MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Mekânsal ağırlık matrisi (W)

Mekânsal ağırlık matrisi (W)kavram

Mekânsal analizde hangi birimlerin birbirine komşu sayılacağını ve bu komşulukların ne kadar ağırlık taşıyacağını tanımlayan n × n boyutlu matris.

W'nin i. satır, j. sütunundaki wᵢⱼ değeri, j biriminin i birimi üzerindeki etkisinin ağırlığıdır; köşegen sıfırdır (bir birim kendi komşusu sayılmaz). Komşuluk sınır paylaşımına (rook/queen bitişikliği), en yakın k komşuya, belirli bir uzaklık bandına ya da ters uzaklığa (1/d) göre tanımlanabilir; dış bir dosyadan (.gal, .gwt) da okunabilir. Satır standartlaştırmada her satırın toplamı 1 yapılır. Böylece Wy, komşu değerlerin ortalaması (mekânsal gecikme) olarak yorumlanır.

W, Moran's I gibi mekânsal otokorelasyon ölçülerinin ve SAR, mekânsal hata modeli gibi regresyonların temelidir. Sonuçlar W seçimine duyarlı olabilir ve W genellikle veriden kestirilmez, araştırmacı tarafından önceden belirlenir. Bu yüzden seçim kuramsal olarak gerekçelendirilmeli ve sonuçların birkaç farklı W ile değişip değişmediği denetlenmelidir. Uzaklık bandında hiç komşusu olmayan 'ada' birimler sorun yaratır. Farklı standartlaştırmalar (ikili, satır, global) model parametresinin ölçeğini değiştirir; yorum buna göre yapılmalıdır.

Gündelik bir örnek

Bir şehirde 80 mahallenin ortalama konut fiyatı inceleniyor. Komşuluk 'sınır paylaşan mahalleler' olarak tanımlanırsa merkezdeki bir mahallenin 6, kenardaki bir mahallenin 2 komşusu olabilir. Satır standartlaştırmada merkez mahallenin her komşusu 1/6, kenar mahallenin her komşusu 1/2 ağırlık alır; böylece her mahallenin 'komşu fiyatı' komşularının ortalaması olur.

MerQur'da

SAR ve Mekânsal hata modelinde 'Komşuluk yöntemi' (k-NN, Uzaklık bandı, Kullanıcı eşikli ikili band, Ters uzaklık 1/d, Dış ağırlık dosyası), 'k', 'Uzaklık eşiği', 'Ağırlık dosyası (.gal / .gwt)' ve 'W standardizasyonu' (W satır, B ikili, C global, U birim toplam, S varyans dengeleyici) seçenekleri W'yi kurar. Moran's I'da 'K komşu', Getis-Ord Gi*'da 'Komşuluk' ve 'Uzaklık bandı (km)' aynı işlevi görür.

Bu kavramın geçtiği analizler

SARMekânsal Hata ModeliMoran's IGetis-Ord Gi* Hotspot

İlgili kavramlar

Mekânsal otokorelasyon (Moran I, Geary C)Mekânsal gecikme ve mekânsal Durbin modelleri (SAR, SDM, SDEM)