İstatistik Sözlüğü → Uyum iyiliği testleri (Pearson X² ve sapma)
Uyum iyiliği testleri (Pearson X² ve sapma)kavram
Bir modelin tahmin ettiği frekansların ya da olasılıkların gözlenen veriyle ne kadar uyuştuğunu sınayan testler; en yaygınları Pearson X² ve sapma (G²) istatistikleridir.
Pearson X² = Σ (O - E)²/E, gözlenen (O) ve modelin beklediği (E) frekanslar arasındaki standartlaştırılmış farkların kareler toplamıdır. Sapma (deviance, G²) = 2 Σ O·ln(O/E) ise modelin olabilirliğini, her gözleme tam uyan doymuş modelin olabilirliğiyle karşılaştırır. Her ikisi de büyük örneklemde, serbestlik derecesi hücre (ya da kovaryat örüntüsü) sayısı eksi kestirilen parametre sayısı olan bir ki-kare dağılımına yaklaşır. Sıfır hipotezi 'model veriye uyuyor'dur.
Bu testler ancak veri gruplanmışsa, yani her kovaryat örüntüsünde yeterince gözlem varsa anlamlıdır; sürekli öngörücüler olduğunda her gözlem kendi örüntüsünü oluşturur ve ki-kare yaklaşımı geçersizleşir. Bu durumda ikili sonuçlar için Hosmer-Lemeshow gibi gruplama yapan testler kullanılır. Sapma, iç içe modelleri karşılaştırmak için de kullanılır: iki modelin sapmaları arasındaki fark olabilirlik oranı testidir. Poisson ve binom modellerde sapma ya da X²'nin serbestlik derecesine oranı 1'den belirgin biçimde büyükse aşırı yayılım vardır.
Gündelik bir örnek
Bir fırın günlük satılan simit sayısının hafta içi ve hafta sonuna göre değiştiğini modelliyor. Model her gün için beklenen satışı veriyor; gözlenen satışlarla karşılaştırıldığında sapma 52, serbestlik derecesi 26 çıkıyor. Oran 2'ye yakın olduğu için Poisson varsayımının satışlardaki gerçek dalgalanmayı küçümsediği, yani aşırı yayılım olduğu anlaşılıyor.
MerQur'da
Multinomial ve ordinal lojistik regresyonda 'Ek çıktı: Pearson / Deviance uyum iyiliği' olarak bulunur; kovaryat örüntüsü az olduğunda (kategorik öngörücüler) anlamlıdır, sürekli öngörücüde geçersizdir. Lojistik regresyonda 'Ek çıktı: Hosmer-Lemeshow', probit regresyonda 'Hosmer-Lemeshow', ağırlıklı lojistik regresyonda 'Archer-Lemeshow uyum iyiliği testi', açıklayıcı faktör analizinde 'Ek çıktı: Uyum testi ve indeksleri' ve nokta örüntüsü analizinde 'Dörtgen sayımı' hücre sayımlarının ki-kare uyum testi olarak yer alır; log-doğrusal model etkileri uyum iyiliği (G², χ²) testleriyle sınar.
Bu kavramın geçtiği analizler
Log-Doğrusal ModelLojistik RegresyonMultinomial Lojistik RegresyonOrdinalAçıklayıcı Faktör AnaliziAğırlıklı Lojistik RegresyonProbit RegresyonNokta Örüntüsü Analizi
İlgili kavramlar
Hosmer-Lemeshow uyum iyiliği testiOlabilirlik oranı testi (LRT)