Osmanlı Devleti'nde Modern Orduya Geçiş — Çalışma Kağıdı

1. III. Selim, kurduğu yeni ordunun düzenli bir gelire kavuşması için İrad-ı Cedid adıyla ayrı bir hazine oluşturmuş; bu hazineye bazı vergilerden ve yeni gelir kalemlerinden pay ayrılmıştır. Nizam-ı Cedid askerlerinin maaşları ve teçhizat giderleri bu hazineden karşılanmıştır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Nizam-ı Cedid askerlerinin giderleri, tımar sisteminden elde edilen gelirlerle karşılanmıştır. B) Yeni ordunun giderleri, mevcut hazineden ayrı bir gelir kaynağından karşılanmıştır. C) Yeni ordunun kurulmasıyla devletin vergi gelirlerinde bir artış hedeflenmemiştir. D) İrad-ı Cedid hazinesinin geliri, yalnızca askeri okulların inşasında kullanılmıştır. E) Nizam-ı Cedid ordusunun mali ihtiyaçları, tamamen gönüllü bağışlarla karşılanmıştır.

2. III. Selim, tahta çıktığı dönemde Osmanlı ordusunun Avrupa orduları karşısında geri kaldığını fark ederek yeni bir düzenli birlik oluşturulmasını istemiştir. Bu amaçla kurulan Nizam-ı Cedid ordusunun subayları ve erleri, Avrupa'daki orduların talim usulleri örnek alınarak eğitilmiş; birliğe modern silahlar ve düzenli bir eğitim programı sağlanmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Nizam-ı Cedid ordusuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Ordunun eğitim yöntemi belirlenirken Avrupa'daki uygulamalardan yararlanılmıştır. B) Bu ordu, var olan Yeniçeri Ocağı'nın bünyesinde kurulan yeni bir kısımdır. C) Ordunun kurulma amacı, yalnızca sınır boylarında asayişi sağlamaktır. D) Bu birliğin eğitiminde Avrupalı subaylardan hiçbir şekilde yararlanılmamıştır. E) Nizam-ı Cedid ordusu, kurulduğu dönemde yalnızca donanmada görev yapan bir birliktir.

3. II. Mahmud döneminde, uzun süredir devam eden ıslah girişimlerinin ardından Yeniçeri Ocağı kaldırılmış; yerine Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye adıyla, Avrupa ordularının eğitim ve teşkilat esasları örnek alınarak yeni bir kara ordusu kurulmuştur.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye, Yeniçeri Ocağı'nın bünyesinde bir alt birlik olarak kurulmuştur. B) Yeni ordunun teşkilat esasları, Osmanlı'nın önceki dönem uygulamalarından alınmıştır. C) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, herhangi bir hazırlık sürecine dayanmaksızın ani biçimde gerçekleşmiştir. D) Osmanlı ordusunun yeniden yapılandırılması, mevcut bir askeri kurumun kaldırılıp yerine yenisinin kurulmasıyla gerçekleştirilmiştir. E) Yeni ordunun kurulmasıyla birlikte askeri modernleşme çabaları sona ermiştir.

4. 18. yüzyılın sonundan itibaren Osmanlı Devleti'nde ordunun modernleştirilmesine yönelik olarak Avrupa tarzında yeni birlikler kurulmuş, subay yetiştirmek üzere askeri okullar açılmış ve orduda kullanılan silah ile teçhizatın yenilenmesine çalışılmıştır.

Buna göre,

I. Askeri modernleşme, yalnızca birliklerin yeniden düzenlenmesiyle sınırlı kalmamıştır.
II. Subay yetiştirme süreci, modernleşme çabalarının bir parçası olmuştur.
III. Ordudaki değişim, silah ve teçhizat alanını da kapsamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I, II ve III B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) Yalnız I

5. Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye askerleri, belirli bir eğitim programı çerçevesinde Avrupa tarzı talim usulleriyle yetiştirilmiş; bu askerlere düzenli aralıklarla nakit maaş ödenmiş ve birlik, klasik dönem ocaklarından farklı olarak merkezi bir komuta altında örgütlenmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Bu ordunun askerleri, geçimini tımar gelirinden sağlayan sipahilerden oluşmuştur. B) Asâkir-i Mansûre askerlerine yapılan ödemeler, yalnızca sefer dönemlerinde gerçekleştirilmiştir. C) Bu ordunun talim usulleri, klasik dönem ocaklarının uyguladığı yöntemlerin aynen sürdürülmesiyle oluşturulmuştur. D) Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye, merkezi bir komuta yerine bölgesel beylerin yönetimine bırakılmıştır. E) Bu ordunun eğitim, gelir ve örgütlenme esasları, önceki askeri yapılardan farklılıklar taşımıştır.

6. Nizam-ı Cedid ordusunun kurulması, Osmanlı toplumunun ve devlet teşkilatının bazı kesimlerinde memnuniyetsizlikle karşılanmıştır. Yeni düzenin geleneksel askeri yapıyı ve buna bağlı çıkarları değiştirebileceğini düşünen çevreler, bu girişime karşı çıkmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Nizam-ı Cedid'e yönelik tepkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Nizam-ı Cedid'e gösterilen tepkiler, yalnızca yabancı devletlerin baskısıyla ortaya çıkmıştır. B) Yeni orduya karşı çıkan çevreler, mevcut düzenden çıkarı olmayan kesimlerdir. C) Yeni ordunun kurulması, toplumda ve devlet teşkilatında herkes tarafından aynı şekilde karşılanmamıştır. D) Metinde sözü edilen memnuniyetsizlik, Nizam-ı Cedid ordusunun faaliyetlerinin sona erdiğini göstermektedir. E) Nizam-ı Cedid'e yönelik tepkiler, ordu içindeki disiplin sorunlarından kaynaklanmıştır.

7. Osmanlı ordusunun modernleşme sürecinde, subaylara teorik ve uygulamalı askeri bilgi kazandırmak amacıyla Mekteb-i Harbiye gibi Avrupa tarzında eğitim veren okullar açılmıştır. Bu okullarda coğrafya, matematik ve askeri teknik dersler okutulmuş; öğrenciler belirli bir eğitim süresinin sonunda subay olarak orduya katılmıştır.

Bu bilgilere dayanarak askeri okulların açılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bu okullarda yalnızca askeri teknik dersler okutulmuş, coğrafya ve matematik gibi alanlara yer verilmemiştir. B) Subay yetiştirme süreci, belirli bir eğitim programını tamamlamayı gerektiren kurumsal bir yapıya kavuşturulmuştur. C) Subaylık, bu okulların açılmasından önce de benzer bir eğitim programıyla kazanılan bir görevdi. D) Bu okullara öğrenci alımında, önceden orduda görev yapmış olma şartı aranmıştır. E) Mekteb-i Harbiye'de verilen eğitim, teorik derslerden bağımsız biçimde uygulamalı talimler üzerine kurulmuştur.

8. Yeni kurulan askeri okullarda ders veren öğretmenlerin bir kısmı, Avrupalı devletlerden getirilen uzmanlardan oluşmuştur. Bu uzmanlar, topçuluk, istihkâm ve harita bilgisi gibi alanlarda derslere girmiş; zamanla bu alanlarda yetişen Osmanlı öğretmenleri de eğitim kadrosuna katılmıştır.

Bu bilgilere dayanarak askeri okulların öğretim kadrosuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bu okullarda görev alan bütün öğretmenler, yabancı devletlerden getirilen uzmanlardan oluşmuştur. B) Osmanlı öğretmenlerinin eğitim kadrosuna katılması, yabancı uzmanların görevden alınmasından sonra gerçekleşmiştir. C) Bu okullarda teknik alanlardaki bilgi birikimi, hem yabancı uzmanlardan hem de zamanla yetişen yerli öğretmenlerden sağlanmıştır. D) Yabancı uzmanların verdiği dersler, yalnızca dil ve edebiyat alanlarıyla sınırlı kalmıştır. E) Osmanlı öğretmenlerinin yetişmesi, yabancı uzmanlardan bağımsız bir süreçte gerçekleşmiştir.

9. 18. yüzyılın sonundan 19. yüzyılın ilk yarısına uzanan süreçte Osmanlı Devleti'nde ordunun modernleştirilmesine yönelik girişimler farklı hükümdarlar döneminde sürmüştür. III. Selim döneminde Avrupa tarzı bir birlik kurulmuş, II. Mahmud döneminde ise geleneksel bir ocak kaldırılarak yerine yeni bir ordu oluşturulmuş ve subay yetiştirmek üzere okullar açılmıştır.

Buna göre,

I. Askeri modernleşme, tek bir hükümdarın girişimiyle sınırlı kalmamıştır.
II. Ordunun yeniden yapılandırılması, yalnızca yeni birlikler kurularak gerçekleştirilmiştir.
III. Subay yetiştirme, modernleşme sürecinin bir parçası olarak ele alınmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) II ve III C) Yalnız I D) I, II ve III E) I ve III

10. III. Selim döneminde kurulan Nizam-ı Cedid ordusu uzun süre varlığını koruyamamış; ancak ordunun Avrupa tarzında yeniden yapılandırılması düşüncesi terk edilmemiştir. II. Mahmud döneminde, farklı bir isim ve teşkilat yapısıyla Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye kurularak benzer bir hedefe yeniden yönelinmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Nizam-ı Cedid ile Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye, Nizam-ı Cedid ordusunun ismi değiştirilerek doğrudan devam ettirilmiş halidir. B) Nizam-ı Cedid'in kısa ömürlü olması, Osmanlı'da bir daha benzer bir ordu kurma girişiminde bulunulmadığını göstermektedir. C) II. Mahmud döneminde kurulan ordu, Avrupa tarzından vazgeçilerek geleneksel esaslara göre yapılandırılmıştır. D) Ordunun Avrupa tarzında yapılandırılması düşüncesi, ilk girişimin kısa ömürlü olmasına rağmen sonraki dönemde farklı bir çerçevede sürdürülmüştür. E) Nizam-ı Cedid'in varlığını koruyamaması, ordunun modernleştirilmesi ihtiyacının ortadan kalktığı anlamına gelmiştir.

Osmanlı Devleti'nde Modern Orduya Geçiş — Çalışma Kağıdı

Osmanlı Devleti'nde Modern Orduya Geçiş — Çalışma Kağıdı

Cevap Anahtarı