MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Q-Q ve P-P grafikleri

Q-Q ve P-P grafiklerikavram

Verinin kuramsal bir dağılıma (çoğunlukla normal dağılıma) ne kadar uyduğunu, gözlenen ve beklenen kantilleri (Q-Q) ya da birikimli olasılıkları (P-P) karşılaştırarak gösteren grafikler.

Q-Q (kantil-kantil) grafiğinde sıralanmış gözlemler, normal dağılımdan aynı sırada beklenen değerlere karşı çizilir. Beklenen değerler için Blom'un (i − 3/8)/(n + 1/4) konumları gibi bir çizim konumu formülü kullanılır. Veri normal dağılıyorsa noktalar yaklaşık bir doğru üzerinde dizilir. Uçlarda doğrudan yukarı ve aşağı kıvrılan noktalar kalın kuyrukları, tek yöne bükülen bir yay çarpıklığı, tek tek uzak noktalar aykırı değerleri gösterir. Eğilimden arındırılmış Q-Q grafiği, doğrudan sapmaları yatay bir çizginin çevresinde çizerek bu örüntüleri büyütür.

P-P grafiği ise gözlemlerin birikimli olasılıklarını kuramsal birikimli olasılıklarla karşılaştırır; dağılımın orta kısmındaki sapmalara daha duyarlı, kuyruklara daha az duyarlıdır. Q-Q grafikleri genellikle tercih edilir, çünkü uç değerler ve kuyruk davranışı çoğu yöntem için daha önemlidir. Bu grafikler bir test değildir; büyük örneklemde normallik testleri önemsiz sapmaları bile anlamlı bulurken grafik sapmanın büyüklüğünü ve biçimini gösterir. Regresyon ve ANOVA'da grafik ham veriye değil artıklara uygulanmalıdır.

Gündelik bir örnek

Bir kafede 200 siparişin hazırlanma süresi inceleniyor. Q-Q grafiğinde noktaların çoğu doğrunun üzerinde, ama sağ uçtaki birkaç nokta doğrunun belirgin biçimde üstüne çıkıyor. Bu, birkaç siparişin beklenenden çok daha uzun sürdüğünü, yani dağılımın sağa çarpık ve uzun kuyruklu olduğunu gösterir.

MerQur'da

Tanımlayıcı istatistiklerde 'Histogramda normal eğri ve Q-Q' grafik ekleri, Normallik testlerinde '2. grafik' seçeneği (Q-Q, Eğilimden arındırılmış Q-Q, P-P, Kutu grafiği) bulunur. 'Grafik' seçeneği Bağımsız örneklem t-testinde ve Tek yönlü ANOVA'da (grup başına) Normal Q-Q, Eşleştirilmiş t-testinde farkların Q-Q grafiğini, İki yönlü ANOVA'da Artıkların Q-Q grafiğini çizer. Bland-Altman analizinde 'Ek çıktılar: Fark normalliği' ve Çoklu doğrusal regresyonda 'Tanı grafiği' de Q-Q grafiği içerir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Tanımlayıcı İstatistiklerNormallik TestleriBağımsız Örneklem t-TestiEşleştirilmiş t-TestiTek Yönlü ANOVAİki Yönlü ANOVABland-Altman Uyum AnaliziÇoklu Doğrusal Regresyon

İlgili kavramlar

Normallik varsayımı