İyelik Sıfatları (mein/dein/sein...)

İyelik Sıfatları: mein, dein, sein...

İyelik sıfatları bir varlığın kime ait olduğunu belirtir ve Türkçedeki "-im, -in, -i, -imiz, -iniz, -leri" iyelik eklerine karşılık gelir. Ancak Almancada iyelik ekle değil, ismin önüne gelen ayrı bir kelimeyle ("mein Buch" = benim kitabım) ifade edilir ve bu kelime tıpkı "ein" ve "kein" gibi hâllere göre çekimlenir.

İyelik sıfatları tablosu

ich → mein (benim)
du → dein (senin)
er → sein (onun – erkek/nötr sahip)
sie (tekil) → ihr (onun – kadın sahip)
es → sein (onun – nesne/hayvan sahip)
wir → unser (bizim)
ihr → euer (sizin)
sie (çoğul) → ihr (onların)
Sie (saygı) → Ihr (büyük harfle, sizin – resmi)

Çekim, "ein" ailesiyle birebir aynıdır: mein/meine/mein (Nom.), meinen/meine/mein (Akk.), meinem/meiner/meinem (Dat.), meines/meiner/meines (Gen.). "unser" ve "euer" çekilirken bazen ses uyumu için orta hece düşer: euer → eure, euren, eurem (euere değil).

Maria hat ihren Schlüssel verloren.

↳ Maria anahtarını kaybetti. (sahip kadın → ihr, Akkusativ eril nesne)

Thomas liebt seine Familie über alles.

↳ Thomas ailesini her şeyden çok seviyor. (sahip erkek → sein)

Das Kind hat sein Spielzeug im Park vergessen.

↳ Çocuk oyuncağını parkta unuttu. (sahip "es" → sein)

Wir danken unseren Eltern für ihre Geduld.

↳ Sabırları için ebeveynlerimize teşekkür ederiz. (Dativ çoğul → unseren)

İpucu: "sein" ve "ihr" seçerken cümlenin öznesine değil, SAHİBİN cinsiyetine bakın: "Peter and his sister" düşünüldüğünde Peter erkek olduğu için "sein" (seine Schwester), ablası kadın olduğu için kendisinden bahsederken "ihr" (ihr Bruder) kullanılır.

Dikkat: Türkçede "onun" hem erkek hem kadın hem de nesne sahibi için tek kelimedir, bu yüzden Türk öğrenciler "sein" ile "ihr"i sürekli karıştırır. Almancada iyelik sıfatı SAHİBİN cinsiyetine göre seçilir, sahip olunan nesnenin cinsiyetine göre DEĞİL — nesnenin cinsiyeti yalnızca iyelik sıfatının SONUNU (çekim ekini) belirler.

İyelik zamiri ve euer'in özel çekimi

İyelik sıfatı bir ismin önünde kullanılırken ("das ist mein Buch"), aynı kök isim düşürülüp bağımsız bir zamir olarak da kullanılabilir: "Das ist meins" (Bu benimki). Bu kullanıma iyelik zamiri denir ve çekimi iyelik sıfatından biraz farklıdır (der-word çekimine yakındır: meiner, meins/meines, meine). Ayrıca "euer" (sizin) çekilirken ortadaki "e" sesli uyumu bozduğu için düşer: euer → eure, euren, eurem (euere, eueren gibi biçimler yanlıştır). Resmi hitapta kullanılan "Ihr" ise cümledeki konumundan bağımsız olarak HER ZAMAN büyük harfle yazılır; küçük harfli "ihr" ise "o kadın" veya "onlar" anlamındaki farklı bir iyelik sıfatıdır.

YDS/YÖKDİL metinlerinde üçüncü tekil şahıs (er/sie/es) geçen uzun cümlelerde hangi iyelik sıfatının kime ait olduğunu doğru çözümlemek, anlam bütünlüğü sorularında sıkça belirleyicidir.