin esneklik potansiyeli ve tasarımın çevresel bağlamla ilişkisi analiz edilmiştir. Bulgular, bu tasarımların sürdürülebilirlik, modülerlik ve teknolojik entegrasyona odaklanarak iklim krizi, kaynak tükenmesi ve nüfus artışına çözüm önerileri sunduğunu göstermektedir. Mobilite kavramı hem işlevsel hem de yaşamsal bir çözüm aracı olarak öne çıkarken, incelenen tasarımların gelecekteki mimari projelere ışık tutacağı öngörülmektedir.
İndirmeler
Referanslar
Akkoyunlu Ertan, K. (2012). Ütopya tasarımlarında kent. İdealkent, 3(5), 38–67. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/idealkent/issue/36638/417085
BIG. (t.y.). OCEANIX CITY. Erişim adresi: https://big.dk/projects/oceanix-city-6399
Bilgiç, B. (2016, 22 Temmuz). Makoko yüzen okulu. Arkitera. Erişim adresi: https://www.arkitera.com/proje/makoko-yuzen-okulu/
Bunker Arquitectura. (t.y.). The Earthscraper. Erişim adresi: https://www.bunkerarquitectura.com/the-earthscraper
Duman Yüksel, Ü. (2012). Antikçağdan günümüze kent ütopyaları. İdealkent, 5, 8–37. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/idealkent/issue/36638/417084
Epstein, P. (Yönetmen). (2015, 10 Kasım). Fire on the Mir (Sezon 1, Bölüm 1) [TV programı bölümü]. Secret Space Escapes içinde.
Fairs, M. (2019, 4 Nisan). BIG and MIT unveil concept for floating cities at United Nations. Dezeen. Erişim adresi: https://www.dezeen.com/2019/04/04/oceanix-city-floating-big-mit-united-nations/
Glukhovsky, D. (2005). Metro 2033 (1st ed.). Moscow: Eksmo.
Inocente, D., Koop, C., Petrov, G. I., Hoffman, J. A., Sumini, V., Makaya, A., Arnhof, M., Lakk, H., Lamaze, B., Cowley, A., Binns, D., Landgraf, B., Messina, P. ve Haigneré, C. (2019, Ekim). Master planning and space architecture for a Moon Village. 70th International Astronautical Congress (IAC) te sunulan bildiri, Washington, DC, ABD. Erişim adresi: https://www.som.com/wp-content/uploads/2021/07/20191213_som_research_iac_paper.pdf
Judd, E. (2022, Mart). HAVOC: High Altitude Venus Operational Concept. NASA. Erişim adresi: https://sacd.larc.nasa.gov/smab/havoc/
Kuklin, B. (1977). Housing and technology: The mobile home experience. Tennessee Law Review, 44, 765–844. Erişim adresi: https://brooklynworks.brooklaw.edu/faculty/152/
McDowell, J. (2025, 8 Nisan). Jonathan’s Space Report: Satellite and debris statistics. Planet4589.org. Erişim adresi: https://planet4589.org/space/stats/active.html
Moon Village. (2020, Eylül). CDF Study Report: CDF-202(A) – Issue 1.1. Erişim adresi: https://www.som.com/research/moon-village/
NASA. (t.y.). Venus. NASA Science. Erişim adresi: https://science.nasa.gov/venus/
NASA. (2024). Artemis. Erişim adresi: https://www.nasa.gov/humans-in-space/artemis/
Newcott, B. (2021, 22 Mart). Collision on Russian space station Mir almost ended in tragedy. National Geographic. Erişim adresi: https://www.nationalgeographic.com/history/article/collision-russian-space-station-mir-almost-ended-tragedy
Özlav, E. (2022, 23 Eylül). Uzay istasyonlarının dünü, bugünü, geleceği. Kurious. Erişim adresi: https://kurious.ku.edu.tr/uzay-istasyonlarinin-dunu-bugunu-gelecegi/
Sands, L. (2022, 25 Şubat). Ukraine conflict: Kyiv residents shelter in metro stations. BBC News. Erişim adresi: https://www.bbc.com/news/world-europe-60522450
Sekman, A. (2017). Kentsel formların ütopya ve distopya kavramları bağlamında irdelenmesi. Toplum ve Demokrasi, 11(23), 103–120. Erişim adresi: https://www.academia.edu/29441890
Shanaz. (2023, 14 Nisan). What are 'Earthscrapers'? Detailed guide. Novatr. Erişim adresi: https://www.novatr.com/blog/what-are-earthscrapers-detailed-guide-2023
Shearer, H. ve Burton, P. (2018). Towards a typology of tiny houses. Housing, Theory and Society, 36(3), 298–318. https://doi.org/10.1080/14036096.2018.1487879
Skidmore, Owings ve Merrill. (2024, 15 Nisan). Moon Village. Erişim adresi: https://www.som.com/news/moon-village-xiamen-copy/
Skidmore, Owings ve Merrill. (t.y.). Moon Village research. Erişim adresi: https://www.som.com/research/moon-village/
Space Crew Team. (2024, 8 Mart). Future space stations. Space Crew. Erişim adresi: https://spacecrew.com/blog/future-space-stations
Şahin, O. E. (2023). Modern ütopyacı düşünürlerin ideal kent arayışları. Akademik İzdüşüm Dergisi, 8(2), 465–494. https://doi.org/s.469
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (t.y.). İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2024, https://muze.gov.tr/muze-detay?DistId=DKY&SectionId=DKY01
The Planetary Society. (t.y.). Every Venus mission ever. Erişim adresi: https://www.planetary.org/space-missions/every-venus-mission
Tsymbalova, T., Kharlan, O. ve Shulha, H. (2024). Typological analysis of mobile housing technology in the context of the problem of energy saving. E3S Web of Conferences, 534, 01023. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202453401023
UN-Habitat. (2022, 27 Nisan). UN-Habitat and partners unveil OCEANIX Busan, the world’s first prototype floating city. UN-Habitat. Erişim adresi: https://unhabitat.org/news/27-apr-2022/un-habitat-and-partners-unveil-oceanix-busan-the-worlds-first-prototype-floating
United Nations General Assembly. (2024, 25 Eylül). Addressing the existential threats posed by sea-level rise: High-level plenary meeting. Erişim adresi: https://www.un.org/pga/78/high-level-meeting-on-sea-level-rise/
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of Interior Design and Academy
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.
