İstatistik Sözlüğü → M-tahmincisi (Huber, Tukey biweight)
M-tahmincisi (Huber, Tukey biweight)kavram
Büyük artıkların etkisini sınırlayan bir kayıp fonksiyonu kullanarak aykırı değerlere karşı dayanıklı konum ya da regresyon kestirimi yapan yöntem ailesi.
En küçük kareler yöntemi artıkların karelerini toplar; bu yüzden tek bir çok uç değer kestirimi kendine doğru çekebilir. M-tahmincileri kare yerine büyük artıklarda daha yavaş artan bir fonksiyon kullanır. Huber fonksiyonu küçük artıkları kareyle, belirli bir ayar sabitini (k = 1,345 standart hata birimi) aşanları doğrusal olarak cezalandırır; böylece uç değerler ağırlığını yitirir ama dışlanmaz. Tukey biweight (bisquare) daha da ileri gider: ayar sabitini (c = 4,685) aşan artıklara sıfır ağırlık verir. Hampel fonksiyonu bu ikisi arasında parçalı bir çözümdür. Kestirim, ağırlıkların yeniden hesaplandığı yinelemeli ağırlıklı en küçük karelerle bulunur.
Bu standart ayar sabitleri, veri gerçekten normal olduğunda en küçük karelerin yaklaşık %95 verimini korur. Sabit küçüldükçe kestirim daha dayanıklı ama daha az verimli olur. M-tahmincileri y yönündeki aykırılıklara karşı dayanıklıdır, ancak açıklayıcılarda uç konumda olan (yüksek kaldıraçlı) gözlemlere karşı tek başına koruma sağlamaz. Tukey gibi geri inen fonksiyonlar birden çok yerel çözüme sahip olabildiğinden iyi bir başlangıç kestirimi gerektirir.
Gündelik bir örnek
Bir mahallede beş evin aylık elektrik faturası 410, 420, 430, 440 ve 2.300 TL. Son ev aslında bir atölye. Aritmetik ortalama 800 TL'ye çıkar ve hiçbir evi temsil etmez. Huber M-tahmincisi uç faturanın ağırlığını düşürerek 430 TL dolayında bir değer verir; Tukey biweight ise uç faturayı tümüyle dışarıda bırakarak 425 TL'ye yaklaşır.
MerQur'da
Sağlam Regresyon'da 'Kestirici' (MM, M, S, LTS) ile M kestiricisi seçildiğinde 'Norm (M-tahminleyici: Huber-T, Tukey biweight, Hampel)' ve 'Ayar sabiti (M)' seçenekleri kullanılır; ayar sabiti 0 bırakılırsa normal dağılımda %95 verimli varsayılan değerler (1,345 / 4,685) kullanılır. Tanımlayıcı İstatistikler'de 'Sağlam ölçüler (%5 kırpılmış ortalama, Huber M)' Huber M konum kestirimini verir; STL Mevsimsel Ayrıştırma'daki 'Robust' seçeneği ve LOESS'teki 'Simetrik (sağlam, bisquare)' aile iki-kare (bisquare) ağırlıklandırma kullanır.
Bu kavramın geçtiği analizler
Tanımlayıcı İstatistiklerSağlam RegresyonSTL Mevsimsel AyrıştırmaLOESS
İlgili kavramlar
Kırpılmış ortalamaSağlam regresyon tahmincileri (MM, S, LTS) ve kırılma noktasıAykırı değer