Analysis of Disabled Child Care in Foster Families within The Context of Social Capital
DOI:
https://doi.org/10.53463/8genart.202600432Keywords:
Disabled Child Care, Children in Need of Protection, Foster Family, Social CapitalAbstract
Caring for a disabled child requires more responsibility than caring for a non-disabled child. Providing care for disabled children in a family environment positively contributes to their development. Although the number of disabled children benefiting from foster care services in Turkey has increased in recent years, the placement rate of disabled children with foster families is still quite low compared to other child groups. This situation makes researching this issue crucial. This study aims to reveal the role of social capital in the foster care process by examining the experiences of individuals who are foster parents to disabled children from a social capital perspective.
The experiences of foster families were examined within the framework of social capital elements such as trust, social networks, reciprocity, norms, and values. A qualitative research method was used in the study, conducted within the framework of a phenomenological design. The sample of the study consists of individuals who are foster parents to disabled children, selected using a purposive sampling method. The fieldwork was conducted in 2025 in the provinces and districts of Isparta and Burdur. Research data was collected through in-depth interviews with a total of 24 foster families who are foster parents to disabled children.
References
AAMR. American Association on Mental Retardatio(1992). Mental Retardation. Definition, Classification, and Systems of Supports. Washington.
Akyüz, E. (2016). Çocuk Hukuku Çocukların Hakları ve Korunması. Ankara, Pegem Akademi.
Albrecht, G.L., Seelman, K.D. and Bury, M. (2001). Introduction: The formation of disability studies. In L. Gary, K. Albrecht, Seelman D. & M. Bury, (Eds.), Handbook of disability studies, (pp.1-8). Sage Publication.
American Psychiatric Association (APA) (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5. baskı). American Psychiatric Publishing.
Aral, N. ve Gürsoy, F. (2007). Özel Eğitimi Gerektiren Çocuklar ve Özel Eğitime Giriş. İstanbul, Morpa Yayınları.
Arıkan, Ç. (2002). Sosyal Model Çerçevesinde Özürlülüğe Yaklaşım. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 2 (1), ss.11-25.
Baygın, C. (2003). Evlat Edinmenin Koşulları, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: VII Sayı: 3-4, ss. 591 – 626.
Braddock D. L., Parish, S. L. (2011). Sakatlığın Kurumsal Tarihi. Sakatlık Çalışmaları: Sosyal Bilimler Açısından Bakmak. (Çev. Ferit Burak Ayder). Der. Bezmez, Dikmen., Yardımcı, Sibel., Şentürk, Yıldırım. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
Burcu, E. (2002). Üniversitede okuyan özürlü öğrencilerin sorunları: Hacettepe-Beytepe Kampüsü öğrencileri örneği, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 19(1), ss. 83-103.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri (29. baskı.). Ankara, Pegem Akademi Yayıncılık.
Cohen P. ve Prusak L. (2001). Kavrayamadığımız Zenginlik Kuruluşların Sosyal Sermayesi, Çev. Ahmet Kardam, İstanbul, Mess Yayın.
Creswell, John W. (2014). Araştırma Deseni (Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları). Çev. Yüksel Dede, (4. Baskı), Ankara: Eğiten Kitap Yay.
Daşbaş, S. (2015), Koruyucu Aile Hizmetinin Koruyucu Aileler ve Biyolojik Çocuklar Üzerindeki Etkisi, Toplum ve Sosyal Hizmet, Cilt:26, S:1, ss. 65-88.
Dikici, E., Tire, O. ve Adıgüzel, Z., (2020), Aile ve Sosyoloji, 1. Baskı, Konya: Eğitim Yayınevi.
Engelliler Hakkında Kanun, Kanun Numarası: 5378, Kabul Tarihi: 1/7/2005, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 7/7/2005, Sayı : 25868, Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44.
Erdal, K. (2019), Çocuk Oyunlarında Değerler Eğitimi, . International Journal of Humanities and Research, Yıl:3, Sayı:2, s.. 53-59.
Erten, Ş. ve Aktel, M. (2017). “Engellilik Kültürü: Engellilik Modelleri Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Ergun, C. & Öğrekçi, S. (Ed.), İçinde. Sosyal Bilimlerde Kültür Tartışmaları, ss. 79-97. Ankara: Gece Kitaplığı.
Field, J. (2006). Sosyal Sermaye. Çev. Bahar Bilgen ve Bayram Şen, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Fukuyama, Francis (2009). Büyük Çözülme İnsan Doğası ve Toplumsal Düzenin Yeniden Oluşturulması. Çev. Hasan Kaya, İstanbul, Profil Yayıncılık.
Fukuyama, Francis (2005). Güven Sosyal Erdemler ve Refahın Yaratılması, 3. Baskı, Çev: Ahmet Buğdaycı, İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Green, A., ve Preston, J. (2001). Education and social cohesion: Recentering the debate, Peabody Journal of Education, Vol. 76, No.3-4, pp. 247-284.
Günay Ay, M. ve Kılıç, BG. (2019), Nörogelişimsel bozukluklar ve empati, Ortadoğu Tıp Dergisi, 11(4): 585-595.
Gönç Savran, T. (2012). Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri. (1. Baskı), Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını.
Gözdamga, S. ve Akgün, R. (2022). Koruyucu Aile Olmak (Koruyucu Ailelik Uygulamasının Sosyal ve Psikolojik Boyutlarına İlişkin Bir İnceleme). Nobel Akademik Yayıncılık.
Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Felsefe – Yöntem - Analiz. (Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş 2. Baskı), Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Güven, S. (2006). Toplumbiliminde Araştırma Yöntemleri. (3. Baskı), Bursa: Ezgi Kitabevi Yayınları.
Haldun, İ. (1406). Mukaddime. Çev.: Halil Kandir, Birinci Cilt. Ankara, Yeni Şafak Yay.
Karadoğan Doruk, E. (2009). Sosyal Sermaye İletişimde Strateji ve Kalite Yönetimi/İnsanın Toplumsal Kuruluşu ve Güven, İstanbul, Derin Yay.
Kavaklı U. ve Özkara E. (2012)., Kişisel, Sosyal ve İş Hayatında Özürlü Bireylere Tanınan Haklar ve Özürlü Olguların Medikolegal Değerlendirmesi. DEÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 26 (1), (N 65 – 74).
Koruyucu Aile Yönetmeliği, Sayısı: 28497, Tarihi: 14/12/2012, Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi: 24/1/2015, Sayısı:29246.
Köten, E. ve Erdoğan, B. (2014). Engelli Gençler, Sosyal Dışlanma ve İnternet, İstanbul, İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları.
Norris, P. (2001), Making Democracies Work: Social Capital and Civic Engagement in Societies, J. F. Kennedy School of Government Harvard University Faculty Research.
Öğüt, A., Erbil, C. (2009). Sosyal Sermaye Yönetimi, 2. Baskı, Konya, Çizgi Kitapevi
Özdemir Uluç, F. (1997). Psiko-Sosyal ve Hukuksal Açıdan Koruyucu Aile Bakımı. Ankara, Atila Yayıncılık Kitabevi.
Özgökçeler, S., ve Alper, Y. (2010)., Özürlüler Kanunu’nun Sosyal Model Açısından Değerlendirilmesi. İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1, Sayı:1, ss. 33-54.
Özgür Sayar, Ö. Özbulut, M. ve Küçükkaraca, N. (2008). Özürlülerle Toplumsal Bütünleşmeye Bir Adım, Ankara, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Genel Merkez Yayını.
ÖZİDA (2009). Toplum Özürlülüğü Nasıl Anlıyor: Temel Araştırması. Ankara: TC. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı.
Öztopcu, A. (2017). Sosyal Sermaye ve Teorisi ve Sürdürülebilir Yerel Kalkınma. 1. Baskı, İstanbul, Yeni Eğitim Yayınevi.
Öztürk, M. (2013). Hayata Renk Katanlar “Engelli Grupları”. (1. Baskı), Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Yayınları.
Rodger, S., Cummings, A., Leschied, A.W. (2006). Who Is Caring For Our Most Vulnerable Children? The Motivation To Foster In Child Welfare. Child Abuse and Neglect. 30, 1129-1142.
Samav, F.D. ve Sallan Gül, S.(2021). Sakatlığın Değişen Yüzü ve Engellilik Sosyolojisi Normalleştirme, Sağlıklaştırma ve Evde Bakımın Kadınlaşması, İstanbul, Bağlam Yayıncılık.
Seyyar, A. (2015). Dünya’da ve Türkiye’de Engelli Dostu Politikalar. İstanbul, Rağbet Yayınları.
Soyer, C. ve Akca, Ü. (2021), Isparta’da Koruyucu Aile Uygulaması Ve Koruyucu Ailelerin Özellikleri, Cilt/Volume: 1, Sayı/Issue:1,Sayfa: 70-107 Doi: 10.53463/8genart.20210088.
Şenocak, H. (2006), Korunmaya Muhtaç Çocuklara Sağlanan Bakım Yöntemleri, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, sayı:51, ss. 177-228.
Şimşek, T. T., Taşçı, M., ve Karabulut, D. (2015). Kronik Engelli Çocuğu Olan Ailelerde Başka Çocuk Yapma İsteği ve Anne-Baba Birlikteliğine Etkisi, Türk Pediatri Arşivi, sayı: 50, s.163-169.
TC. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, (https://www.aile.gov.tr › sss › koruyucu-aile-hizmeti ). Erişim Tarihi 20.02.2026).
TC. Milli Eğitim Bakanlığı (2011) Aile ve Tüketici Hizmetleri (Engelli Bireyler), Ankara.
Tecim, E. (2011). Sosyal Güven-Sosyal Sermaye ve Dindarlık Çatışması. Konya, Çizgi Kitabevi.
Turan, A. (2002). Sevgi Dili Konuşan Çocuklar. İstanbul, Sistem Yayıncılık.
Üstün, K., Kıvrak, K., Körtelli, O.S., Bingölbali, Ö., Taşakaya, C. ve Sarı, Z. (2022), Engelli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Bakım Yükü ve Fiziksel Aktivite Seviyesi Arasındaki İlişkinin Araştırılması, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi,6(3), ss. 488-498.
Yolcuoğlu, İ. G. (2009). Türkiye’de Çocuk Koruma Sisteminin Genel Olarak Değerlendirilmesi. Aile ve Toplum, 5(18), 43-57.
Woolcock, M. and Narayan, D. (2000). Social Capital: Implications for Development Theory, Research and Policy. World Bank Research Observer. Vol. 15, No. 2, pp.225-249.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Sekizgen Academy
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
