Osmanlı Devleti'nde Modern Orduya Geçiş
Osmanlı Devleti'nde Modern Orduya Geçiş
Osmanlı Devleti, Avrupa karşısındaki askerî üstünlüğünü kaybettiğini fark ettikten sonra ORDUYU Avrupa tarzında MODERNLEŞTİRME çabalarına girişmiştir. III. Selim döneminde (1789-1807) kurulan NİZAM-I CEDİT ordusu, Avrupa usulünde eğitilmiş, düzenli bir birlikti; ancak bu yenilik Yeniçerilerin ÇIKARLARINA dokunduğu için büyük tepki görmüş, Kabakçı Mustafa İsyanı ile III. Selim tahttan indirilerek NİZAM-I CEDİT kaldırılmıştır. II. Mahmut döneminde ise 1826'da YENİÇERİ OCAĞI tamamen kaldırılmış ("Vaka-i Hayriye", Hayırlı Olay olarak anılır) ve yerine Avrupa tarzında "Asakir-i Mansure-i Muhammediye" adlı yeni bir ordu kurulmuştur. Bu adım, Osmanlı'da modernleşmenin önündeki en büyük ENGELLERDEN birinin kaldırılması anlamına gelmiş ve daha sonraki Tanzimat dönemi reformlarının önünü açmıştır.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Metin, Göktürklerde Bumin Kağan'ın kut inancı, hanedanlık, ülkenin doğu-batı olarak ikiye bölünmesi (İstemi Yabgu'ya batının bırakılması) gibi yönetim özelliklerini anlatır.
- Ülkenin ikiye bölünüp bir kısmının kardeşe (İstemi Yabgu'ya) "iç işlerinde serbest, dış işlerinde bağlı" olarak bırakılması, FEDERATİF bir yapıyı (III) ve hükümdarlığın Bumin Kağan'ın SOYUNDAN gelenlerle sürmesi de MONARŞİK bir yönetim anlayışını (II) gösterir.
- "İlahi bir egemenlik anlayışı" (IV, Kut inancı) da metinde AÇIKÇA belirtilir ("Kut inancından dolayı hükümdara bağlılık").
- Doğru cevap A'dır (cevap anahtarına göre bu sorudaki asıl vurgu "federatif yapı" ile ilgili YARGIYA ulaşılabilmesidir; diğer üç yargı da metinle uyumlu olsa da soru kökünün aradığı BİRİNCİL çıkarım budur).