Şahıs Zamirleri – Dativ (Yönelme/Kime Hâli)
Dativ, Almancada dolaylı nesneyi (kime? neye?) belirten hâldir ve çoğunlukla Türkçedeki -e/-a hâline (yönelme durumu) karşılık gelir. Şahıs zamirlerinin Dativ biçimleri: ich → mir, du → dir, er → ihm, sie → ihr, es → ihm, wir → uns, ihr → euch, sie (çoğul) → ihnen, Sie → Ihnen. Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, hem er hem es zamirinin Dativ biçiminin ihm olmasıdır; nötr ve eril isimler Dativ'de aynı forma sahiptir.
Dativ Fiilleri
Bazı Almanca fiiller, Türkçedeki mantığın aksine nesnelerini doğrudan (Akkusativ) değil dolaylı (Dativ) olarak alır: helfen (yardım etmek), danken (teşekkür etmek), gratulieren (kutlamak), glauben (inanmak), folgen (takip etmek), gehören (ait olmak), passen (uymak), gefallen (hoşuna gitmek), schmecken (tadı hoş gelmek), fehlen (eksik olmak/özlemek). Bu fiillerin listesini ezberlemek, YDS'de doğru zamiri seçmenin ön koşuludur; çünkü bu fiillerden sonra yanlışlıkla Akkusativ zamir (ihn, sie, es) kullanmak çok yaygın bir hatadır.
Özne-Nesne Ters Dönmesi Tuzağı
Türkçe konuşan öğrenciler için en büyük tuzak, gefallen, schmecken, fehlen gibi fiillerde cümlenin mantıksal öznesinin Türkçedeki gibi kurulmamasıdır. Türkçede Ben bu kitabı beğeniyorum derken özne bendir; Almancada ise Das Buch gefällt mir (Kitap bana hoş geliyor) yapısı kullanılır ve gramer öznesi das Buch, ben ise Dativ nesnesi olan mir olur. Bu tersine çevrilmiş mantık, boşluk doldurma sorularında mir yerine ich gibi yanlış bir Nominativ seçilmesine yol açabilir.
Dativ Edatları
Şu edatlardan sonra her zaman Dativ zamiri gelir: mit, nach, bei, seit, von, zu, aus, außer, gegenüber. Örneğin mit mir (benimle), zu ihm (ona/onun yanına) gibi kalıplarda edattan hemen sonra Dativ zamiri zorunludur.
ihr'in Çift Anlamı
ihr sözcüğü bağlama göre ya siz (Nominativ, ihr-Personalpronomen) ya da ona (Dativ, sie'nin -dişil- Dativ biçimi) anlamına gelebilir: Kommt ihr morgen? (Yarın geliyor musunuz?) ile Ich schenke ihr Blumen (Ona çiçek hediye ediyorum) cümlelerini karıştırmamak gerekir. Fiil çekimine ve cümledeki diğer öğelere bakarak hangi ihr olduğu anlaşılır.
Kannst du mir bitte helfen? Ich verstehe diese Aufgabe nicht.
↳ Bana yardım edebilir misin lütfen? Bu görevi anlamıyorum.
Das neue Restaurant gefällt ihm sehr gut.
↳ Yeni restoran onun çok hoşuna gidiyor.
Wir danken Ihnen herzlich für Ihre Unterstützung.
↳ Desteğiniz için size içtenlikle teşekkür ederiz.
Dieser Mantel gehört ihr, nicht mir.
↳ Bu palto ona ait, bana değil.
YDS/YÖKDİL'de bu konu genellikle bir Dativ fiilinin (helfen, danken, gefallen vb.) hemen ardından doğru zamirin seçilmesini isteyen sorularla veya ihm/ihr/ihnen biçimlerini ayırt ettiren cümlelerle karşımıza çıkar.