Dönüşlü Zamir – sich (Reflexivpronomen)
Dönüşlü zamirler, eylemin öznesi ile nesnesinin aynı kişi olduğu durumlarda kullanılır: Ich wasche mich (Kendimi yıkıyorum) cümlesinde hem özne hem nesne bendir. Almancada dönüşlü zamirler birinci ve ikinci şahıslarda normal Akkusativ/Dativ zamirlerle aynıdır (mich, dich, uns, euch), ancak üçüncü şahısların hepsinde (er, sie, es, sie-çoğul) ve resmî Sie için tek ve değişmez bir biçim kullanılır: sich. Bu, Türkçedeki kendi- ekinin (kendimi, kendini, kendisini, kendimizi, kendinizi, kendilerini) çok daha basit bir karşılığıdır.
Dönüşlü Fiiller (Reflexive Verben)
Almancada bazı fiiller yapısal olarak dönüşlüdür ve dönüşlü zamir olmadan kullanılamaz veya anlamı değişir: sich freuen (sevinmek), sich interessieren für (ilgilenmek), sich erinnern an (hatırlamak), sich beeilen (acele etmek), sich befinden (bulunmak), sich vorstellen (kendini tanıtmak/hayal etmek), sich verspäten (geç kalmak), sich entscheiden (karar vermek). Bu fiillerin çoğunun Türkçede doğrudan bir kendine anlamı yoktur; bu yüzden Türk öğrenciler dönüşlü zamiri unutma eğilimindedir. Örneğin Ich interessiere für Musik değil, mutlaka Ich interessiere mich für Musik denmelidir.
Akkusativ mi Dativ mi?
Dönüşlü zamir çoğunlukla Akkusativ görevindedir (sich waschen = kendini yıkamak), ancak cümlede ayrıca bir Akkusativ nesne varsa dönüşlü zamir Dativ'e döner: Ich kaufe mir ein neues Buch (Kendime yeni bir kitap alıyorum) cümlesinde ein Buch Akkusativ nesne olduğu için mich değil Dativ biçim mir kullanılır. Bu ayrım özellikle 1. ve 2. tekil şahısta (mich/mir, dich/dir) önemlidir; 3. şahıslarda ve Sie'de her iki hâlde de sich değişmeden kullanılır.
sich'in Değişmezliği
sich zamirinin en dikkat çekici özelliği, er/sie/es/sie(çoğul)/Sie için hem Akkusativ hem Dativ konumunda AYNI kalmasıdır. Bu da onu diğer zamirlerden (örneğin hâle göre değişen ihn/ihm gibi) ayıran ve YDS'de kolaylıkla test edilebilen bir özelliktir; öğrenciler bazen yanlışlıkla sich yerine ihn veya ihm kullanma hatasına düşer çünkü fiilin dönüşlü olduğunu fark etmezler.
Er freut sich sehr über die gute Nachricht.
↳ İyi haberden dolayı çok seviniyor.
Ich interessiere mich schon lange für deutsche Geschichte.
↳ Uzun zamandır Alman tarihiyle ilgileniyorum.
Wir müssen uns beeilen, sonst verpassen wir den Zug.
↳ Acele etmeliyiz, yoksa treni kaçıracağız.
Kannst du dir vorstellen, dort zu leben?
↳ Orada yaşamayı hayal edebiliyor musun?
YDS/YÖKDİL'de bu konu genellikle dönüşlü fiillerin (sich freuen, sich interessieren, sich erinnern vb.) hemen ardından doğru zamirin seçilmesini isteyen sorularla veya sich ile normal Akkusativ/Dativ zamirlerinin (ihn/ihm) ayırt edilmesiyle test edilir.