Boylardan Devlete-II
Boylardan Devlete-II: İlk Türk Devletleri (Asya Hun, Göktürk, Uygur)
Bilinen ilk Türk devleti Asya Hun Devleti'dir (Mete Han döneminde MÖ 209'da en güçlü dönemini yaşamış, Çin'i vergiye bağlamıştır; Mete Han onlu sistemi orduya uygulayarak askerî disiplinin öncüsü olmuştur). Göktürk Devleti (552), Bumin Kağan tarafından kurulmuş, "Türk" adını devlet adı olarak kullanan ilk Türk devletidir; Orhun Yazıtları (Bilge Kağan, Kültigin, Vezir Tonyukuk adına dikilen anıtlar) Türklerin bilinen ilk yazılı belgeleridir ve devlet yönetimi, töre, ibretler hakkında bilgi verir. Uygur Devleti (744), Göktürklerden sonra kurulmuş, YERLEŞİK hayata geçen ilk Türk devletidir; Maniheizm dinini benimsemeleriyle savaşçı özelliklerini kaybetmişler, buna karşılık tarım, ticaret ve sanatta (matbaa harflerine benzer harfler, minyatür) ilerlemişlerdir.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Soru üç özelliği verilen Türk devletini sormaktadır: ilk kez Müslüman Araplarla savaşmış, Museviliği benimseyen tek Türk devleti, farklı inançların mabetlerini yan yana inşa etmiş.
- Bu üç özellik birlikte yalnızca HAZARLAR için geçerlidir; Hazarlar hem Arap-Hazar savaşlarıyla hem YÖNETİCİ ZÜMRENİN Museviliği benimsemesiyle hem de dinî HOŞGÖRÜSÜYLE (cami, kilise, sinagogun bir arada bulunmasıyla) bilinir.
- Diğer seçenekler (İtil Bulgarları, Avarlar, Macarlar, Kumanlar) bu üç özelliği birlikte TAŞIMAZ.
- Doğru cevap E (Hazarlar)'dir.