MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Kriging (basit, sıradan, evrensel, blok)

Kriging (basit, sıradan, evrensel, blok)kavram

Ölçüm yapılmamış konumlardaki değeri, komşu ölçümlerin variogramla belirlenen uzamsal ilişkisine dayanan ağırlıklı ortalamasıyla tahmin eden ve tahminin belirsizliğini de veren uzamsal enterpolasyon yöntemi.

Kriging ağırlıkları, tahmin hatasının varyansını en küçük yapacak ve tahmini yansız tutacak biçimde variogram modelinden hesaplanır; bu yüzden en iyi doğrusal yansız kestirici (BLUP) olarak anılır. Ters uzaklık ağırlıklandırmasından farkı, ağırlıkların yalnızca uzaklığa değil, verinin gerçek uzamsal ilişki yapısına ve ölçüm noktalarının birbirine göre kümelenmesine bağlı olmasıdır. Her tahmin noktası için bir kriging varyansı da elde edilir ve belirsizlik haritası çizilebilir.

Basit kriging ortalamanın bilindiğini varsayar; sıradan kriging bilinmeyen ama bölgede sabit bir ortalama kestirir ve en yaygın türdür; evrensel kriging ortalamanın koordinatlara ya da bir kovaryata bağlı bir eğilim izlemesine izin verir. Blok kriging nokta yerine bir alanın ortalamasını tahmin eder ve daha küçük tahmin varyansı verir. Sonuçların kalitesi büyük ölçüde variogram modelinin doğruluğuna bağlıdır; çapraz geçerleme (bire-bir dışarıda bırakma) ile değerlendirilmelidir. KDE ve hexbin haritaları ise bir değeri değil, noktaların yoğunluğunu gösterir; kriging'den bu yönüyle ayrılır.

Gündelik bir örnek

Bir tarlada 40 noktadan toprak örneği alınıp azot düzeyi ölçülüyor. Kriging, ölçüm yapılmayan her noktadaki azot düzeyini yakındaki örneklerden, yakınlığın gerçekten ne kadar benzerlik getirdiğini variogramdan öğrenerek tahmin ediyor. Ölçüm noktalarından uzak kalan köşelerde ise tahminin belirsizliği haritada belirgin biçimde büyük görünüyor.

MerQur'da

Variogram + Kriging analizinde 'Kriging türü' (Sıradan, Basit, Evrensel), 'SK ortalaması, UK trendi ve Kovaryat', 'Blok boyutu' ve 'Komşu sayısı (nmax)' seçenekleri.

Bu kavramın geçtiği analizler

KDE Yoğunluk HaritasıHexbin HaritasıVariogram + Kriging

İlgili kavramlar

Variogram (yarı-variogram)Ters uzaklık ağırlıklandırması (IDW)Nugget, eşik (sill) ve menzil (range)