MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Model tanımlanması (std.lv, birim yük)

Model tanımlanması (std.lv, birim yük)kavram

Bir modelin parametrelerinin gözlenen veriden tek bir değer kümesi olarak kestirilebilmesi koşulu; gizil değişkenli modellerde bunun için ölçek sabitleme gibi kısıtlar gerekir.

Bir model, farklı parametre değerleri veride aynı dağılımı üretemiyorsa tanımlanmıştır. En basit gerek koşul, kestirilecek serbest parametre sayısının veride bulunan bağımsız bilgi miktarını (ör. yapısal eşitlik modellerinde p(p + 1)/2 varyans ve kovaryans) aşmamasıdır; ikisinin farkı modelin serbestlik derecesidir. Gizil bir faktörün ise doğal bir ölçeği yoktur: yükler iki katına çıkarılıp faktör varyansı dörtte birine indirilirse aynı kovaryanslar elde edilir. Bu belirsizlik iki yaygın yolla giderilir: her faktörün bir maddesinin yükünü 1'e sabitlemek (birim yük, işaretleyici madde) ya da faktör varyansını 1'e sabitlemek (std.lv). İki yol aynı uyumu verir, yalnız parametrelerin ölçeği değişir.

Araç değişkenli regresyonda tanımlanma, her içsel açıklayıcı için en az bir dışlanmış araç bulunmasını gerektirir (sıra koşulu); araç sayısı içsel değişken sayısını aşarsa model aşırı tanımlanmıştır ve fazlalık Sargan ya da Hansen J testiyle sınanabilir. Heckman seçim modelinde seçim denkleminde bulunup sonuç denkleminde bulunmayan bir değişken (dışlama kısıtı) tanımlanmayı güçlendirir; yoksa tanımlanma yalnız normallik varsayımının işlevsel biçimine dayanır ve kırılgan olur. Kuramsal olarak tanımlanmış bir model, veride neredeyse eşdoğrusal yapılar varsa yine de ampirik olarak tanımlanamayabilir; bu durum çok büyük standart hatalar ya da yakınsama sorunlarıyla kendini gösterir.

Gündelik bir örnek

Bir terzi, birinin 'beden büyüklüğünü' doğrudan ölçemez; yalnız göğüs, bel ve omuz ölçülerini alır. 'Beden büyüklüğü' için bir birim seçmeden (ör. göğüs ölçüsünü 1 kabul etmek ya da büyüklüğü standart puanla ifade etmek) bu soyut büyüklüğün sayısal değeri belirsiz kalır. Hangi birim seçilirse seçilsin kişiler arası sıralama ve ölçüler arası ilişkiler değişmez; yalnız sayıların ölçeği değişir.

MerQur'da

Doğrulayıcı faktör analizinde 'Ek çıktı: Faktör varyansı = 1 tanımlaması (std.lv)' faktör varyanslarını 1'e sabitleyip ilk madde dahil tüm yükleri standart hatalarıyla verir. Araç değişkenli regresyon aşırı tanımlama (Sargan, Hansen J) tanılarını verir; örneklem seçimi ve kesik regresyonda Heckman modelinin tanımlanması seçim denklemindeki dışlama kısıtına dayanır ve bu kısıt yoksa uyarı verilir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Araç Değişkenli RegresyonDoğrulayıcı Faktör AnaliziÖrneklem Seçimi ve Kesik Regresyon

İlgili kavramlar

Ölçüm modeli ve yapısal model