İstatistik Sözlüğü → Etkileşim grafiği
Etkileşim grafiğikavram
Bir faktörün düzeylerine göre bağımlı değişkenin ortalamalarını, ikinci faktörün her düzeyi için ayrı bir çizgiyle gösteren ve iki faktörün etkileşip etkileşmediğini görselleştiren grafik.
Yatay eksende birinci faktörün düzeyleri, dikey eksende hücre ortalamaları (ya da kestirilen marjinal ortalamalar) bulunur; ikinci faktörün her düzeyi ayrı bir çizgidir. Çizgiler birbirine paralelse birinci faktörün etkisi ikinci faktörün her düzeyinde aynıdır, yani etkileşim yoktur. Çizgiler birbirine yaklaşıyor ya da uzaklaşıyorsa etkileşim sıralıdır (etkinin büyüklüğü değişir, yönü değişmez); çizgiler kesişiyorsa etkileşim sırasızdır (etkinin yönü tersine döner).
Grafik bir test değildir; paralellikten gözle görülen sapma rastlantısal olabilir, bu yüzden etkileşim terimi için F testine ve güven aralığı çubuklarına birlikte bakılmalıdır. Güçlü bir etkileşim varken ana etkileri tek başına yorumlamak yanıltıcıdır; o durumda basit etkiler (bir faktörün diğerinin her düzeyindeki etkisi) incelenmelidir. Dengesiz desenlerde ham hücre ortalamaları yerine kestirilen marjinal ortalamaları çizmek daha doğrudur.
Gündelik bir örnek
Bir araştırmada kahvenin dikkat üzerindeki etkisi uykulu ve dinlenmiş kişilerde ölçülüyor. Dinlenmiş kişilerde kahve dikkat puanını 2 puan, uykulu kişilerde 12 puan artırıyor. Etkileşim grafiğinde iki çizgi aynı yöne gidiyor ama uykulu grubun çizgisi çok daha dik; kahvenin etkisi kişinin uyku durumuna bağlıdır.
MerQur'da
İki yönlü ANOVA'da 'Grafik' seçeneği 'Etkileşim grafiği' ya da 'Etkileşim grafiği + GA çubukları' olarak ayarlanabilir; GA'lı türde hücre ortalaması ± t(1 - α/2, sd_hata)·√(MSE/n) çizilir. Karma desen ANOVA'da 'Grafik GA' onay kutusu etkileşim grafiğine hata çubukları ekler.
Bu kavramın geçtiği analizler
İki Yönlü ANOVAKarma Desen ANOVA, Split-Plot