8genyks sekizgenacademy.com

Boylardan Devlete-II — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Boylardan Devlete-II — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Uygurlar kendi adlarıyla anılan bir alfabe kullanmış, kâğıt üretmiş ve tahta kalıplarla basım tekniğini uygulamışlardır. Bu sayede çok sayıda dinî ve edebî metin çoğaltılarak yaygınlaştırılabilmiştir.

Bu bilgilere göre Uygurlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kâğıt ve basım tekniğini kendi buluşlarıyla geliştirdikleri B) Çoğalttıkları metinleri komşu ülkelere ticaret yoluyla sattıkları C) Kendi adlarıyla anılan alfabeyi Mani inancını yaymak için oluşturdukları D) Basım tekniğinden sonra el yazması geleneğini bıraktıkları E) Yazılı kültürün gelişmesine imkân veren tekniklere sahip oldukları

2. Türk devletlerinde savaş ve barış kararı, ordunun düzeni, boylar arasındaki anlaşmazlıklar gibi konular kurultay adı verilen mecliste görüşülürdü. Kurultaya kağan başkanlık eder, burada ortaya konan görüşler kağanın vereceği kararı hazırlardı.

Buna göre kurultayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kağandan sonra tahta geçecek kişiyi doğrudan seçtiği B) Yalnızca dinî konuların ele alındığı bir kurul olduğu C) Kararları kağanı bağlamadığı için yönetimde hiçbir işlev taşımadığı D) Halkın tamamının katıldığı bir seçim düzeni oluşturduğu E) Devlet işlerinin görüşüldüğü, kağana yol gösteren bir yapı olduğu

3. Türk devletlerinde yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılır; bu yetkinin hanedanın kanında bulunduğu kabul edilirdi. Bu nedenle hanedanın erkek üyelerinden her biri kendini taht için hak sahibi sayabiliyordu.

Bu anlayışın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

A) Hükümdarın bütün yetkilerinin kurultay tarafından devralınmasına B) Yönetimin hanedan dışındaki boy beylerine açılmasına C) Tahtın her durumda en büyük oğula geçmesini sağlayan bir kuralın yerleşmesine D) Tahtın kime geçeceğini belirleyen kesin bir kuralın oluşmamasına ve mücadelelere E) Hükümdarın dinî bir önder sayılarak ibadetleri yönetmesine

4. Bozkırda kurulan Türk devletlerinin yıkılış süreçleri incelendiğinde; hanedan üyeleri arasındaki taht mücadelelerinin, merkeze bağlılığı zayıflayan boyların ayrılmasının ve komşu güçlerin bu ayrılıkları körüklemesinin ortak biçimde etkili olduğu görülür.

Buna göre;
I. Yıkılışlarda iç ve dış etkenlerin birlikte rol oynadığı
II. Merkezî otoritenin gücünün devletin devamlılığı bakımından belirleyici olduğu
III. Boy yapısının siyasi birliği zayıflatabilecek bir yön taşıdığı
IV. Yıkılışların tek başına dış saldırılarla açıklanabileceği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) II ve IV C) I, II ve III D) III ve IV E) I, III ve IV

5. Uygurlar, kendilerinden önceki Türk devletlerinden farklı olarak şehirler kurmuş, tapınak ve saray gibi yapılar inşa etmiş, tarımsal üretime yönelmiş ve kalıcı bir başkent oluşturmuştur.

Buna göre;
I. Yerleşik yaşamın gerektirdiği mimari yapıların ortaya çıktığı
II. Ekonomik faaliyetlerin çeşitlendiği
III. Kalıcı kültür ürünleri bırakma imkânının arttığı
IV. Konar-göçer dönemin askerî hareketliliğinin daha da güçlendiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I, II ve III B) I ve IV C) II ve III D) III ve IV E) I, II ve IV

6. Hazar Kağanlığı'nda yönetici zümre Museviliği benimsemiş; ülkede Müslümanlar, Hristiyanlar, Museviler ve Gök Tanrı inancını sürdürenler bir arada yaşamıştır. Farklı inanç gruplarının anlaşmazlıklarında kendi hukuklarına göre yargılanmalarına imkân tanınmıştır.

Bu uygulamalara bakarak Hazarlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Farklı inanç gruplarının bir arada yaşamasına imkân veren bir yönetim anlayışı geliştirdikleri B) Ülkede yalnızca yöneticilerin benimsediği inancın serbest bırakıldığı C) Yargılamanın bütün topluluklar için tek biçimde yürütüldüğü D) Halkın tamamının kısa sürede aynı inancı benimsediği E) İnancın toplumsal yaşamda herhangi bir yer tutmadığı

7. Çin egemenliği altında yaşayan Türk boyları, İlteriş (Kutluk) Kağan'ın önderliğinde bir araya gelerek ayaklanmış; Tonyukuk'un yönlendirmesiyle önce dağlık bölgelerde toparlanmış, ardından Ötüken bölgesini ele geçirerek devletlerini yeniden kurmuştur.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Bağımsızlığın yeniden kazanılmasında güçlü bir önderliğin belirleyici olduğuna B) Devletin yeniden kurulmasında tecrübeli devlet adamlarının katkı sağladığına C) Ötüken'in Türkler açısından siyasi bir merkez değeri taşıdığına D) Devletin kurulmasında çevredeki devletlerden askerî destek alındığına E) Boyların, bağımlılık dönemine karşın bağımsızlık isteğini koruduğuna

8. Orhun Yazıtları'nda kağan halkına seslenerek yaptığı işlerin hesabını verir; Çin'in ipek ve altın vaadiyle Türk beylerini kendi tarafına çekme siyasetine karşı halkı uyarır; birlikten ayrılmanın yol açtığı sıkıntıları anlatarak öğütlerde bulunur.

Yazıtların bu içeriğine bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kağanın yalnızca askerî zaferlerini öven bir övgü metni niteliği taşıdığı B) Yöneticinin halka karşı sorumluluk taşıdığı bir anlayışın yazıya geçirildiği C) Türklerin bu dönemde Çin ile hiçbir siyasi ilişki kurmadığı D) Boy beylerinin yetkilerini ayrıntılı biçimde belirleyen bir hukuk metni olduğu E) Türk boylarının hiçbir dönemde birbirinden ayrılmadığı

9. Uygurlar Mani inancını benimsedikten sonra et yemenin ve savaşmanın hoş karşılanmadığı bir yaşam anlayışını kabul etmiştir. Bu dönemde tapınak yapımı ile resim ve kitap sanatları gelişirken ordunun savaşçı niteliğinin zayıfladığı belirtilmektedir.

Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Yerleşik yaşama geçişin Mani inancının benimsenmesine yol açtığı B) Mani inancının yalnızca yönetici kesim arasında yayıldığı C) Benimsenen inancın, toplumun hem sanat üretimini hem askerî gücünü etkilediği D) Ordunun savaşçı niteliğindeki zayıflamanın resim ve kitap sanatlarını geliştirdiği E) İnanç değişikliğinin komşu toplulukların baskısı sonucunda gerçekleştiği

10. Tuna çevresine yerleşen Bulgar toplulukları Hristiyanlığı benimsemiş ve zaman içinde çevrelerindeki kalabalık Slav nüfusu içinde eriyerek dillerini ve kimliklerini büyük ölçüde yitirmiştir. İtil (Volga) boylarına yerleşen Bulgarlar ise İslamiyet'i kabul etmelerine karşın Türklük özelliklerini uzun süre korumuştur.

Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Din değiştirmenin her durumda millî kimliğin kaybıyla sonuçlandığını B) Bir topluluğun kimliğini korumasında içinde bulunduğu nüfus ve kültür çevresinin belirleyici olduğunu C) İslamiyet'i benimseyen toplulukların siyasi bağımsızlıklarını yitirdiğini D) Bulgar topluluklarının tek bir siyasi çatı altında varlığını sürdürdüğünü E) Hristiyanlığın Türk toplulukları arasında hiçbir biçimde yayılmadığını

Cevap Anahtarı

1-E 2-E 3-D 4-C 5-A 6-A 7-D 8-B 9-C 10-B

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com