İstatistik Sözlüğü → Hız oranı ve hız farkı
Hız oranı ve hız farkıkavram
İki grubun olay hızlarını (birim kişi-zaman başına düşen olay sayısını) karşılaştıran iki ölçü: hızların birbirine bölümü (hız oranı) ve birbirinden farkı (hız farkı).
Hız, bir dönemde gözlenen olay sayısının toplam risk altındaki kişi-zamana bölünmesidir (ör. 1000 kişi-yıl başına 5 olay). Hız oranı (RR) bir grubun hızının referans grubun hızına bölümüdür: RR = 2, olayın referans gruba göre iki kat sık görüldüğü anlamına gelir; RR = 1 fark olmadığını gösterir. Hız farkı (RD) ise mutlak farktır ve referans gruba göre birim kişi-zaman başına kaç fazla (ya da eksik) olay görüldüğünü verir. Hız oranının güven aralığı genellikle log ölçeğinde kurulur, çünkü oranın dağılımı çarpıktır.
Oran ve fark birbirini tamamlar: oran ilişkinin gücünü, fark ise halk sağlığı açısından etkinin mutlak büyüklüğünü gösterir. Düşük hızlı bir olayda büyük bir hız oranı küçük bir mutlak farka karşılık gelebilir. Yaş gibi karıştırıcı değişkenlerin dağılımı gruplar arasında farklıysa ham hızlar yanıltıcı olur; bu yüzden karşılaştırmalar genellikle yaşa göre standartlaştırılmış hızlarla yapılır. Hız oranı, olasılıkların oranı olan risk oranı ve odds oranıyla karıştırılmamalıdır; olay nadir ve izlem süreleri benzer olduğunda bu ölçüler yaklaşık eşittir. Poisson regresyonunda exp(β) bir hız oranıdır.
Gündelik bir örnek
İki şehirde trafik kazalarını karşılaştırıyorsunuz. A şehrinde 100 000 kişi-yıl başına 30, B şehrinde 15 kaza var. Hız oranı 30 / 15 = 2'dir: A'da kaza hızı B'nin iki katıdır. Hız farkı ise 15'tir: A'da her yıl her 100 000 kişide B'ye göre 15 kaza daha fazla olur. A'nın nüfusu çok daha genç ve araç kullanan oranı yüksekse, yaşa göre standartlaştırma bu farkın bir kısmını açıklayabilir.
MerQur'da
Yaş Standardizasyonu ve SMR analizinde 'Referans grup' parametresiyle karşılaştırmalarda payda grubu seçilir; diğer gruplar bu gruba oranlanır (hız oranı) ve bu gruptan çıkarılır (hız farkı). Poisson / Negatif Binomial Regresyonda IRR'ler verilir; offset kullanıldığında IRR'ler oran oranı olur.
Bu kavramın geçtiği analizler
Poisson / Negatif Binomial RegresyonYaş Standardizasyonu ve SMR
İlgili kavramlar
Doğrudan ve dolaylı standardizasyon (SMR)Olay hızı oranı (IRR)