İstatistik Sözlüğü → Beyaz gürültü
Beyaz gürültükavram
Ortalaması sabit (genellikle sıfır), varyansı sabit ve farklı zamanlardaki değerleri birbiriyle ilişkisiz olan zaman serisi; öngörülebilir hiçbir yapı taşımayan saf rastlantısallık.
Beyaz gürültüde her gecikmedeki otokorelasyon sıfırdır ve spektrumu tüm frekanslarda düzdür; adını, tüm frekansları eşit oranda içeren beyaz ışıktan alır. Bu yüzden geçmiş değerler gelecek değerler hakkında doğrusal bir bilgi vermez. İyi kurulmuş bir zaman serisi modelinin artıklarının beyaz gürültü olması beklenir; artıklarda otokorelasyon kalmışsa model serideki yapının bir kısmını yakalayamamıştır.
Sınamada Ljung-Box gibi otokorelasyon testleri ya da periodogram tabanlı testler (ör. birikimli periodogramın düz çizgiden sapması) kullanılır. İlişkisizlik bağımsızlıkla aynı şey değildir: değerler ilişkisiz olup yine de bağımlı olabilir, örneğin varyansı zamanla kümelenen finansal getirilerde. Yalnızca normal dağılan beyaz gürültüde ilişkisizlik bağımsızlık anlamına gelir. Beyaz gürültü normal dağılmak zorunda da değildir.
Gündelik bir örnek
Bir kumarhanede adil bir zarın art arda atışlarından elde edilen sayılar, ortalamasından sapmaları açısından beyaz gürültüye örnektir: önceki atış 6 geldi diye sonraki atışın büyük ya da küçük gelme eğilimi yoktur. Bir satış serisinin modelinden kalan artıklar da böyle davranıyorsa, model serideki öngörülebilir yapının tümünü yakalamış demektir.
MerQur'da
Zaman Serisi analizinde 'Spektral ek çıktılar: Beyaz gürültü testi' serinin beyaz gürültü olup olmadığını periodogram üzerinden sınar.
Bu kavramın geçtiği analizler
İlgili kavramlar
Ljung-Box (portmanteau) testiPeriodogram ve spektral yoğunluk