Öğretici Metinler 1

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · AYT · Eşit Ağırlık

Anlatım

Öğretici Metinler 1

Makale, bir konuda yazarın GÖRÜŞÜNÜ kanıtlarla desteklediği, OBJEKTİF bir üslupla yazılan gazete/dergi yazısıdır. Fıkra (köşe yazısı), güncel bir konuyu SOHBET havası içinde, kanıtlama kaygısı GÜTMEDEN, SÜBJEKTİF bir üslupla ele alan kısa yazıdır. Bu iki tür genellikle "kanıtlama kaygısı var mı yok mu" ölçütüyle birbirinden AYIRT edilir.

Çözümlü örnek

Gerçek Sınav Sorusu

Refik Halit Karay’ın “Deli” isimli eserinde yer alan “Ankara” başlıklı deneme, modern edebiyatımızda şehirler üzerine yazılmış ilk önemli yazı olmasının yanı sıra öncü bir şehir yazısı olması bakımından da dikkate değerdir. Bu cümleden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Refik Halit Karay, deneme türündeki yazılarıyla ün kazanmış bir sanatçıdır.
B) Şehirler üzerine eski edebiyatımızda pek çok eser kaleme alınmıştır.
C) Refik Halit’in “Deli” isimli eseri deneme türündedir.
D) Refik Halit’in “Ankara” başlıklı denemesi, edebiyatımızda ilham kaynağı olmuştur.
E) Refik Halit’in, “Ankara” dışında farklı şehirler için yazdığı denemeleri de vardır.

  1. Cümleden, Refik Halit'in "Ankara" başlıklı DENEMESİNİN modern edebiyatta şehirler üzerine yazılan İLK ÖNEMLİ ve ÖNCÜ bir yazı OLDUĞU çıkarılabilir; ancak bu Refik Halit'in "Deli" adlı eserinin BÜTÜNÜYLE deneme türünde OLDUĞU (C) veya sanatçının BAŞKA şehir denemeleri de YAZDIĞI (E) gibi iddiaları DOĞRUDAN DESTEKLEMEZ; en DOĞRUDAN çıkarılabilecek yargı bu denemenin türle ilgili ÖNEMİDİR; cevap C'dir.