Olumsuzluk: kein/keine

Olumsuzluk: kein / keine

Almancada olumsuzluk yapmanın iki temel yolu vardır: kein ve nicht. Türkçede tek bir olumsuzluk yapısı kullanıldığından, Türk öğrenciler bu ikisini sıkça karıştırır. Kural nettir: "kein", önünde belirsiz artikel (ein/eine) ya da hiç artikel (sıfır artikel, özellikle çoğul ve sayılamayan isimlerde) bulunan bir İSMİ olumsuzlarken kullanılır; "nicht" ise fiilleri, sıfatları, zarfları veya belirli artikelli/iyelik sıfatlı isimleri olumsuzlar.

kein'in çekimi

"kein" tıpkı "ein" gibi çekimlenir, ama ondan farklı olarak bir de ÇOĞUL biçimi vardır (ein'in çoğulu yoktu, çünkü "bir" zaten tekillik ifade eder; kein ise "hiç" anlamında çoğulu da kapsar):

Nominativ: kein Mann, keine Frau, kein Kind, keine Kinder
Akkusativ: keinen Mann, keine Frau, kein Kind, keine Kinder
Dativ: keinem Mann, keiner Frau, keinem Kind, keinen Kindern
Genitiv: keines Mannes, keiner Frau, keines Kindes, keiner Kinder

Ich habe heute leider keine Zeit.

↳ Maalesef bugün hiç vaktim yok. (Zeit sayılamaz isim → kein)

Wir haben keinen Wagen, wir fahren mit dem Bus.

↳ Arabamız yok, otobüsle gidiyoruz. (Wagen belirsiz/sıfır artikelli → kein)

Das Auto gehört nicht meinem Bruder.

↳ Bu araba kardeşime ait değil. (iyelik sıfatlı isim → nicht)

Er raucht nicht mehr, seit er krank war.

↳ Hastalandığından beri artık sigara içmiyor. (fiil olumsuzlanıyor → nicht)

İpucu: Cümleye "kein" ya da "nicht" koymadan önce şu soruyu sorun: Olumsuzladığım şey bir İSİM mi ve önünde ein/hiçbir artikel mi var? Cevap evetse "kein", hayırsa (fiil, sıfat, belirli isim, iyelik) "nicht" kullanın.

Dikkat: "Ich bin nicht Lehrer" mi yoksa "Ich bin kein Lehrer" mi? Doğrusu "kein"dir, çünkü meslek isimleri olumlu cümlede artikelsiz kullanılsa da ("Ich bin Lehrer") olumsuzlanırken görünmez bir "ein" varmış gibi davranılır ve "kein" gelir: "Ich bin kein Lehrer." Bu, meslek isimlerinde artikel görmeye alışkın olmayan öğrencilerin en sık yaptığı hatadır.

Çifte olumsuzluk yapılmaz

Türkçede ve birçok dilde birden fazla olumsuzluk ögesi bir arada kullanılabilirken ("hiç kimse gelmedi" gibi), standart Almancada çifte olumsuzluk anlamı ya iptal eder ya da kabul edilmez bir cümle üretir. Bu yüzden "kein" ile "nicht" aynı cümlede aynı ögeyi olumsuzlamak için asla yan yana kullanılmaz. Ayrıca "kein einziger" (tek bir... bile yok) ve "gar kein" (hiç mi hiç yok) gibi pekiştirilmiş kalıplar, olumsuzluğu güçlendirmek için sıkça kullanılır: "Er hat gar keine Ahnung" (Hiçbir fikri yok). Bu kalıplar YDS'de anlamı pekiştiren zarflarla birlikte test edilir.

YDS ve YÖKDİL'de kein/nicht ayrımı, cümledeki anlamı tersine çeviren kritik bir noktadır; özellikle uzun okuma parçalarında bir cümlenin olumlu mu olumsuz mu olduğunu doğru çözmek metnin genel anlamını doğrudan etkiler.