MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Basit etkiler

Basit etkilerkavram

Bir faktörün etkisinin, diğer faktörün her düzeyinde ayrı ayrı sınanması; etkileşimi çözümlemenin temel yolu.

İki faktörlü bir desende etkileşim anlamlıysa, bir faktörün ana etkisi tek başına yanıltıcı olabilir; çünkü etki diğer faktörün düzeyine göre değişir. Basit etki analizinde veri diğer faktörün düzeylerine göre 'dilimlenir' ve her dilimde ilgilenilen faktörün etkisi F testiyle sınanır. Genellikle tam modelin hata kareler ortalaması kullanılır; anlamlı dilimlerde ikili karşılaştırmalar yapılır ve çoklu test için düzeltilir.

Basit etkiler etkileşimin kendisini sınamaz: bir dilimde etkinin anlamlı, diğerinde anlamsız çıkması iki etkinin birbirinden farklı olduğunu kanıtlamaz; bunun testi etkileşim terimidir. Bu yüzden basit etkiler genellikle anlamlı bir etkileşimin ardından, deseni betimlemek için yorumlanır.

Gündelik bir örnek

Bir okulda iki öğretim yöntemi (klasik, etkileşimli) kız ve erkek öğrencilerde karşılaştırılıyor ve yöntem × cinsiyet etkileşimi anlamlı çıkıyor. Basit etkiler, etkileşimli yöntemin kızlarda ortalamayı 12 puan, erkeklerde ise yalnızca 2 puan artırdığını; farkın kızlarda anlamlı, erkeklerde anlamsız olduğunu gösteriyor.

MerQur'da

İki Yönlü ANOVA'da 'Basit etkiler' seçeneği (1. faktör 2. faktörün her düzeyinde, tersi ya da her ikisi); Tekrarlı Ölçümler ANOVA'nın çok faktörlü yolunda 'Basit etkiler ve ikili karşılaştırmalar'; Karma Desen ANOVA'da 'Basit etkiler ve ikili karşılaştırma' onay kutusu; ANCOVA'da '2. faktör (isteğe bağlı)' eklendiğinde düzeltilmiş ortalamalar üzerinden.

Bu kavramın geçtiği analizler

İki Yönlü ANOVATekrarlı Ölçümler ANOVAKarma Desen ANOVA, Split-PlotANCOVA

İlgili kavramlar

Etkileşim etkisiTahmini marjinal ortalamalar (EMM)