MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Çapraz korelasyon fonksiyonu (CCF)

Çapraz korelasyon fonksiyonu (CCF)kavram

İki zaman serisi arasındaki korelasyonu, birinin diğerine göre farklı gecikmelerle kaydırıldığı durumlar için hesaplayan ve hangi serinin diğerini kaç dönem önden izlediğini gösteren fonksiyon.

Çapraz korelasyon, k gecikmesi için r(k) = cor(x[t + k], y[t]) olarak tanımlanır. k pozitif ve negatif değerler alır: belirli bir pozitif k'da büyük bir korelasyon, x'in y'den k dönem sonra benzer hareket ettiğini, yani y'nin x'e önden öncülük ettiğini düşündürür; negatif k'da büyük korelasyon ise tersini. Bu nedenle CCF, öncü göstergeleri bulmak ve iki seri arasındaki gecikmeli ilişkileri keşfetmek için kullanılır. Yaklaşık ±2/√n sınırları, ilişkisiz serilerde beklenen rastlantısal dalgalanmayı gösterir.

Önemli bir tuzak şudur: iki seri de kendi içinde güçlü otokorelasyon ya da eğilim taşıyorsa, aralarında gerçek bir ilişki olmasa bile birçok gecikmede büyük çapraz korelasyonlar görülür. Bu yüzden yorumdan önce seriler durağanlaştırılmalı (ör. fark alarak) ve tercihen ön-beyazlatılmalıdır, yani x'e uyan bir ARIMA filtresi her iki seriye uygulanmalıdır. Çapraz korelasyon nedensellik göstermez; en fazla bir serinin diğerinin geleceği hakkında bilgi taşıdığını düşündürür.

Gündelik bir örnek

Bir dondurma şirketi hava sıcaklığı ile satışlar arasındaki ilişkiyi inceliyor. Haftalık verilerde çapraz korelasyon en yüksek değerini satışların sıcaklığı bir hafta geriden izlediği gecikmede alıyor. Bu, sıcak bir haftanın ardından gelen hafta satışların arttığını (ör. bayilerin stoklarını yenilemesi nedeniyle) düşündürür; ama her iki seri de mevsimsel olduğundan, önce mevsim etkisi ayıklanmalıdır.

MerQur'da

Zaman Serisi analizinde 'Çapraz korelasyon (CCF) serisi' seçeneği, seçilen ikinci seri için k = -K..K gecikmelerinde r(k) = cor(x[t + k], y[t]) değerlerini verir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Zaman Serisi

İlgili kavramlar

Otokorelasyon (ACF) ve kısmi otokorelasyon (PACF) fonksiyonları