İstatistik Sözlüğü → Belirleme katsayısı (R²) ve düzeltilmiş R²
Belirleme katsayısı (R²) ve düzeltilmiş R²kavram
Bağımlı değişkendeki toplam değişkenliğin model tarafından açıklanan oranı; düzeltilmiş R² bu oranı modeldeki değişken sayısına göre cezalandırır.
R² = 1 - KT_artık / KT_toplam formülüyle hesaplanır ve doğrusal regresyonda 0 ile 1 arasında yer alır. R² = 0,40, bağımlı değişkendeki varyansın %40'ının modeldeki açıklayıcılarla açıklandığı anlamına gelir. Tek açıklayıcılı doğrusal regresyonda R², Pearson korelasyon katsayısının karesine eşittir. Ancak modele yeni bir değişken eklendiğinde, bu değişken tamamen rastgele olsa bile R² azalmaz; bu yüzden çok değişkenli modelleri karşılaştırırken yanıltıcı olabilir.
Düzeltilmiş R² = 1 - (1 - R²)(n - 1)/(n - p - 1) formülüyle, değişken sayısı p'ye göre bir ceza uygular; yeni değişken modele yeterli katkı sağlamazsa düşer, hatta negatif olabilir. Yüksek R², modelin doğru kurulduğunu ya da nedensel bir ilişki bulunduğunu göstermez; düşük R² de anlamlı ve önemli etkilerin varlığıyla bağdaşabilir (ör. insan davranışı gibi doğası gereği değişken olgularda). Lojistik ve diğer genelleştirilmiş modellerde gerçek bir R² tanımlanamadığı için McFadden, Cox-Snell ya da Nagelkerke gibi sahte R² ölçüleri kullanılır; bunlar doğrusal regresyondaki R² gibi yorumlanmamalıdır.
Gündelik bir örnek
Bir öğrencinin sınav notunu çalışma saatiyle açıklayan bir model R² = 0,50 veriyor: notlardaki farklılığın yarısı çalışma süresiyle açıklanıyor, kalan yarısı uyku, ön bilgi ya da şans gibi başka etkenlerden geliyor. Modele öğrencilerin ayakkabı numarası eklendiğinde R² 0,51'e çıkabilir; ama düzeltilmiş R² düşer ve bu değişkenin gerçek bir katkı sağlamadığını gösterir.
MerQur'da
Çoklu Doğrusal, Ridge, Lasso, Panel Veri, Araç Değişkenli ve Bayesci Doğrusal Regresyon, İki Yönlü ANOVA, Yol Analizi, Destek Vektör Makinesi (SVR), Değişken ve Hiyerarşik Kümeleme ile Meta-Analiz (meta-regresyon) çıktılarında R² olarak; Lojistik ve Multinomial Lojistik Regresyonda sahte R² ölçüleri, Doğrusal Karma Model ve GLMM'de Nakagawa R², Çoklu Atamada havuzlanmış R² olarak raporlanır. Genelleştirilmiş Toplamsal Modelde 'Düzeltilmiş R2 ve doğrusal modele karşı test' ek çıktısıyla verilir.
Bu kavramın geçtiği analizler
İki Yönlü ANOVADeğişken KümelemeMeta-AnalizÇoklu Doğrusal RegresyonLojistik RegresyonMultinomial Lojistik RegresyonRidge RegresyonLasso RegresyonDoğrusal Karma ModelGenelleştirilmiş Doğrusal Karma ModellerPanel Veri RegresyonuAraç Değişkenli RegresyonDestek Vektör MakinesiHiyerarşik KümelemeGenelleştirilmiş Toplamsal ModelBayesci Doğrusal RegresyonYol AnaliziÇoklu Atama
İlgili kavramlar
Sözde R² (McFadden, Cox-Snell, Nagelkerke)Varyans analizi (ANOVA) tablosu