İleri seviyede İngilizce soru kalıplarının tamamını tek derste topluyoruz: evet/hayır soruları, wh- soruları, özne soruları, question tag'ler (ve tüm istisnaları), dolaylı/kibar sorular, olumsuz sorular ve "so/neither" ile katılım yapıları. YÖKDİL/YDS'de en sık tuzağa düşülen noktalar ayrı kutularda işaretlenmiştir.
1. Evet/Hayır Soruları (Yes/No Questions)
Bu soru tipinde yardımcı fiil (be/have/do/modal) özneden önce gelir ve cevap "yes" ya da "no" ile başlar. Cümlede zaten bir yardımcı fiil veya modal varsa o öne alınır; yoksa do/does/did eklenir.
| Düz Cümle | Soru |
|---|---|
| She has finished the report. | Has she finished the report? |
| They can solve it. | Can they solve it? |
| He works at the ministry. | Does he work at the ministry? |
| The letters arrived yesterday. | Did the letters arrive yesterday? |
Has the committee reached a decision yet?
Komite henüz bir karara vardı mı?
2. Wh- Soruları
What, where, when, why, how, which, whose gibi soru kelimeleri cümlenin en başına gelir, ardından yardımcı fiil + özne + fiil sırası izlenir.
| Soru Kelimesi | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|
| What | nesne/eylem sorar | What did you buy? |
| Where | yer sorar | Where does he live? |
| Why | sebep sorar | Why has she left? |
| How | şekil/derece sorar | How long have you waited? |
| Whose | sahiplik sorar | Whose idea was that? |
How long has this policy been in effect?
Bu politika ne zamandır yürürlükte?
3. Özne Soruları (Subject Questions)
Soru kelimesi cümlenin öznesinin yerine geçtiğinde yardımcı fiil do/does/did eklenmez; fiil normal cümledeki gibi kalır (yalın hal ya da -s/-ed).
| Özne Sorusu (do YOK) | Nesne Sorusu (do VAR) |
|---|---|
| Who broke the window? | Who(m) did you see? |
| What caused the delay? | What did the delay cause? |
| Who called the meeting? | Who did you call? |
Who signed this document?
Bu belgeyi kim imzaladı?
4. Question Tags
Question tag, bir cümlenin sonuna eklenen kısa doğrulama sorusudur (Türkçedeki "değil mi?" karşılığı). Temel kural: olumlu cümleye olumsuz tag, olumsuz cümleye olumlu tag eklenir; tag'deki yardımcı fiil ana cümledeki yardımcı fiil/zaman ile aynı olmalıdır.
| Cümle | Tag |
|---|---|
| You are coming, | aren't you? |
| She isn't ready, | is she? |
| They have left, | haven't they? |
| He can drive, | can't he? |
| You didn't call, | did you? |
You're coming, aren't you?
Geliyorsun, değil mi?
4.1 Question Tag İstisnaları
| Durum | Kural | Örnek |
|---|---|---|
| I am ... | tag: aren't I? | I'm late, aren't I? |
| Let's ... | tag: shall we? | Let's begin, shall we? |
| Emir cümlesi (imperative) | tag: will you? / won't you? | Close the door, will you? |
| There is/are ... | "there" özne gibi tag'e girer | There isn't much time, is there? |
| Everybody/everyone/someone/no one | tag'de zamir: they | Everyone agreed, didn't they? |
| Nothing/something/anything | tag'de zamir: it | Nothing happened, did it? |
| Olumsuz anlamlı zarflar: never, hardly, rarely, seldom, little | cümle "olumlu" sayılır → tag olumlu | He never complains, does he? |
She hardly ever calls, does she?
Neredeyse hiç aramıyor, değil mi?
5. Dolaylı / Kibar Sorular (Indirect Questions)
Bir soruyu "Could you tell me...", "Do you know...", "I wonder...", "I'd like to know..." gibi kalıplarla kibarca sorduğumuzda, gömülü (embedded) soru kısmı düz cümle sıradüzenini korur: devrik olmaz, do/does/did kullanılmaz.
| Doğrudan Soru | Dolaylı Soru |
|---|---|
| Where does he live? | Could you tell me where he lives? |
| What time is it? | Do you know what time it is? |
| Did she call? | I wonder if she called. |
| Is he coming? | Do you know whether he is coming? |
Could you tell me where he lives?
Bana onun nerede yaşadığını söyler misiniz?
Gömülü soru evet/hayır tipindeyse, soru kelimesi yerine if veya whether kullanılır.
6. Olumsuz Sorular (Negative Questions)
Olumsuz sorular şaşkınlık, onay bekleme, sitem ya da kibar öneri anlamı taşır. Yardımcı fiil + "n't" özneden önce gelir (ya da tam biçimde "not" özneden sonra gelir).
| Kalıp | Örnek | Anlam |
|---|---|---|
| Don't you ...? | Don't you like coffee? | şaşırma / onay bekleme |
| Isn't it ...? | Isn't it obvious? | vurgulu iddia |
| Why don't we ...? | Why don't we leave now? | kibar öneri |
Didn't you receive my message?
Mesajımı almadın mı?
7. So / Neither + Yardımcı Fiil + Özne
Bir önceki cümledeki durumu paylaştığımızı belirtmek için kullanılır. Olumlu cümlelere katılım için So + auxiliary + subject, olumsuz cümlelere katılım için Neither/Nor + auxiliary + subject kalıbı kullanılır. Yardımcı fiil, önceki cümlenin zamanına uymalıdır.
| Cümle | Katılım |
|---|---|
| I like tea. | So do I. |
| She has finished. | So has he. |
| I don't smoke. | Neither do I. / Nor do I. |
| He can't swim. | Neither can she. |
A: I haven't seen that film. B: Neither have I.
A: O filmi görmedim. B: Ben de görmedim.
Özet Tablo
| Yapı | Sıralama | Anahtar Nokta |
|---|---|---|
| Yes/No soru | Aux + Özne + Fiil | aux yoksa do/does/did eklenir |
| Wh- soru | Wh + Aux + Özne + Fiil | özne sorularında aux yok |
| Question tag | ..., aux(+n't) + zamir | olumlu↔olumsuz denge, istisnalara dikkat |
| Dolaylı soru | Kalıp + Özne + Fiil (düz) | devrik değil, do/does/did yok |
| So/Neither | So/Neither + Aux + Özne | aux zamana uyar |