MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Otokorelasyon düzeltmesi ve ön beyazlatma (Hamed-Rao, TFPW)

Otokorelasyon düzeltmesi ve ön beyazlatma (Hamed-Rao, TFPW)kavram

Mann-Kendall eğilim testinde, serideki pozitif otokorelasyonun testi yanıltmasını önlemek için ya test istatistiğinin varyansını düzelten ya da otokorelasyonu seriden ayıklayan yöntemler.

Mann-Kendall testi gözlemlerin bağımsız olduğunu varsayar. Pozitif otokorelasyonlu bir seride ardışık değerler birbirine benzediği için rastgele dalgalanmalar eğilim gibi görünür; test istatistiği S'nin varyansı olduğundan küçük hesaplanır ve gerçekte eğilim yokken anlamlı eğilim bulunma olasılığı artar. Hamed ve Rao (1998) yöntemi, eğilim çıkarılmış serinin sıralarındaki anlamlı otokorelasyonlardan bir 'etkin örneklem büyüklüğü' oranı hesaplar ve Var(S)'i bu oranla büyütür. Yue ve Wang (2004) yöntemi de benzer biçimde birinci gecikme otokorelasyonuna dayalı bir düzeltme yapar.

Ön beyazlatma (prewhitening) ise otokorelasyonu seriden çıkarır: y_t - r₁·y_(t-1) dönüşümüyle AR(1) bileşeni ayıklanır ve test bu 'beyazlatılmış' seriye uygulanır. Ancak eğilim varken r₁ büyük tahmin edilir ve basit ön beyazlatma eğilimin bir kısmını da siler. Yue ve arkadaşlarının (2002) önerdiği eğilim-giderilmiş ön beyazlatma (TFPW), önce Sen eğimiyle eğilimi çıkarır, r₁'i eğilimsiz seriden hesaplar, AR(1) bileşenini ayıklar ve ardından eğilimi geri ekler. Hangi yöntemin seçileceği serinin uzunluğuna ve otokorelasyon yapısına bağlıdır; yöntemler birlikte raporlanarak sonuçların duyarlılığı değerlendirilebilir.

Gündelik bir örnek

Bir gölün 30 yıllık su sıcaklığı ölçümlerinde, sıcak bir yılı genellikle yine sıcak bir yıl izliyor; çünkü göl ısıyı yavaş kaybediyor. Bu 'hafıza', birkaç ardışık sıcak yılın gerçek bir ısınma eğilimi gibi görünmesine yol açabilir. Otokorelasyon düzeltmesi, ardışık yılların birbirine benzemesinden kaynaklanan bu yanıltıcı etkiyi hesaba katar ve eğilimin rastlantıyla açıklanıp açıklanamayacağını daha dürüst biçimde değerlendirir.

MerQur'da

Mann-Kendall + Sen Eğimi analizinde 'Otokorelasyon düzeltmesi (Yok / Hamed-Rao / Yue-Wang / TFPW)' parametresiyle seçilir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Mann-Kendall + Sen Eğimi

İlgili kavramlar

Sen eğimiOtokorelasyon (ACF) ve kısmi otokorelasyon (PACF) fonksiyonları