MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Rastgele eğim

Rastgele eğimkavram

Karma modellerde bir açıklayıcının yanıt üzerindeki etkisinin (eğiminin) gruptan gruba değişmesine izin veren rastgele etki.

Rastgele kesişimli bir model, grupların ortalama düzeylerinin farklı olmasına izin verir ama açıklayıcının etkisini tüm gruplarda aynı kabul eder. Rastgele eğim eklendiğinde, (1 + x | grup) yazımıyla, her grubun kendi eğimi olur; model ortalama eğimi (sabit etki), eğimlerin gruplar arası varyansını ve kesişim ile eğim arasındaki kovaryansı tahmin eder.

Etki gruplar arasında gerçekten değişiyorsa rastgele eğimi dışarıda bırakmak, o açıklayıcının sabit etkisinin standart hatasını olduğundan küçük gösterebilir. Öte yandan rastgele eğimlerin güvenilir kestirimi için yeterli sayıda grup ve her grup içinde açıklayıcıda yeterli değişkenlik gerekir; aksi hâlde model yakınsamayabilir ya da varyans sıfır (tekil uyum) çıkabilir. Rastgele eğimin gerekip gerekmediği olabilirlik oranı testi ya da bilgi ölçütleriyle değerlendirilebilir.

Gündelik bir örnek

20 okulda öğrencilerin ders çalışma süresi ile matematik notu arasındaki ilişki inceleniyor. Bazı okullarda her ek çalışma saati notu 5 puan artırırken bazılarında yalnızca 1 puan artırıyor. Rastgele eğimli model ortalama etkiyi 3 puan, okullar arası eğim standart sapmasını 1,2 puan olarak tahmin ediyor.

MerQur'da

Doğrusal Karma Modelde 'Random slope (opsiyonel) ve Ek rastgele eğimler' (1 + x | g) yapısını kurar; Hiyerarşik Bayesci Regresyonda 'Rastgele eğimler (isteğe bağlı)' kesişim-eğim kovaryansı serbest bırakılarak kestirilir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Doğrusal Karma ModelHiyerarşik Bayesci Regresyon

İlgili kavramlar

Sabit ve rastgele etkilerKovaryans (korelasyon) yapısı (UN, VC, AR(1), değiştirilebilir)