MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Yerel aykırılık faktörü (LOF)

Yerel aykırılık faktörü (LOF)kavram

Bir gözlemin çevresindeki yoğunluğu, komşularının çevresindeki yoğunlukla karşılaştırarak, verinin farklı yoğunluktaki bölgelerinde de aykırı noktaları bulan yöntem.

Her nokta için k en yakın komşu bulunur ve noktanın yerel ulaşılabilirlik yoğunluğu (komşularına ortalama ulaşılabilirlik uzaklığının tersi) hesaplanır. LOF, komşuların ortalama yerel yoğunluğunun noktanın kendi yerel yoğunluğuna oranıdır. Değer 1'e yakınsa nokta komşularıyla benzer yoğunluktaki bir bölgededir; 1'den belirgin biçimde büyükse (ör. 1,5 ya da 2'nin üzeri) komşularından çok daha seyrek bir yerdedir ve aykırı sayılabilir.

LOF'un üstünlüğü 'yerel' olmasıdır: yoğun bir kümenin hemen yanındaki tek bir nokta, genel uzaklık ölçütlerine göre yakın görünse de kendi kümesine göre aykırı olarak yakalanır; seyrek bir kümedeki noktalar ise haksız yere işaretlenmez. Sonuç k (komşu sayısı) seçimine duyarlıdır; küçük k gürültüye, büyük k küçük aykırı gruplarını gözden kaçırmaya yol açabilir. LOF için evrensel bir eşik yoktur ve değişkenlerin ölçeği uzaklıkları etkilediği için genellikle önceden standartlaştırma yapılır. Yüksek boyutlu veride uzaklıklar birbirine yaklaştığı için başarımı düşebilir.

Gündelik bir örnek

Bir bankada çoğu müşteri ayda 5-10 işlem yapıp 1.000-5.000 TL harcıyor; küçük bir işletme müşterileri grubu ise ayda 200 işlemle 100.000 TL civarında harcıyor. Ayda 15 işlemle 60.000 TL harcayan bir hesap, büyük harcama grubuna genel olarak yakın görünse de iki grubun da yoğun bölgesine uymuyor. LOF bu hesap için 3,2 veriyor ve hesap inceleme listesine alınıyor.

MerQur'da

Anomali tespiti analizinin 'Yöntem' seçeneğindeki on aykırılık ölçütünden biridir (LOF).

Bu kavramın geçtiği analizler

Anomali Tespiti

İlgili kavramlar

İzolasyon ormanı ve kirlilik (contamination) oranıAykırı değer