İstatistik Sözlüğü → Sobel testi
Sobel testikavram
Aracılık analizinde dolaylı etkinin (a × b) sıfırdan farklı olup olmadığını, çarpımın yaklaşık standart hatasına dayalı bir z testiyle sınayan yöntem.
Basit aracılık modelinde a, X'in aracı M üzerindeki etkisi, b ise X kontrol edilirken M'nin Y üzerindeki etkisidir; dolaylı etki a·b'dir. Sobel testi bu çarpımın standart hatasını delta yöntemiyle yaklaşık olarak hesaplar: SH = √(b²s_a² + a²s_b²). Ardından z = a·b / SH normal dağılımla karşılaştırılır. Aroian sürümü paydaya s_a²s_b² terimini ekler, Goodman sürümü çıkarır.
Test, a·b'nin örnekleme dağılımının normal olduğunu varsayar; oysa iki normal değişkenin çarpımı çoğu zaman çarpıktır. Bu yüzden Sobel testi özellikle küçük ve orta örneklemlerde düşük güçlüdür ve güven aralıkları yanlış konumlanabilir. Günümüzde dolaylı etki için bootstrap güven aralıkları (yüzdelik ya da düzeltilmiş) ya da Monte Carlo aralıkları tercih edilir; Sobel testi daha çok karşılaştırma için raporlanır.
Gündelik bir örnek
Bir araştırmada egzersiz programının (X) depresyon puanını (Y) uyku kalitesi (M) üzerinden azalttığı düşünülüyor. a = 0,50 (SH 0,10), b = −0,40 (SH 0,12) ise dolaylı etki −0,20, Sobel SH'si √(0,16 · 0,01 + 0,25 · 0,0144) ≈ 0,072 ve z ≈ −2,8 olur. Bootstrap aralığı da sıfırı içermiyorsa aracılık bulgusu daha güçlü desteklenir.
MerQur'da
Aracılık Analizinde 'Sobel testi (Ek çıktı)', Sobel, Aroian ve Goodman normal kuram testlerini verir; a için M ~ X, b için Y ~ M | X modellerinin OLS standart hataları kullanılır.