İstatistik Sözlüğü → Johansen iz ve en büyük özdeğer testleri
Johansen iz ve en büyük özdeğer testlerikavram
Birden çok durağan olmayan zaman serisi arasında kaç tane eşbütünleşme (uzun dönemli denge) ilişkisi bulunduğunu, vektör hata düzeltme modeli çerçevesinde en çok olabilirlikle sınayan testler.
Vektör hata düzeltme modelinde Δy_t = Π y_{t-1} + Σ Γ_i Δy_{t-i} + ε_t yazılır; Π matrisinin rankı r, serileri bağlayan bağımsız eşbütünleşme ilişkilerinin sayısıdır. r = 0 ise uzun dönemli ilişki yoktur; r, seri sayısına eşitse seriler zaten durağandır. Johansen yöntemi Π'nin özdeğerlerini kestirir ve rankı bunlar üzerinden sınar.
İz testi 'rank en çok r'dir' sıfır hipotezini 'r'den büyüktür' alternatifine karşı, en büyük özdeğer testi ise 'rank r'dir' hipotezini 'r + 1'dir' alternatifine karşı sınar. Testler r = 0'dan başlayarak sırayla uygulanır ve sıfır hipotezinin ilk reddedilmediği r kabul edilir. Kritik değerler deterministik terimlerin nasıl yer aldığına bağlıdır. Küçük örneklemlerde testler fazla sık red verme eğilimindedir ve gecikme sayısının seçimine duyarlıdır; iki testin farklı rank önerdiği de olur. Engle-Granger iki adımlı yönteminden farkı, birden çok ilişkiyi aynı anda ele alabilmesi ve normalleştirme değişkeninin seçimine bağlı olmamasıdır.
Gündelik bir örnek
Aynı ürünün iki komşu şehirdeki fiyatları kısa dönemde ayrı ayrı dalgalanıyor, ama aralarındaki fark çok açılırsa tüccarlar ucuz şehirden alıp pahalı şehirde satıyor ve fiyatlar yeniden yaklaşıyor. Johansen testi bu iki fiyat serisi arasında bir eşbütünleşme ilişkisi (r = 1) olduğunu gösterebilir.
MerQur'da
Eşbütünleşme analizinde 'Yöntem' (Johansen + Engle-Granger / Johansen / Engle-Granger), 'VECM rankı r' (-1 = iz testinin %5 kararı) ve 'Normalleştirme değişkeni'.
Bu kavramın geçtiği analizler
İlgili kavramlar
Vektör hata düzeltme modeli (VECM)Engle-Granger iki aşamalı yöntemi