MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Varyans bileşenleri

Varyans bileşenlerikavram

Bir ölçümdeki toplam değişkenliğin, rastgele etkiler olarak modellenen farklı kaynaklara (ör. denekler, değerlendiriciler, gruplar, hata) ayrılmış payları.

Rastgele etkiler modelinde her kaynağın, ortalaması sıfır ve varyansı σ² olan bir dağılımdan geldiği varsayılır. Örneğin bir okul araştırmasında toplam varyans, okullar arası varyans (σ²_okul) ve okul içi öğrenciler arası varyans (σ²_e) olarak ayrılır. Bu bileşenler ANOVA (beklenen kareler ortalaması) yöntemiyle ya da günümüzde daha çok REML (kısıtlı en çok olabilirlik) ile tahmin edilir. Bileşenlerin oranları, sınıf içi korelasyon (ICC = σ²_okul / (σ²_okul + σ²_e)) ya da genetikteki kalıtım derecesi (h²) gibi önemli ölçülerin temelidir.

Varyans bileşenleri tanım gereği negatif olamaz; ANOVA yöntemi küçük örneklemlerde negatif tahmin verebilir, REML ise sınırda sıfıra çeker. Bileşenin sıfır olup olmadığını sınamak parametre uzayının sınırında bir test olduğu için standart Wald ya da olabilirlik oranı testleri tutucu kalır. Grup sayısı azsa (ör. 5 okul) üst düzey bileşenin tahmini belirsizdir; güven aralıkları log ölçeğinde ya da profil olabilirlikle kurulmalıdır. Sabit etkilerden farkı, düzeylerin bir evrenden örneklenmiş sayılması ve sonuçların o evrene genellenmesidir.

Gündelik bir örnek

Bir laboratuvar, kan şekeri ölçümündeki belirsizliğin nereden geldiğini merak ediyor. Toplam varyansın %70'i kişiler arasındaki gerçek farklardan, %20'si hangi gün ölçüldüğünden, %10'u da aynı günde tekrar ölçmenin yarattığı dalgalanmadan kaynaklanıyorsa, ölçüm sürecini iyileştirmek için önce günler arası farkın nedenleri araştırılmalıdır.

MerQur'da

Varyans Bileşenleri Analizi (VARCOMP) bu konuya ayrılmıştır. İç İçe ve Çapraz Karma Modellerde 'REML bölümü' σ² bileşenlerini, ICC analizinde 'ANOVA / varyans bileşenleri tablosu' ek çıktısı iki yönlü bileşenleri, Bland-Altman analizinde 'Denek (tekrarlı ölçüm)' seçeneği σ²_b + σ²_w'yu, Hiyerarşik Bayesci Regresyonda 'Varyans bileşenleri için profil GA' seçeneği güven aralıklarını verir. Doğrusal Karma Model ve GLMM'de de raporlanır.

Bu kavramın geçtiği analizler

Bland-Altman Uyum AnaliziDoğrusal Karma Modelİç İçe Karma ModelÇapraz Karma ModelGenelleştirilmiş Doğrusal Karma ModellerSınıf İçi Korelasyon KatsayısıVaryans Bileşenleri AnaliziHiyerarşik Bayesci Regresyon

İlgili kavramlar

Sabit ve rastgele etkilerKısıtlı en çok olabilirlik (REML)Sınıf içi korelasyon (ICC)