İstatistik Sözlüğü → Kalıtsallık derecesi (h²)
Kalıtsallık derecesi (h²)kavram
Bir özellikte gözlenen toplam (fenotipik) varyansın ne kadarının genetik farklılıklardan kaynaklandığını gösteren oran.
Kalıtsallık, varyans bileşenlerinden hesaplanır: H² = σ²_G / σ²_P, yani genetik varyansın fenotipik varyansa oranı. Geniş anlamda kalıtsallık (H²) tüm genetik varyansı, dar anlamda kalıtsallık (h²) yalnız eklemeli genetik varyansı paya alır; ıslah çalışmalarında seleksiyona verilecek yanıtı öngören dar anlamda kalıtsallıktır. Bitki ıslahı denemelerinde genotip, çevre, genotip x çevre ve hata varyansları karma modelle kestirilir; genotip ortalamaları temelinde H² = σ²_G / (σ²_G + σ²_GxE / e + σ²_hata / (r·e)) gibi formüller kullanılır (e çevre, r tekrarlama sayısı).
Kalıtsallık bir evrene ve ortama özgüdür: aynı özellik farklı bir popülasyonda ya da daha değişken bir çevrede farklı kalıtsallık gösterebilir. Bir özelliğin 'yüzde kaçının genetik olduğu' anlamına gelmez; bireydeki değil, bireyler arasındaki farklılığın kaynağını anlatır. Varyans bileşeni kestirimleri az genotip ya da tekrarla çok belirsiz olabileceğinden kalıtsallık bir güven aralığıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Gündelik bir örnek
Bir ıslahçı 50 buğday çeşidini üç farklı tarlada, her tarlada üç tekrarla yetiştiriyor. Tane verimindeki toplam farklılığın bir kısmı çeşitlerin genetiğinden, bir kısmı tarla koşullarından, bir kısmı da rastlantısal etkilerden kaynaklanıyor. Kalıtsallık 0,70 çıkarsa çeşit ortalamaları arasındaki farkların büyük bölümü genetiktir ve en verimli çeşitleri seçmek gelecek nesillerde de verim artışı sağlar.
MerQur'da
İç İçe Karma Model'in her koşuda verilen 'REML bölümü ve h²' çıktısı, varyans bileşenlerinden h²_i = 4σ²_F / (σ²_F + σ²_RF + σ²_e) (yarım-kardeş varsayımı) ile bireysel ve aile ortalaması kalıtsallığını hesaplar. Varyans Bileşenleri Analizi kalıtım çalışmalarında gereken varyans bileşenlerini REML, ML, ANOVA Tip I ya da MINQUE ile kestirir.
Bu kavramın geçtiği analizler
İç İçe Karma ModelVaryans Bileşenleri Analizi