MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Kaiser ölçütü (özdeğer > 1)

Kaiser ölçütü (özdeğer > 1)kavram

Temel bileşenler ya da faktör analizinde, korelasyon matrisinin özdeğeri 1'den büyük olan bileşenleri (faktörleri) tutma kuralı.

Korelasyon matrisinden yapılan bir analizde her standartlaştırılmış değişkenin varyansı 1'dir ve bir bileşenin özdeğeri, açıkladığı toplam varyansı gösterir. Kaiser-Guttman kuralının gerekçesi şudur: özdeğeri 1'den küçük bir bileşen tek bir özgün değişkenden daha az varyans açıklar, bu yüzden tutulmaya değmez. Kovaryans matrisiyle yapılan analizde eşdeğer kural, ortalama özdeğerden büyük olanları tutmaktır.

Kural basit ve yaygın olsa da güvenilirliği sınırlıdır: değişken sayısı çoksa ve örneklem küçükse rastlantısal örnekleme dalgalanmaları da 1'i aşan özdeğerler üretir ve kural çoğu zaman gereğinden fazla bileşen önerir; 1,01 ile 0,99 gibi neredeyse aynı özdeğerleri keskin biçimde ayırması da keyfidir. Bu yüzden yamaç (scree) grafiği, açıklanan kümülatif varyans ve özellikle gözlenen özdeğerleri rastgele verilerden elde edilenlerle karşılaştıran paralel analiz (Horn) ile birlikte değerlendirilmelidir. Son karar bileşenlerin yorumlanabilirliğini de göz önüne almalıdır.

Gündelik bir örnek

20 maddelik bir iş tatmini anketinin temel bileşenler analizinde altı bileşenin özdeğeri 1'in üzerinde çıkıyor: 5,2, 2,4, 1,6, 1,1, 1,05 ve 1,02. Kaiser ölçütü altı bileşen önerir. Ancak paralel analiz, rastgele verilerde de ilk birkaç özdeğerin yaklaşık 1,5'e kadar çıktığını gösteriyor ve yalnız ilk üç bileşeni anlamlı buluyor; anketin üç boyutlu (ücret, iş arkadaşları, yönetim) okunması daha gerçekçidir.

MerQur'da

Temel Bileşenler Analizi'nde 'Bileşen sayısı ölçütü' seçeneklerinden biridir (Elle, Kaiser, Kümülatif varyans hedefi, Paralel analiz); kovaryans matrisinde ortalama özdeğer kuralı uygulanır. Açıklayıcı Faktör Analizi'nde 'Faktör sayısı' seçeneğinin Otomatik değeri özdeğeri 1'den büyük faktör sayısını (Kaiser) alır; Değişken Kümeleme'de 'MAXEIGEN (bölücü)' eşiği Kaiser benzeri bir durdurma ölçütüdür.

Bu kavramın geçtiği analizler

Değişken KümelemeTemel Bileşenler AnaliziAçıklayıcı Faktör Analizi

İlgili kavramlar

Özdeğer ve özvektörParalel analiz (Horn) ve MAP ölçütü