İstatistik Sözlüğü → Kaplan-Meier tahmincisi (sağkalım eğrisi)
Kaplan-Meier tahmincisi (sağkalım eğrisi)kavram
Sansürlü olaya kadar geçen süre verisinde, her olay zamanında hayatta kalma olasılıklarını çarparak sağkalım fonksiyonunu adım adım kestiren parametrik olmayan yöntem.
Her olay zamanı tⱼ'de, o anda riskte olan kişi sayısı nⱼ ve olay yaşayan sayısı dⱼ'dir; o zamanı atlatma olasılığı 1 - dⱼ/nⱼ olur. Kaplan-Meier (çarpım-limit) tahmincisi bu koşullu olasılıkları çarpar: S(t) = Π (1 - dⱼ/nⱼ). Sansürlenen kişiler (izlem süresi dolan, çalışmadan ayrılan) sansürlendikleri zamana kadar riskteki kişi sayısına katılır, sonra çıkarılır; böylece eksik izlem bilgisi atılmadan kullanılır. Sonuç, yalnız olay zamanlarında aşağı inen basamaklı bir eğridir; standart hatası genellikle Greenwood formülüyle hesaplanır.
Medyan sağkalım süresi, eğrinin 0,5'in altına ilk indiği zamandır; eğri 0,5'e hiç inmezse medyan kestirilemez. Yöntem, sansürlemenin bilgi vermeyen (olay riskinden bağımsız) olduğunu varsayar; örneğin kötüleşen hastalar çalışmadan daha sık ayrılıyorsa eğri iyimser olur. Eğrinin sağ ucunda riskte az kişi kaldığından tahmin çok belirsizdir. Rekabet eden riskler varsa (ör. ilgilenilen olaydan önce başka bir nedenle ölüm), 1 - KM ilgilenilen olayın kümülatif olasılığını olduğundan büyük gösterir; bu durumda kümülatif insidans fonksiyonu kullanılmalıdır.
Gündelik bir örnek
Bir telefon şirketi 10 yeni abonenin aboneliğini ne kadar sürdürdüğünü izliyor. 3. ayda 10 aboneden 1'i ayrılıyor (S = 0,90). 5. ayda biri taşındığı için izlemden çıkıyor (sansür). 7. ayda kalan 8 aboneden 2'si ayrılıyor: S = 0,90 × (1 - 2/8) = 0,675. Taşınan abone ne 'kaldı' ne 'ayrıldı' sayılıyor; yalnız 5. aya kadar hesaba katılıyor.
MerQur'da
Kaplan-Meier sağkalım analizinin temel çıktısıdır; 'Zaman noktaları' seçeneğinde S(t), SE, GA ve riskteki kişi sayısı belirtilen zamanlarda raporlanır. Cox ve zamana bağlı Cox regresyonunda orantılı tehlike testinin zaman dönüşümlerinden biri Kaplan-Meier'dir; rekabet eden riskler analizi Kaplan-Meier'in rekabet eden olaylarda yarattığı yanlılığı önlemek için, aralık sansürlü sağkalım ise Kaplan-Meier'in uygulanamadığı durumlarda Turnbull NPMLE ile kullanılır.
Bu kavramın geçtiği analizler
Kaplan-Meier Sağkalım AnaliziCox Regresyonu (Orantılı Tehlikeler Modeli)Rekabet Eden RisklerZamana Bağlı Cox RegresyonuAralık Sansürlü Sağkalım
İlgili kavramlar
Sansürleme (sağkalım analizi)Log-rank testi (ve Breslow, Tarone-Ware)Kümülatif tehlike ve log-eksi-log grafiği