İstatistik Sözlüğü → Önsel (prior) dağılım
Önsel (prior) dağılımkavram
Bayesci çözümlemede veriyi görmeden önce bir parametre hakkında sahip olunan bilgiyi ya da belirsizliği ifade eden olasılık dağılımı.
Bayes kuramına göre sonsal dağılım, olabilirlik ile önselin çarpımıyla orantılıdır: sonsal ∝ olabilirlik × önsel. Önsel, önceki çalışmalardan gelen bilgiyi (bilgilendirici önsel) ya da olası değerler hakkında yalnızca makul sınırları (zayıf bilgilendirici ya da bilgi vermeyen önsel) yansıtabilir. Veri miktarı arttıkça olabilirlik baskın hâle gelir ve sonsal kestirimler önsele daha az duyarlı olur.
Bayes faktörleri ise önsele, özellikle etkinin önsel genişliğine, belirgin biçimde duyarlıdır: çok geniş bir önsel sıfır hipotezini kayırır. Bu yüzden Bayes faktörü raporlanırken önselin gerekçelendirilmesi ve birkaç makul önselle duyarlılık çözümlemesi yapılması önerilir. Örneğin Bayesci t-testinde standartlaştırılmış etki için ölçek parametresi r olan bir Cauchy önseli yaygındır. Sınıflama yöntemlerindeki 'önsel sınıf olasılıkları' da aynı düşünceye dayanır: gözlem verisi görülmeden önce her sınıfın beklenen payıdır ve atama kuralını etkiler.
Gündelik bir örnek
Yeni açılan bir restoranın puanı hakkında bir şey bilinmiyorsa, iki olumlu yorumdan sonra 'bu restoran mükemmel' demek aceleci olur. Çevredeki restoranların çoğunun 5 üzerinden 3,5 ile 4,5 arasında puan aldığı bilgisi bir önsel gibi kullanılırsa, ilk yorumlar bu beklentiyle birleştirilir; yorumlar biriktikçe restoranın kendi verisi ağır basar.
MerQur'da
Bayesci t-Testinde 'JZS prior ölçeği (r)', 'Prior türü' (Cauchy r, medium, wide, ultrawide, bilgilendirilmiş t ya da normal) ve 'Bilgilendirilmiş prior'; Bayesci Korelasyonda 'Prior genişliği κ (gerilmiş beta)'; Bayesci Doğrusal Regresyonda 'Önsel türü' (Konjugat NIG, Referans Jeffreys, Zellner g-önseli), 'Prior precision' ve 'Önsel hiperparametreleri'; Bayesci ANOVA'da 'JZS prior ölçeği r (sabit etkiler)'. Diskriminant Analizinde 'Önsel olasılıklar' (Eşit, Sınıf oranları, Kullanıcı tanımlı) ve Karar Ağacında 'Dengesiz sınıflar: dengeli ağırlık' (eşit önsel olasılıklar) önsel sınıf olasılıklarıdır; Lojistik Regresyonda 'Firth düzeltmesi' Jeffreys önseliyle cezalı olabilirlik uygular.
Bu kavramın geçtiği analizler
Lojistik RegresyonKarar AğacıDiskriminant AnaliziBayesci t TestiBayesci KorelasyonBayesci ANOVABayesci Doğrusal Regresyon
İlgili kavramlar
Sonsal (posterior) dağılım ve sonsal kestirim kontrolüJZS (Cauchy) önseli ve ölçek parametresi rBilgi vermeyen (düz, Jeffreys) önsel