MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Odds oranı (OR)

Odds oranı (OR)kavram

Bir olayın bir gruptaki odds'unun (olma olasılığının olmama olasılığına oranı) başka bir gruptaki odds'una oranı.

Olasılığı p olan bir olayın odds'u p/(1 - p)'dir; p = 0,20 ise odds 0,25'tir (1'e 4). 2x2 tabloda hücreler a, b, c, d ise OR = (a·d)/(b·c) olur. OR = 1 ilişki olmadığını, OR > 1 olayın birinci grupta daha olası olduğunu, OR < 1 daha az olası olduğunu gösterir. Güven aralığı genellikle log ölçeğinde kurulur (Woolf yöntemi: SE = √(1/a + 1/b + 1/c + 1/d)); bir hücre sıfırsa her hücreye 0,5 eklenir (Haldane-Anscombe düzeltmesi). Lojistik regresyonda katsayının üsteli, exp(B), diğer değişkenler sabitken o öngörücünün OR'sidir.

OR sık sık göreli risk (RR) gibi yorumlanır; ancak olay sık olduğunda (yaklaşık %10'un üzerinde) OR, RR'den belirgin biçimde uzaklaşır ve etkiyi abartılı gösterir. OR'nin üstünlüğü vaka-kontrol desenlerinde de kestirilebilmesi ve sonucun hangi kategorinin 'olay' sayıldığından bağımsız olarak simetrik olmasıdır. Eşleştirilmiş veride (McNemar) koşullu OR = b/c yalnız uyumsuz çiftlerden hesaplanır; tabakalı veride ortak OR Mantel-Haenszel yöntemiyle birleştirilir.

Gündelik bir örnek

Bir kampta yemekten sonra 100 kişiden tavuk yiyen 40 kişinin 20'si, yemeyen 60 kişinin 6'sı hastalanıyor. Tavuk yiyenlerde odds 20/20 = 1, yemeyenlerde 6/54 ≈ 0,11; OR = 9 bulunur. Oysa riskler %50 ve %10'dur, yani göreli risk 5'tir; olay sık olduğu için OR, RR'den çok daha büyük görünür.

MerQur'da

Ki-kare bağımsızlık testi, Fisher kesin testi, çapraz tablo, Cochran-Mantel-Haenszel, etki büyüklüğü hesaplayıcısı, meta-analiz ve lojistik, multinomial, ordinal ve koşullu lojit regresyonlarında temel çıktılardandır. McNemar testinde 'Koşullu OR GA', MR × MR çapraz tabloda 'Hücre ilişki ölçüleri' ve ağırlıklı frekansta '2x2 tabloda odds oranı / risk oranı' seçenekleri olarak bulunur; GEE logit bağlantıda OR tablosu, karışıklık matrisi metrikleri tanısal odds oranı (DOR) verir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Ki-Kare Bağımsızlık TestiFisher Kesin TestiMcNemar TestiCochran-Mantel-HaenszelÇapraz TabloMR × MR Çapraz TabloEtki Büyüklüğü HesaplayıcıMeta-AnalizLojistik RegresyonMultinomial Lojistik RegresyonOrdinalGenelleştirilmiş Tahmin DenklemleriKarışıklık Matrisi MetrikleriAğırlıklı FrekansAğırlıklı Lojistik RegresyonKoşullu Lojit

İlgili kavramlar

Göreli risk (RR) ve risk farkı (RD)Mantel-Haenszel ortak odds oranıHaldane-Anscombe (sıfır hücre) düzeltmesi