MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Kırpılmış ortalama

Kırpılmış ortalamakavram

Verinin her iki ucundan belirli bir oranda en küçük ve en büyük gözlem atıldıktan sonra kalan değerlerin aritmetik ortalaması.

Değerler sıralanır ve her uçtan aynı oranda gözlem çıkarılır; %5 kırpılmış ortalamada n = 100 ise en küçük 5 ve en büyük 5 değer atılır, kalan 90 değerin ortalaması alınır. Kırpma oranı %0 olduğunda aritmetik ortalama elde edilir; her uçtan yaklaşık %50 kırpıldığında sonuç medyana yaklaşır. Kırpılmış ortalama bu iki ölçü arasında bir uzlaşmadır: aykırı değerlerden ortalamaya göre çok daha az etkilenir, medyana göre ise veriden daha fazla bilgi kullanır.

Kırpılmış ortalama, atılan değerlerin 'yanlış' olduğu anlamına gelmez; yalnız konum tahminini uç değerlere karşı dirençli hale getirir. Simetrik dağılımlarda aritmetik ortalamaya yakın çıkar, çarpık dağılımlarda ondan belirgin biçimde ayrılabilir. Standart hatası sıradan formülle hesaplanamaz; kırpılan değerlerin uçtaki değerle değiştirildiği Winsorize varyans ya da bootstrap kullanılır. Kırpılmış ortalamaları karşılaştıran testler (ör. Yuen testi) sağlam istatistik yöntemleri arasındadır.

Gündelik bir örnek

Bir yarışmada 10 jüri üyesi puan veriyor ve bir jüri üyesi yarışmacıya kişisel nedenlerle çok düşük, bir diğeri ise aşırı yüksek puan veriyor. Pek çok sporda olduğu gibi en yüksek ve en düşük puan atılıp kalan 8 puanın ortalaması alınırsa (%10 kırpılmış ortalama), tek bir jürinin uç tutumu sonucu belirleyemez.

MerQur'da

Tanımlayıcı İstatistiklerde 'Sağlam ölçüler (%5 kırpılmış ortalama, Huber M)' seçeneğiyle, Bootstrap Güven Aralığında ise 'Kırpma / yüzdelik, %' parametresiyle kırpma oranı belirlenerek hesaplanır.

Bu kavramın geçtiği analizler

Tanımlayıcı İstatistiklerBootstrap Güven Aralığı

İlgili kavramlar

M-tahmincisi (Huber, Tukey biweight)Aykırı değer