MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Ortanca mutlak sapma (MAD) ve değiştirilmiş z-puanı

Ortanca mutlak sapma (MAD) ve değiştirilmiş z-puanıkavram

Gözlemlerin medyandan mutlak uzaklıklarının medyanı olan, aykırı değerlere dirençli bir yayılım ölçüsü; değiştirilmiş z-puanı bu ölçüyle hesaplanan standartlaştırılmış uzaklıktır.

MAD şöyle hesaplanır: önce verinin medyanı bulunur, sonra her gözlemin bu medyandan mutlak farkı alınır ve bu farkların medyanı MAD olur. Standart sapma ortalamadan sapmaların karesine dayandığı için tek bir uç değer onu büyük ölçüde şişirebilir; MAD ise verinin yarısına kadar bozulmaya dayanıklıdır. Normal dağılımdan gelen veride MAD × 1,4826 standart sapmanın tutarlı bir tahminidir; bu yüzden yazılımlar MAD'ı çoğu zaman bu çarpanla ölçekleyerek verir.

Değiştirilmiş z-puanı M = 0,6745 · (x - medyan) / MAD formülüyle hesaplanır (0,6745 ≈ 1 / 1,4826). Iglewicz ve Hoaglin, |M| > 3,5 olan gözlemlerin olası aykırı değer olarak incelenmesini önerir. Sıradan z-puanında ortalama ve standart sapma aykırı değerlerin kendisinden etkilendiği için uç değerler 'kendilerini gizleyebilir'; değiştirilmiş z-puanı bu maskeleme sorununa karşı daha dirençlidir. MAD, verinin yarısından fazlası aynı değeri aldığında sıfır olur ve bu durumda değiştirilmiş z-puanı tanımsızdır.

Gündelik bir örnek

Bir mahalledeki yedi evin aylık elektrik faturaları 300, 320, 310, 290, 305, 315 ve 2000 TL. Medyan 310 TL'dir; medyandan uzaklıklar 10, 10, 0, 20, 5, 5 ve 1690'dır ve bunların medyanı MAD = 10 TL olur. 2000 TL'lik faturanın değiştirilmiş z-puanı yaklaşık 0,6745 · 1690 / 10 ≈ 114 çıkar ve açıkça aykırı olarak işaretlenir; standart sapma ise bu tek fatura yüzünden 600 TL'nin üzerine çıkar.

MerQur'da

Anomali Tespitinde 'MAD eşiği' parametresiyle değiştirilmiş z-puanı için eşik belirlenir. Sağlam Regresyonda 'Ölçek kestiricisi (MAD, Huber proposal 2)' seçeneklerinden biridir; Tanımlayıcı İstatistiklerde Huber M tahmini ölçek olarak normalleştirilmiş MAD (1.4826·MAD) kullanır.

Bu kavramın geçtiği analizler

Tanımlayıcı İstatistiklerSağlam RegresyonAnomali Tespiti

İlgili kavramlar

Aykırı değerz-puanı (standartlaştırma)