İstatistik Sözlüğü → Kenar (sınır) düzeltmesi
Kenar (sınır) düzeltmesikavram
Mekânsal nokta verisi analizlerinde, inceleme alanının sınırı yakınındaki noktaların komşularının bir kısmı alan dışında kaldığı için ortaya çıkan yanlılığı gideren düzeltmeler.
Gözlem penceresi (inceleme alanı) sınırlıdır, ama nokta süreci genellikle sınırın ötesinde de sürer. Sınıra yakın bir noktanın çevresindeki dairenin bir kısmı alan dışında kaldığı için orada sayılan komşu sayısı olduğundan az, en yakın komşu uzaklığı olduğundan büyük görünür. Düzeltmesiz analizler bu yüzden düzenlilik yönünde yanlı sonuç verir. Ripley K fonksiyonunda yaygın düzeltmeler, her komşu çiftine dairenin alan içinde kalan oranının tersiyle ağırlık vermek (Ripley izotropik düzeltmesi), sınırdan belli bir uzaklıktaki noktaları yalnız komşu olarak kullanmak (tampon bölge) ya da pencereyi kenarlarından birleştirmektir (toroidal).
Çekirdek yoğunluk kestiriminde sınır yakınındaki noktaların çekirdek kütlesinin bir kısmı pencere dışına taşar ve yoğunluk kenarlarda olduğundan düşük kestirilir; düzeltme, her noktanın katkısını pencere içinde kalan kütle oranına bölerek bunu dengeler. Clark-Evans en yakın komşu indeksinde Donnelly düzeltmesi dikdörtgen pencereler için bir formül sunar. Çift korelasyon fonksiyonu g(r) gibi uzaklığa göre çekirdek düzgünleştirmesi yapılan ölçülerde ise r = 0 sınırında da benzer bir kütle kaybı olur ve ayrıca düzeltilir. Pencere ne kadar küçük ve düzensiz biçimliyse kenar etkisi o kadar büyüktür.
Gündelik bir örnek
Bir ormancı 1 hektarlık bir parseldeki ağaçların kümelenip kümelenmediğini inceliyor. Parsel sınırındaki bir ağacın 10 metre çevresinin yarısı parsel dışında kaldığı için orada yalnız 3 komşu sayılıyor, oysa sınırın ötesinde de ağaç var ve gerçek sayı 6'ya yakın. Kenar düzeltmesi bu eksik sayımı alan içi oranla telafi ediyor; yapılmasaydı ağaçlar olduğundan daha seyrek ve düzenli görünecekti.
MerQur'da
KDE yoğunluk haritasında 'Kenar düzeltmesi' (Yok, Sınırlayıcı dikdörtgen, Dışbükey zarf), nokta örüntüsü analizinde 'Clark-Evans düzeltmesi' (Otomatik, Yok, Donnelly, cdf) ve 'g(r) sıfır düzeltmesi' (Otomatik, Jones-Foster, Evrişim, Yok) seçenekleri olarak bulunur.
Bu kavramın geçtiği analizler
KDE Yoğunluk HaritasıNokta Örüntüsü Analizi
İlgili kavramlar
Çekirdek yoğunluk kestirimi (KDE)Ripley K/L ve G, F, J fonksiyonları