İstatistik Sözlüğü → Kümülatif tehlike ve log-eksi-log grafiği
Kümülatif tehlike ve log-eksi-log grafiğikavram
Sağkalım analizinde, belirli bir zamana kadar biriken olay riskini gösteren fonksiyon, H(t) = -ln S(t); log-eksi-log grafiği ise ln(-ln S(t)) değerlerini ln t'ye karşı çizerek orantılı tehlike varsayımını görsel olarak denetler.
Tehlike fonksiyonu, belirli bir anda henüz olay yaşamamış birinin hemen o anda olay yaşama hızıdır. Kümülatif tehlike bu hızın zaman içinde toplamıdır ve sağkalım fonksiyonuyla H(t) = -ln S(t) ilişkisine sahiptir; Kaplan-Meier eğrisinden ya da Nelson-Aalen kestiricisiyle hesaplanabilir. Kümülatif tehlike eğrisinin eğimi o dönemdeki tehlikeyi gösterir: düz bir doğru sabit tehlikeye (üstel dağılım), giderek dikleşen bir eğri zamanla artan riske işaret eder. Değeri bir olasılık değildir ve 1'i aşabilir.
Log-eksi-log grafiğinde gruplar için ln(-ln S(t)) eğrileri ln t'ye karşı çizilir. Orantılı tehlikeler varsayımı (Cox modelinin temel varsayımı) geçerliyse gruplara ait eğriler birbirine yaklaşık paraleldir; aralarındaki dikey uzaklık log tehlike oranıdır. Eğrilerin kesişmesi ya da açılıp kapanması varsayımın ihlal edildiğini düşündürür. Eğriler aynı zamanda düz doğrularsa veri Weibull dağılımıyla uyumludur. Grafik özellikle az olaylı gruplarda ve izlemin sonlarında gürültülüdür, bu yüzden Schoenfeld artıklarına dayalı testlerle desteklenmelidir.
Gündelik bir örnek
İki marka çamaşır makinesinin ilk arızaya kadar geçen süreleri izleniyor. Log-eksi-log grafiğinde iki markanın eğrileri baştan sona paralel ilerliyor ve B markasının eğrisi A'nınkinden yaklaşık 0,4 birim yukarıda; bu, B'nin her zaman diliminde arıza riskinin yaklaşık e^0,4 ≈ 1,5 kat yüksek olduğunu gösterir. Eğriler ilk yıldan sonra kesişseydi tek bir tehlike oranı yanıltıcı olurdu.
MerQur'da
Kaplan-Meier Sağkalım Analizi'nde 'Grafik türü' seçeneği: Sağkalım, Kümülatif olay, Kümülatif tehlike (-ln S), Log sağkalım ve Log-minus-log; log-eksi-log grafiği orantılı tehlike varsayımının görsel denetimi içindir.
Bu kavramın geçtiği analizler
İlgili kavramlar
Kaplan-Meier tahmincisi (sağkalım eğrisi)Orantılı tehlikeler varsayımı